Hôm nay, Mindtalk Series rất hân hạnh được chào đón Thảo Fan, người có hơn 10 năm học và làm việc trong ngành UX Design, với 5 năm tập trung vào ứng dụng Tư duy thiết kế vào cải tiến sản phẩm dịch vụ lấy con người làm trung tâm.

Từ một người “đa năng” với nhiều lần thay đổi vị trí và môi trường làm việc, hiện tại Thảo là Cố vấn về Tư duy thiết kế cho cá nhân và nhóm chuyên môn trong giai đoạn chuyển dịch sự nghiệp.

Mời bạn cùng lắng nghe những chia sẻ đầy cảm hứng và thực tế của Thảo trong cuộc trò chuyện lần này.

Khi nhìn lại hành trình làm nghề, đâu là giai đoạn hoặc trải nghiệm khiến Thảo nhận ra mình không chỉ làm thiết kế hay tối ưu trải nghiệm, mà đang dần bước sang vai trò một Cố vấn Tư duy thiết kế? Sự chuyển dịch đó đã thay đổi cách Thảo hiểu về công việc mình đang làm như thế nào?

Người đánh thức vai trò Cố vấn trong Thảo là CEO của một startup công nghệ. Khi đó Thảo vẫn còn là cô gái 23 tuổi, mới tốt nghiệp chuyên ngành Thiết kế Đa phương tiện. Ôm nhiều lý thuyết nhưng ít trải nghiệm thực tế, Thảo cũng như nhiều bạn mới ra trường, có tự tin tuổi trẻ nhưng cũng e dè khi gặp các anh chị nhiều kinh nghiệm hơn.

Khi đối diện với bài toán thực tế đa chiều và cần giải quyết nhanh ở startup, Thảo bị kéo ra khỏi vùng logic tuyến tính và buộc phải đưa ra những lời giải trong sự hỗn loạn.

Khi trình bày giải pháp cùng với sự lo lắng của mình, anh CEO chia sẻ với Thảo rằng: “Anh không biết ngoài kia như thế nào. Ở đây, em là chuyên gia trong lĩnh vực này. Anh đã chọn em, vì anh tin em là người chủ động đề xuất giải pháp tốt nhất có thể thay vì làm theo yêu cầu.”

Có người thực sự tin mình trước khi mình tin mình. Thảo nghĩ đây là khoảnh khắc quyết định để mình bắt đầu thay đổi tư duy, từ tự ti về những điều mình chưa biết chuyển thành lợi thế để chủ động giao tiếp và học hỏi.

Sau này, dù chuyển công ty và nhiều vai trò mới, Thảo đều làm việc trong tâm thế làm chủ công việc: “Mình là người chịu trách nhiệm cuối cùng về chuyên môn của mình. Mình sẽ chủ động nắm bắt sự mơ hồ và cố vấn cho người ra quyết định.”

Trong quá trình làm việc với nhiều nhóm khách hàng, đâu là những vấn đề lặp đi lặp lại mà ban đầu Thảo chưa gọi tên được, nhưng dần dần trở thành “mẫu số chung” trong cách Thảo nhìn nhận bản chất của vấn đề?

Thảo thường làm việc cùng với các nhóm khách hàng ở giai đoạn chuyển mình và chuyển đổi tư duy số. Thách thức chung của họ thường là “gánh nặng trách nhiệm” phải đưa ra quyết định trong bối cảnh phức hợp và mơ hồ, đan xen giữa nhiều chiều thông tin thay đổi liên tục, có lúc mâu thuẫn và xung đột với nhau.

Từ nền tảng tư duy hệ thống, Thảo thường không làm việc với “vấn đề được kể”, mà đi tìm “cấu trúc lặp lại tạo ra vấn đề đó”. Điều này thường mất thời gian để quan sát và tích lũy tín hiệu, nhưng lại giúp khách hàng xác định đúng vấn đề và tối ưu nguồn lực.

Thảo thấy phần lớn khách hàng không mắc kẹt vì thiếu chiến lược hay thiếu hiểu biết, họ chỉ không tin vào quyền quyết định của chính mình. Mất quyền chủ động từ bên trong là gốc rễ của rất nhiều vấn đề tưởng chừng khác nhau.

Theo Thảo, hiện tượng hày không tới từ năng lực tự chủ mà từ rất nhiều lý do khách quan khác. Nó liên quan tới bản chất con người thích nghi theo tập thể, vướng mắc trong quá khứ hoặc chưa có nhiều trải nghiệm để đối diện với những thay đổi trong kỷ nguyên có người và máy.

Từ nhận thức này, thay vì cung cấp lý thuyết, Thảo tập trung vào tư duy tái thiết kế giúp họ xây dựng quyền tự chủ cá nhân và hệ thống hỗ trợ ra quyết định.

Khi làm việc với khách hàng đang ở trong trạng thái nhiều kinh nghiệm nhưng rời rạc và khó gọi tên giá trị của chính mình, Thảo thường bắt đầu bằng cách nào để thu thập, sắp xếp và hệ thống hóa những “chất liệu” đó thành một cấu trúc rõ ràng, có thể tiếp tục sử dụng và phát triển trong dài hạn?

Nhiều người quen kể chuyện nghề nghiệp theo logic tuyến tính: dòng thời gian, kinh nghiệm theo ngành, chức danh theo thị trường. Nhưng trong bối cảnh rất nhiều công việc biến mất và sinh ra, logic ổn định này lộ ra nhiều hạn chế khi muốn phát triển sự độc đáo và vượt ra khỏi chiếc khuôn công thức.

Logic cũ không còn hiệu quả, nhưng chưa tìm được một logic thay thế để sử dụng lâu dài. Vì lẽ này nên nhiều khách hàng của Thảo, dù có kinh nghiệm đa dạng và năng lực giải quyết vấn đề, họ lại cảm thấy mình rời rạc và khó diễn đạt rõ ràng về giá trị.

Vai trò của Thảo là giúp họ sắp xếp lại quá khứ theo một trục logic mới, biến kinh nghiệm rời rạc thành một hệ vận hành có thể tiếp tục sinh giá trị trong dài hạn. Quy trình này diễn ra theo 4 bước liên tục, mỗi bước đều có mục đích rõ ràng để bảo đảm cấu trúc cuối cùng dùng được lâu dài thay vì “giữ hình ảnh đẹp”.

1. Thu thập và lọc ra dữ liệu thực tế: tình huống cụ thể, quyết định tự họ đưa ra, hệ quả thực tế sau quyết định đó.

2. Kết nối các điểm lặp lại: tìm ra logic ổn định như nhóm vấn đề thường gặp, cách họ tiếp cận vấn đề, nguyên tắc ra quyết định, giá trị bảo vệ dù ở bối cảnh nào.

3. Loại bỏ những điểm không còn phù hợp: những vai trò đã hết vòng đời, kỹ năng ít giá trị sử dụng, lựa chọn tiêu hao năng lượng. Mục tiêu là làm nhẹ cấu trúc, giữ lại phần còn sống để có thể phát triển tiếp.

4. Đóng gói thành cấu trúc mở thay vì hệ thống cố định: xác định một trục trung tâm (bản chất vấn đề mình có thể xử lý) và 2-3 năng lực lõi lặp lại để họ tiếp tục đầu tư và gia tăng kinh nghiệm. Các kỹ năng bổ trợ đi kèm có thể gắn - tháo như chơi Lego để linh hoạt sử dụng tùy môi trường.

Kết thúc quá trình này, khách hàng có một hệ vận hành cá nhân để nắm quyền tự chủ ra quyết định, có thứ tự ưu tiên đầu tư vào sở thích hoặc lựa chọn mang lại giá trị.

Trong các ca làm việc thực tế, Thảo thường dựa vào điều gì để xác định “điểm đòn bẩy” cần can thiệp, thay vì thay đổi toàn bộ hay khuyên khách hàng phải bắt đầu lại từ đầu? Việc tập trung đúng điểm này giúp quá trình chuyển dịch trở nên bền vững như thế nào?

Trong các phiên làm việc thực tế, Thảo bắt đầu bằng việc đặt câu hỏi sâu để nhìn rõ bối cảnh và nhận diện điều gì đang thực sự tạo lực kéo thay vì những “ồn ào” trên bề mặt.

Thường vùng có thể tạo đòn bẩy sẽ rơi vào 2 nhóm:

(1) Bản sắc cá nhân - như mục đích, giá trị, niềm tin, nhịp năng lượng, tiêu chuẩn thành công hay “đủ tốt của họ. Chính một niềm tin cốt lõi hay thay đổi thứ tự ưu tiên đã thay đổi cả cách KH ra quyết định.

(2) Môi trường xung quanh - như vai trò, ranh giới, kỳ vọng từ các mối quan hệ then chốt. Nhiều khi vấn đề không nằm ở bên trong cá nhân, mà ở cách họ đang tương tác với hệ thống bên ngoài.

Khi can thiệp ở đúng điểm đòn bẩy, khách hàng sẽ thấy thay đổi theo kiểu tác động “dây chuyền”: hành vi thay đổi, cảm xúc ổn định hơn và cách tổ chức công việc cũng trở nên rõ ràng.

Chính nhờ những bước tiến nhỏ nhưng có ý nghĩa, quá trình chuyển dịch trở nên bền vững - ít kháng cự, không phụ thuộc cảm hứng nhất thời và quan trọng, họ có thể tự chủ điều chỉnh trong những bối cảnh mới.

Nếu coi toàn bộ hành trình làm nghề của mình như một phương pháp đang được tinh chỉnh liên tục, đâu là những nguyên tắc mà Thảo tin sẽ không thay đổi, dù công nghệ, thị trường hay hình thức làm việc có tiếp tục dịch chuyển?

Nghề UX có một triết lý làm việc cốt lõi là “Human-Centered Design” - mọi cải tiến, công cụ hay quy trình đều chỉ có ý nghĩa khi nó thực sự phục vụ đời sống của con người.

Công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng khi quay về với con người, những quyết định trở nên sáng rõ hơn và ít bị dẫn dắt bởi trào lưu thị trường.

Ở bối cảnh cá nhân và đổi mới sự nghiệp, Thảo đặt “tính tự chủ” (inner agency) là trung tâm. Nghĩa là giúp mỗi người nhìn lại: Tôi đang quyết định vì điều gì? Tôi có đang sống theo giá trị của mình, hay chỉ chạy theo kỳ vọng bên ngoài?

Khi tính tự chủ được củng cố, người ta không còn phụ thuộc vào môi trường, xu hướng hay sự công nhận - họ biết cách lựa chọn, điều chỉnh và bền bỉ với con đường của mình.

Song song với 2 trục đó, có 3 nguyên tắc mà Thảo xem như “bất di bất dịch”:

1. Hiểu trước, giải pháp sau: luôn bắt đầu bằng quan sát, lắng nghe, đặt câu hỏi làm rõ vấn đề gốc. Khi đặt câu hỏi đúng, giải pháp sẽ tự thu hẹp lại.

2. Tiến hóa bằng những thử nghiệm nhỏ: thử sai trong giới hạn an toàn và điều chỉnh liên tục. Nhịp nhỏ nhưng có ý nghĩa giúp con người tạo đà bền vững và giảm rủi ro “bật ngược”.

3. Tôn trọng nhịp sống, giới hạn và cảm xúc của mỗi người để thay đổi trở nên tự nhiên thay vì ép buộc.

Chính nhờ bám vào những nguyên tắc này, dù hình thức làm việc có thay đổi - từ công cụ truyền thống sang công cụ số, từ làm việc cố định sang làm tự do - phương pháp của Thảo vẫn giữ được giá trị tự chủ.

Với những ai đang ở trong giai đoạn chuyển dịch tư duy và sự nghiệp sang một chặng mới, Thảo muốn gửi gắm điều gì từ chính những trải nghiệm và lựa chọn mình đã đi qua?

Sự thay đổi luôn đáng sợ - dù mình chưa quen hay đã quen với điều đó. Mỗi lần chuyển dịch sự nghiệp hay thử một hướng đi mới, Thảo vẫn lo âu và mất ngủ, cố gắng chuẩn bị thật nhiều để cảm thấy mình đang kiểm soát được điều gì đó.

Nếu bạn đọc đang trong giai đoạn chuyển dịch tư duy và sự nghiệp sang một chặng mới, Thảo tin rằng điều bạn cần không phải là thêm áp lực, mà là những “cuộc trò chuyện an toàn về thay đổi”.

Nó là không gian đầu tiên để những suy nghĩ chưa được thành hình được cất lên, không bị phán xét, không bị thúc ép phải ra quyết định ngay. Ở đó, bạn được phép nói ra sự mơ hồ, sợ hãi và cả hy vọng - rồi từ từ nhìn thấy cấu trúc bên trong sự hỗn loạn.

Trước hết, đó là cuộc trò chuyện giữa mình với chính mình: viết xuống, quan sát lại, thành thật về điều mình đang tìm kiếm.

Sau đó, là cuộc trò chuyện giữa mình và người có chuyên môn hoặc người đồng hành đáng tin, để mở thêm góc nhìn, nhìn rõ ranh giới giữa điều mình muốn và điều thế giới đang kỳ vọng.

Hãy cho phép những cuộc trò chuyện đó diễn ra chậm rãi, đều đặn. Dần dần, bạn sẽ thấy mình không chỉ “đi tiếp”, mà đang trở nên chủ động hơn, tự do hơn với con đường của chính mình.

Chúc bạn giữ vững sự tự chủ từ bên trong!

Cảm ơn Thảo về cuộc trò chuyện ý nghĩa này.
Kết nối thêm với Thảo tại đây.

Đọc thêm:

Hôm nay, Mindtalk Series rất hân hạnh được chào đón chị Tuyển Nguyễn, người có hơn 10 năm kinh nghiệm với chức danh Trưởng bộ phận tại các nhà máy FDI lớn của Nhật Bản và Hong Kong tại Việt Nam, là Founder & CEO nhà máy sản xuất linh kiện điện tử Vcoils Electric và hơn 5 năm kinh nghiệm tư vấn chiến lược cho các doanh nghiệp SMEs.

Từ một người khởi nghiệp rồi dần chuyển mình đến Coach chiến lược và hiện tại là Thinking Partner cho các CEO SMEs. Mời bạn cùng lắng nghe những chia sẻ đầy cảm hứng và thực tế của chị Tuyển trong cuộc trò chuyện lần này.

1. Điều gì trong trải nghiệm cá nhân và hành trình tự gây dựng doanh nghiệp từ con số 0 đến 100 tỷ, rồi sau đó chuyển mình thành Coach chiến lược, đã dẫn chị đến việc chọn vai trò Thinking Partner cho các CEO SMEs?

Ngày trước, chị gây dựng một doanh nghiệp từ con số 0, rồi đưa nó lên doanh thu hơn 100 tỷ. Với nhiều người, đó là thành công. Nhưng với chị, nó chỉ là phần nổi.

Sau những con số, chị nhận ra một điều mà không trường lớp nào dạy: mọi vận hành bên ngoài đều bắt nguồn từ cách người lãnh đạo vận hành bên trong.

Chị từng nghĩ mình cần học thêm chiến lược, tài chính, nhân sự. Nhưng càng học, càng tối ưu, chị vẫn thấy tổ chức lặp lại những vòng xoáy quen thuộc: người giỏi rồi cũng rời đi, dự án dang dở, mối quan hệ rạn nứt. Có lúc chị trách thị trường, trách đối tác, trách cả đội ngũ.

Và chị bắt đầu quay về bên trong.

Chị thấy mình đã lãnh đạo bằng một cái đầu lúc nào cũng nặng trĩu, và một nội tâm đầy mâu thuẫn chưa gọi tên. Nhưng có những đêm chị mất ngủ, có những lúc phản ứng thay vì lắng nghe, và có giai đoạn chị thấy mình như người lạ trong chính doanh nghiệp do mình tạo dựng.

Coaching đến với chị không phải như một nghề, mà như một kết quả tự nhiên của hành trình tháo gỡ bản thân. Chị không tìm cách đưa ra lời khuyên, mà muốn cùng CEO khác nhìn lại những điểm mù bên trong, thứ chỉ chính họ mới thật sự mở ra được.

Chị chọn làm một Thinking Partner - điểm tựa đồng hành cùng CEO trong giai đoạn chuyển trục bởi chị hiểu: chiến lược không bắt đầu từ thị trường, mà từ nội tâm của người dẫn dắt. Nếu bên trong lệch, thì mọi kế hoạch bên ngoài, dù hoàn hảo đến đâu, cũng xoay quanh điểm lệch đó.

Bây giờ, chị không còn hỏi “làm thế nào để tăng trưởng nhanh hơn?” Mà là:

2. Nhiều người vẫn hiểu coaching chỉ là động viên tinh thần hay hỗ trợ kỹ năng. Với góc nhìn hệ thống, triết lý win-win và giá trị cốt lõi là chữ Tín, chị định nghĩa “Thinking Partner” như thế nào?

Vì sao chị coi đây là trục cốt lõi trong cách chị làm việc với lãnh đạo SMEs?

Người ta hay nghĩ coaching là đi cổ vũ tinh thần hay dạy thêm kỹ năng. Nhưng với chị từng ngồi ghế CEO, từng lạc lối trong những lúc phải quyết định, từng kẹt ở những điểm không giải được bằng lý trí, chị hiểu: điều lãnh đạo cần nhất không phải lời khuyên, mà là một chỗ đủ an toàn để dám nhìn thẳng vào mình.

Thinking Partner nghe có vẻ to tát: nào là đối tác tư duy, nào là đồng sáng tạo chiến lược. Với chị nói cho dễ hiểu hay đời một chút, đó là người “ăn sầu để xoay trục”.

• “Ăn sầu” là dám ngồi cùng những lúc bế tắc, mệt mỏi, thậm chí tăm tối nhất, không tô hồng, không né tránh.

• “Xoay trục” là khi người lãnh đạo thấy được một hướng khác sau khi đã lắng lại, đủ tỉnh để nhìn rõ sự thật.

Thinking Partner không phải người cầm đèn chỉ đường. Họ là người ngồi cạnh trong bóng tối, không để chỉ đạo, mà để cùng nhìn. Không để bày giải pháp, mà để giữ chỗ cho sự thật xuất hiện.

Thế giới này vốn đầy người sẵn sàng nhảy vào cho lời khuyên. Nhưng hiếm có ai chịu ngồi im, đặt một câu hỏi đúng lúc, phản chiếu thẳng thắn. Và đôi khi, đó mới là thứ lãnh đạo cần: không phải thêm câu trả lời, mà là dám đối diện với chính mình để nhận ra câu trả lời vốn đã có sẵn.

Khi ngồi với một lãnh đạo SME, chị không hứa “giúp họ thành công”, chị không vẽ cho họ phiên bản hoàn hảo nào hết, chị chỉ giúp họ thấy rõ họ là ai.

Làm Thinking Partner với chị là học cách cân bằng:

• Thương nhưng không chiều.

• Nói thật nhưng không phán xét.

• Ngồi cạnh nhưng không áp đặt.

Chiến lược chỉ bền khi con người bên trong đủ vững. Và sự thật là: chẳng ai tự soi hết được mình nếu không có một người đáng tin ngồi cùng. Nhìn cho rõ cái thật, rồi từ đó mới có thể đi xa.

3. Một CEO thường đối diện với áp lực kép: vừa điều hành doanh nghiệp, vừa phải giữ vững nội tâm. Trong công việc, chị thường đồng hành cùng họ theo những bước đi thế nào?

Một CEO không chỉ là người ra quyết định chiến lược. Họ còn phải giữ nhịp cho cả hệ thống: từ con người đến văn hóa, từ vận hành đến tầm nhìn. Và điều ít ai nói ra: họ sống trong áp lực kép: vừa điều hành doanh nghiệp, vừa phải giữ cho mình không đổ vỡ bên trong.

Trong công việc, chị không đến để “huấn luyện” hay “đưa ra giải pháp”. Chị đến để đồng hành.

Từ đó, chị đúc rút thành ba bước cốt lõi mà chị gọi là 3S:

01. Stillness: Dừng lại có chủ đích
Trong nhiều năm quan sát, chị thấy điểm yếu chung của lãnh đạo là phản ứng quá nhanh, xử lý ngay để giảm áp lực. Nhưng khoa học thần kinh chỉ ra: khi não bộ căng thẳng, tầm nhìn thu hẹp, quyết định dễ bị chi phối bởi sợ hãi.

Dừng lại không phải buông xuôi, mà là tạo khoảng cách để không bị cuốn vào vòng phản ứng. Chính khoảng lặng có chủ đích này giúp CEO nhận diện những tín hiệu thường bị bỏ qua: lo sợ bị đánh giá, sự cô đơn khi phải tự quyết, hay khoảng cách giữa giá trị cá nhân và yêu cầu tăng trưởng.

02. Sensing: Lắng để cảm nhận
Từ khoảng dừng, chị cùng CEO quan sát lại hệ thống bên trong của chính họ. Không phải để tìm câu trả lời ngay, mà để thấy bức tranh lớn: điều gì khiến họ dễ nóng vội, khi nào họ xa rời giá trị cốt lõi.

Ở bước này, chị thường giúp lãnh đạo kết nối dữ liệu trải nghiệm cá nhân với dữ liệu thực tế từ doanh nghiệp, ví dụ: tỷ lệ nhân sự rời đi, xung đột trong đội ngũ, hay sự lặp lại của những “điểm nghẽn” trong vận hành. Khi đặt hai lớp dữ liệu này cạnh nhau, họ bắt đầu thấy được mối liên hệ giữa nội tâm và cách tổ chức vận hành.

03. Seeing: Nhìn ra từ trục đã căn chỉnh
Chỉ khi đã lắng lại và nhận diện rõ, lúc đó mới bàn đến chiến lược. Bởi nếu bỏ qua, mọi kế hoạch đều xoay quanh điểm lệch cũ.

Kinh nghiệm 15 năm khiến chị tin rằng: một chiến lược chỉ thật sự bền khi bắt đầu từ trục giá trị. Khi trục bên trong vững, tầm nhìn không còn là “bản trình bày” để thuyết phục, mà trở thành định hướng tự nhiên, rõ ràng và logic. Và lúc đó, dù quyết định có khó, CEO cũng đã có một “la bàn nội tâm” để định hướng, thay vì bị cuốn theo thị trường.

4. Trong hành trình đồng hành cùng lãnh đạo, có khi nào chị đối diện với một khủng hoảng nội tâm hay một bài toán khó đến mức buộc phải thay đổi cách tiếp cận?

Trải nghiệm đó đã mở ra cho chị góc nhìn mới như thế nào về nghề và về chính mình?

Trong hành trình làm việc với các CEO, chị từng nghĩ mình đã đủ vững để giữ không gian cho người khác. Nhưng có một giai đoạn, chị rơi vào khủng hoảng nội tâm đến mức chính chị cũng không còn nhìn rõ mình.

Đó là khi chị đồng hành cùng một CEO trong lúc họ tái cấu trúc tổ chức. Bên ngoài thì căng thẳng: nhân sự rạn nứt, tài chính áp lực, đối tác đổ vỡ. Nhưng thứ làm chị chao đảo không phải là tình huống, mà là cảm xúc của chính chị khi ngồi cạnh người đó.

Chị bắt đầu nghĩ mình “phải có câu trả lời”, “phải giúp họ vượt qua”, “phải giữ được niềm tin”. Và càng gắng gượng, chị càng mất kết nối với chính mình. Chị không còn thật sự lắng nghe, mà chỉ phản ứng. Không còn hiện diện, mà tìm cách kiểm soát. Không còn đồng hành, mà vô tình rơi vào dẫn dắt.

Khủng hoảng đó buộc chị phải quay lại chính điều mà chị vẫn chia sẻ: 3S. Và cũng nhờ trải nghiệm này, chị nhận ra một điều: người đồng hành cũng cần được soi chiếu. Thinking Partner không phải là người đã “giải quyết xong” nội tâm, mà là người dám ở lại trong những vùng mờ cả của người khác lẫn của chính mình.

Từ đó, chị không còn xem công việc này là “giúp người khác phát triển”.

Và chị học được rằng: sự trưởng thành không đến từ việc có sẵn nhiều câu trả lời. Nó đến từ việc dám ở lại với những câu hỏi chưa có lời giải – một cách thật, một cách tỉnh táo, và không né tránh.

5. Nếu chỉ còn một lời nhắn, chị muốn CEO hiểu điều gì?

Nếu chị chỉ còn một điều để nói với những CEO đang gánh trên vai cả một tổ chức, thì đó là:

“Thực tế là, càng ở vị trí cao, bạn càng dễ cảm thấy trơ trọi. Bạn phải gánh cả tổ chức, nhưng lại không biết chia sẻ với ai. Có những đêm nằm xoay trở đến sáng mà không chợp mắt, sáng hôm sau vẫn phải bước vào phòng họp với gương mặt bình thản.

Cái nặng nhất của một CEO không phải chỉ là áp lực kinh doanh, mà là sự đơn độc khi phải gồng lên làm chỗ dựa cho tất cả. Bên ngoài thì mạnh mẽ, bản lĩnh, nhưng bên trong nhiều khi chỉ muốn có một nơi để thở ra, để được thật sự là mình, không cần tỏ ra giỏi giang, không cần phải “ổn” mọi lúc.

Tôi hiểu, bởi chính tôi cũng từng như vậy. Và tôi tin rằng điều lãnh đạo cần nhất không phải là thêm lời khuyên hay một bản chiến lược mới, mà là một không gian đủ an toàn để dừng lại, lắng nghe, và kết nối lại với gốc rễ của chính mình.

Nỗi đau là một phần của hành trình nội lực nơi người lãnh đạo phải đi qua. Khác biệt nằm ở chỗ bạn chọn giấu nó trong im lặng, hay dám chia sẻ để có người đồng hành. Và tôi rất trân trọng nếu có cơ hội được đi cùng bạn trên hành trình đó.”

Cảm ơn chị Tuyển vì những chia sẻ trên.

Xem thêm:

Hôm nay, Mindtalk Series rất hân hạnh được chào đón chị Trang Trịnh (Terra) - một giáo viên tiếng Anh chuyên sâu trong lĩnh vực học tập tại nhà cho trẻ, đồng thời là người nghiên cứu và thực hành giáo dục cảm xúc trong quá trình học ngôn ngữ.

Với vai trò vừa là người mẹ, vừa là người đồng hành, chị Trang không chỉ giúp trẻ tiếp cận tiếng Anh một cách tự nhiên và bền vững, mà còn hỗ trợ xây dựng môi trường học tập dựa trên kết nối, sự thấu hiểu và bản sắc cá nhân.

Với chị, giáo dục không dừng ở kiến thức mà là hành trình nuôi dưỡng niềm vui học tập, khơi dậy nội lực, và giúp mỗi đứa trẻ lớn lên trọn vẹn bằng chính bản thể của mình.

Mời bạn cùng lắng nghe những chia sẻ đầy cảm hứng và thực tế của chị Trang trong cuộc trò chuyện lần này.

1. Bước ngoặt nào đã khiến chị bắt đầu hành trình đồng hành cùng con và phụ huynh trong việc học tiếng Anh tại nhà không?

Hành trình của mình bắt đầu cách đây hơn 13 năm, khi lần đầu làm mẹ với bao bỡ ngỡ. Từ rất sớm, mình đã mang trong lòng một khát khao giản dị nhưng mãnh liệt: con gái sẽ có một tuổi thơ hạnh phúc và được thấu hiểu điều mà mình từng thiếu.

Chính khát khao ấy đã dẫn đến một lựa chọn rõ ràng: đặt con lên trên tất cả, kể cả sự nghiệp hay tài chính. Mình chủ động thu hẹp công việc, dành phần lớn thời gian để quan sát, chơi cùng, trò chuyện và lắng nghe con trong từng khoảnh khắc đời thường.

Không phải từ sách vở, mà chính sự đồng hành kiên trì ấy đã giúp mình rèn luyện khả năng nắm bắt cảm xúc, phản ứng tinh tế với tín hiệu tâm lý của trẻ.

Mình bắt đầu tự học về tâm lý lứa tuổi, các phương pháp giáo dục sớm, cách xây dựng môi trường học an toàn về cảm xúc, và áp dụng trực tiếp với con mỗi ngày. Qua đó, mình nhận ra một điểm mạnh rõ rệt: khả năng kết nối cảm xúc với trẻ nhỏ không chỉ đến một cách tự nhiên, mà còn được củng cố bằng sự hiểu biết có hệ thống.

Điều này không chỉ giúp con gái mình phát triển trong một môi trường giàu yêu thương và thấu hiểu, mà còn là nền móng để mình sau này đồng hành và hướng dẫn nhiều phụ huynh khác xây dựng mối quan hệ tích cực với con qua việc học ngôn ngữ.

Dần dần, sự tự tin, chủ động và niềm yêu thích học hỏi của con trở thành điều truyền cảm hứng cho nhiều phụ huynh xung quanh. Họ tìm đến mình, chia sẻ những trăn trở tương tự, và mong muốn có được sự đồng hành như cách mình đã dành cho con gái.

Qua từng buổi trò chuyện, từng nhóm học nhỏ, mình càng nhận ra rõ hơn: trẻ em không thiếu khả năng, mà thiếu môi trường được tin và được hiểu. Cha mẹ thì không thiếu tình yêu, chỉ đôi khi thiếu cầu nối.

Và đó là lý do mình chọn trở thành người kết nối: giữa trẻ và chính cảm xúc của các con, giữa trẻ và cha mẹ của mình.

Với mình, tiếng Anh không chỉ là một ngôn ngữ, mà là cánh cửa để con dám nói, dám sai, dám thể hiện và trên hết, dám là chính mình.

2. Chị nhìn nhận tiếng Anh trong hành trình lớn lên của một đứa trẻ như thế nào ngoài vai trò là một kỹ năng học thuật?

Với mình, tiếng Anh chưa bao giờ đơn thuần là một kỹ năng học thuật, mà là một chất liệu văn hóa sống động nơi trẻ được tiếp xúc với thế giới rộng lớn thông qua âm nhạc, phim ảnh, sách truyện, cách tư duy và cả những biểu đạt cảm xúc rất khác biệt từ nhiều nền văn hóa.

Khi được tiếp cận đúng cách, tiếng Anh trở thành một cánh cửa giúp trẻ mở rộng thế giới quan: từ một đứa trẻ tò mò, trẻ dần trở thành một người biết đặt câu hỏi, biết lắng nghe sự đa dạng và hình thành cái nhìn đa chiều.

Trẻ không chỉ học từ vựng, mà đang hấp thụ hệ giá trị từ cách một nhân vật giải quyết mâu thuẫn trong phim hoạt hình đến những câu chuyện về quyền trẻ em, về môi trường hay về lòng dũng cảm từ sách ngoại văn.

Một bài hát mẹ con cùng hát, một truyện ngắn kể bằng giọng vui nhộn, một trò chơi nhập vai bằng tiếng Anh tất cả không chỉ tạo nên năng lực ngôn ngữ, mà còn xây dựng nên kí ức tuổi thơ tích cực, nơi trẻ cảm thấy được an toàn, tự do và yêu thương.

Tuy nhiên, với sự lan tỏa mạnh mẽ của văn hóa đại chúng, mình cũng quan sát thấy một thực tế: nếu thiếu sự đồng hành tinh tế, tiếng Anh có thể vô tình trở thành một bản ngã thay thế.

Trẻ dễ bị cuốn vào việc bắt chước phong cách nói, cách sống của thần tượng nước ngoài mà chưa đủ nền tảng để giữ vững bản sắc cá nhân. Đây là lúc vai trò của người lớn trở nên rất quan trọng.

Vì thế, trong mọi lớp học và quá trình đồng hành, câu hỏi mình quan tâm không chỉ là “Con giỏi đến đâu?”, mà là “Con đang là ai trong quá trình học tiếng Anh?”.

Nếu người lớn chỉ nhìn tiếng Anh như một kỹ năng để thi cử hay để “hội nhập”, ta dễ bỏ qua những chuyển động nội tâm tinh tế của con trẻ. Nhưng nếu nhìn nó như một hệ sinh thái văn hóa - cảm xúc - xã hội, thì tiếng Anh hoàn toàn có thể trở thành nơi rèn luyện bản lĩnh, hình thành tư duy độc lập, và nuôi dưỡng một bản sắc cá nhân hài hòa giữa hội nhập và cội rễ.

3. Trong quá trình làm việc với phụ huynh và các con từ 8-15 tuổi, chị có từng nhận thấy điều họ nói ra và điều họ thực sự cần không giống nhau? Chị thường làm gì để chạm được vào điều sâu hơn đó?

Trong suốt quá trình đồng hành với trẻ từ 8-15 tuổi và phụ huynh, mình nhận ra một điều rất rõ: điều được nói ra thường không phải điều thực sự cần.

Phụ huynh có thể bắt đầu bằng những câu quen thuộc như: “Tôi muốn con giỏi tiếng Anh”, nhưng đằng sau đó thường là một nỗi trăn trở lớn hơn, muốn con tự tin hơn, dám thể hiện mình, biết cách chủ động học mà không sợ sai.

Có những người cha người mẹ thở dài: “Con tôi lười, không chịu học”, nhưng khi mình lắng nghe kỹ hơn, mình thấy đó là một đứa trẻ từng bị tổn thương vì so sánh, từng mất kết nối với việc học vì chưa bao giờ được học theo cách phù hợp với chính mình.

Không ít phụ huynh thật sự muốn thấu hiểu và kết nối với con, nhưng họ thiếu thời gian, thiếu công cụ, hoặc chưa từng được hướng dẫn cách lắng nghe điều con chưa nói ra bằng lời.

Chính vì vậy, trong các lộ trình 1:1 cá nhân, mình không bắt đầu bằng bài kiểm tra năng lực hay giáo trình. Mình bắt đầu bằng việc quan sát và giải mã tín hiệu phi ngôn ngữ: ánh mắt trẻ khi nhắc đến “giờ học”, biểu cảm cha mẹ khi kể về con, hoặc cách cả hai lặp lại những từ như “lười”, “không tập trung”, “mất căn bản”, “không thể kết nối”, “con thật khó hiểu”.

Những chi tiết ấy giúp mình xác định: việc cần làm đầu tiên không phải là “dạy”, mà là tái thiết lập lại kết nối và chữa lành mối quan hệ học tập.

Từ nền tảng ấy, hành trình học của mỗi trẻ được thiết kế cá nhân hóa, xoay quanh năng lực cảm xúc, nhu cầu phát triển và hệ động lực riêng:

• Có bạn cần một lịch học nhẹ nhàng, với “kỷ luật mềm” để tránh kiệt sức.

• Có bạn cần được trao vai trò leader để cảm thấy mình có giá trị và trách nhiệm.

• Có bạn chỉ có thể học hiệu quả qua chơi, qua tiếng cười, và sự kết nối cảm xúc thực sự.

Mỗi đứa trẻ là một hệ sinh thái riêng: tinh vi, độc đáo, và cần được lắng nghe với sự tôn trọng. Vì vậy, mình không đến để “sửa lỗi” cho trẻ, mà đến để mở lối, một con đường mà ở đó, các con được sống, được học, và được lớn lên bằng chính bản thể của mình, không phải hình mẫu nào đó từ bên ngoài.

Và nhiều khi, điều giá trị nhất mình có thể trao đi không phải kiến thức, mà là một niềm tin thầm lặng: rằng con xứng đáng được bắt đầu lại, được tin tưởng, và được phát triển theo cách riêng của con.

4. Gần đây, chị có quan sát thấy sự thay đổi nào trong cách các phụ huynh tiếp cận việc học tiếng Anh tại nhà? Điều gì khiến chị thấy tích cực hoặc còn trăn trở?

Là người đồng hành trực tiếp với cả phụ huynh và học sinh trong độ tuổi 8-15, mình có cơ hội quan sát khá rõ những chuyển động đôi khi âm thầm nhưng rất đáng chú ý trong cách các gia đình tiếp cận việc học tiếng Anh tại nhà.

Tín hiệu tích cực: từ kiểm soát sang kết nối

Ngày càng nhiều phụ huynh bắt đầu dịch chuyển khỏi mô thức cũ: "Phải học ở trung tâm tốt, theo giáo trình chuẩn, có kết quả thi cụ thể".

Thay vào đó, họ dần nhìn nhận việc học tiếng Anh tại nhà như một phần của đời sống hàng ngày, không phải là “bài học thêm”, mà là chất liệu để trẻ chơi, sáng tạo, kể chuyện, kết nối cảm xúc và mở rộng thế giới quan.

Đáng quý hơn nữa là sự thay đổi trong vai trò làm cha mẹ: từ người giám sát sang người đồng hành cảm xúc. Có những phụ huynh thay vì hỏi “Hôm nay học được bao nhiêu từ?”, bắt đầu hỏi “Phần truyện hôm nay con thích gì nhất?” hay đơn giản chỉ là “Mẹ thấy hôm nay con đọc mượt hơn hôm qua rồi đấy.”

Những câu hỏi ấy tuy nhỏ nhưng cho thấy một bước trưởng thành trong tư duy giáo dục gia đình:

Nhưng cũng còn nhiều điều khiến mình trăn trở

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, mình vẫn thấy rõ sự lúng túng của nhiều gia đình:

• Tâm lý “đầu tư - kỳ vọng” còn rất nặng. Nhiều phụ huynh kỳ vọng sau vài tháng phải thấy kết quả “rõ rệt”, mà quên rằng ngôn ngữ là một quá trình thẩm thấu tích lũy, không thể ép chín bằng kỳ vọng.

• Thiếu công cụ, thiếu lộ trình cá nhân hóa, và đặc biệt là thiếu một cộng đồng đồng hành thực tế khiến nhiều phụ huynh dễ mất phương hướng hoặc kiệt sức giữa chừng. Họ bắt đầu với nhiều hy vọng, nhưng lại thiếu phương pháp để duy trì sự hứng thú bền vững cho con và cho cả chính mình.

Một điểm uốn trong tư duy giáo dục tại nhà

Từ góc nhìn hệ thống, mình tin rằng phụ huynh Việt hiện đang ở một “điểm uốn” quan trọng trong cách tiếp cận giáo dục tại nhà:

• Một bên là mô thức cũ: kiểm soát, thúc ép, đo lường bằng thành tích.

• Một bên là khát vọng mới: kết nối, tự chủ, xây dựng nội lực dài hạn cho con.

Vấn đề là: phần lớn phụ huynh vẫn loay hoay giữa hai thái cực này, chưa có định hướng rõ ràng, chưa được hỗ trợ một cách đủ bền vững và thực tế.

Giải pháp: không dạy thêm, mà thiết kế hệ sinh thái đồng hành

Với mình, giải pháp không nằm ở việc dạy phụ huynh “cách dạy tiếng Anh” như giáo viên, mà là thiết kế một hệ sinh thái đồng hành đủ thông minh, đủ linh hoạt, đủ thật. Một không gian nơi phụ huynh không bị bỏ mặc, trẻ không bị so sánh, và mọi người đều được nâng đỡ trong hành trình dài hạn.

Chỉ khi có được môi trường như thế, tiếng Anh mới thật sự trở thành một phần tự nhiên trong đời sống gia đình nơi con được phát triển từ bên trong, không phải để đáp ứng kỳ vọng, mà để trở thành chính mình một cách tự tin, có bản sắc.

5. Nếu nhìn xa hơn một đứa trẻ biết tiếng Anh, chị mong các con sẽ giữ lại được điều gì sâu hơn từ hành trình học ngôn ngữ này?

Trong quá trình làm việc, mình từng đồng hành với nhiều học sinh có thành tích rất tốt: nói trôi chảy, phát âm chuẩn, điểm thi cao. Nhưng rồi khi bước vào tình huống giao tiếp thực tế, các em lại dè dặt, sợ sai, thiếu tự tin để thể hiện cảm xúc hay đặt câu hỏi cho chính mình.

Điều đó khiến mình nhận ra một điều cốt lõi: tiếng Anh không phải là đích đến, mà chỉ là phương tiện. Một phương tiện quý giá, nhưng nếu được đặt sai trọng tâm, có thể trở thành lớp vỏ che đi những nhu cầu sâu sắc hơn của trẻ.

Khi một đứa trẻ can đảm bước vào một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ, con cũng đang bắt đầu một hành trình phát triển nội lực: rèn luyện sự kiên trì khi chưa hiểu bài ngay, rèn tính bao dung khi phát âm chưa chuẩn, học cách chấp nhận sai sót như một phần tự nhiên của quá trình trưởng thành.

Sẽ có những lúc con học hoài không nhớ, nghe mãi không hiểu, luyện tập nhiều mà vẫn thấy “chưa tiến bộ”. Nhưng chính khả năng bước tiếp trong sự mơ hồ ấy, kiên định trong tiến trình không rõ ràng, mới là điều rèn nên bản lĩnh thật sự -một năng lực sống quan trọng vượt ra ngoài chuyện học ngôn ngữ.

Nếu được dẫn dắt bằng sự thấu hiểu và đồng hành từ gia đình, tiếng Anh có thể trở thành không gian để con học cách biểu đạt suy nghĩ, khám phá cảm xúc, dấn thân vào sự khác biệt, và quan trọng nhất: học cách yêu việc học như một phần của cuộc sống.

Cảm ơn chị Trang vì những chia sẻ trên.

Đọc thêm:

Hôm nay, Mindtalk Series rất hân hạnh được chào đón anh Đặng Tuấn Dũng - người có hơn 17 năm kinh nghiệm trong vai trò điều hành và quản lý, từng giữ vị trí Giám đốc Điều hành tại 5 đơn vị uy tín: Bệnh viện Đa khoa Cửa Đông, Trung tâm Tiêm chủng VNVC Vinh, Việt Hospitality, Nissan Vinh và VRC (thuộc Tập đoàn Mường Thanh).

Hiện tại, anh Dũng đang trên hành trình chuyển mình trở thành một người mentor - cố vấn đồng hành cùng các doanh nhân trẻ và người khởi nghiệp.

Anh hướng đến việc chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đồng hành cùng thế hệ trẻ xây nền tảng kinh doanh vững chắc, phát triển và lan tỏa giá trị tích cực đến cộng đồng.

Hãy cùng lắng nghe và học hỏi từ những chia sẻ chân thành và thực tế của anh trong buổi trò chuyện hôm nay.

1. Đứng trước ngã rẽ quan trọng nhất của sự nghiệp sau 17 năm, thách thức lớn nhất đối với anh là gì?

Thách thức lớn nhất là vượt qua rào cản an toàn mà ta luôn tìm kiếm.

Càng trưởng thành, nỗi sợ rủi ro càng lớn, và vùng an toàn càng trở nên chật hẹp. Nhưng nếu cứ an toàn mãi, sự phát triển sẽ chậm lại, thậm chí tê liệt. Anh đã học được rằng, muốn có kết quả mới, phải dám chấp nhận rủi ro. Mọi phát minh và thử nghiệm đều gắn liền với rủi ro.

Chỉ khi dám nhận ra điều này, ta mới tạo ra được cái mới, cái mà nếu ai cũng nhận ra, thì đã không còn là cái mới nữa, và cơ hội cũng theo đó mà biến mất.

Trong một dịp được tham gia trò chuyện cùng GS Trương Nguyện Thành, anh nhận ra một điều sâu sắc: “người ta thường tránh nói về thất bại, nhưng thật ra thất bại là không thể tránh khỏi.” Quan trọng là phải thất bại ít tổn thất nhất, thất bại nhanh để rút ra bài học sớm, và quan trọng hơn hết là phải biết vui với thất bại, coi đó là hành trình để bước tiếp.

Để bước qua chính mình, cần một động lực rất lớn. Nhiều người muốn thay đổi, muốn phát triển, muốn theo đuổi ước mơ, nhưng “muốn” thôi chưa đủ, phải có hành động thực sự.

Theo anh, chỉ có hai yếu tố lớn nhất tạo ra động lực hành động:

• Thứ nhất, nỗi đau phải đủ lớn, tức là ta phải đau đến mức nếu không thay đổi, cuộc sống sẽ còn khổ sở hơn.

• Thứ hai, ước mơ phải đủ lớn, không nhất thiết phải trải qua đau khổ, nhưng có ước mơ đủ lớn để thúc đẩy quyết tâm thay đổi.

Ngoài ra, động lực còn đến từ bên trong mỗi người. Có người dù đau khổ tột cùng vẫn chọn im lặng và chấp nhận, nhưng cũng có người tới một lúc nói “đủ rồi” và quyết định làm mới cuộc đời mình.

Khi ta thoát ra khỏi những mô thức tập thể từng định hình lối sống và lựa chọn của mình, mới thật sự có cơ hội nhìn lại bản thân, nhận diện điều gì là của mình và điều gì chỉ là sự lặp lại từ số đông.

Vậy nên, động lực lớn nhất để bước ra khỏi vùng an toàn và vượt qua chính mình là sự kết hợp hài hòa giữa nỗi đau, ước mơ và sự vững vàng nội tại. Không dễ dàng, nhưng chỉ khi có được động lực ấy, ta mới dám dấn thân và bền bỉ trên hành trình đổi thay.

2. Anh từng được xem là hình mẫu thành công trong mắt người khác. Nhưng vào thời điểm chỉ còn lại với chính mình, anh “nhìn thấy” điều gì?

Ban đầu, anh thấy hoang mang và mông lung trong chính con người của mình. Khi còn giữ vị trí cũ, anh được tôn trọng, được kỳ vọng từ người ngoài đến chính gia đình. Anh từng là niềm tự hào, là một hình mẫu ổn định và thành công.

Nhưng rồi, khi anh chọn bước ra khỏi vùng an toàn để rẽ sang một hướng đi mới, mọi thứ bỗng thay đổi. Anh phải đối diện với ánh mắt khác đi từ người xung quanh. Nhưng điều khó hơn cả là cách anh bắt đầu nghi ngờ chính mình.

- Liệu mình có đang hủy hoại những gì đã xây dựng? Mình còn lại gì nếu không còn danh xưng, không còn vai trò cũ?

Nhưng chính trong khoảng lặng ấy, anh bắt đầu nghe thấy điều gì đó. Khi lớp vỏ thành tựu bên ngoài được gỡ bỏ, anh nhìn thấy một con người khác, lặng lẽ, chân thành, và sẵn sàng bắt đầu lại từ bên trong.

Không còn gồng mình để vừa lòng người khác, anh học cách sống chậm hơn, nhìn sâu hơn, và chọn lại những giá trị mà trước đây anh từng bỏ qua. Những điều anh theo đuổi lúc này không cần phải “gây ấn tượng”. Chúng đơn giản hơn, nhưng đầy ý nghĩa như được viết từ bên trong chứ không phải sao chép từ bên ngoài.

Và điều quan trọng nhất, anh nhận ra: Rời xa mọi danh xưng, mình mới bắt đầu hiểu mình là ai.

3. Khi nhìn lại từ chặng đường cũ đến hiện tại anh có nhận ra một nguyên tắc nào đã âm thầm nâng đỡ mình vượt qua khó khăn?

Có một điều mà anh nghĩ luôn len lỏi trong suốt hành trình làm việc của mình đó là “tinh thần học hỏi”.

Anh không phải là người được học cao, cũng chẳng phải được đào tạo bài bản từ đầu. Nhưng có lẽ chính vì thế mà anh càng trân trọng việc học từ trải nghiệm, học từ thực tế, và học từ con người xung quanh mình.

Cùng với tinh thần học hỏi, anh nhận ra khả năng quan sát là một yếu tố rất quan trọng. Bởi vì chỉ khi quan sát đủ kỹ, mình mới thấy được điều gì đáng để học.

Sự quan sát giúp anh phát hiện ra những điều nhỏ nhặt nhưng có ý nghĩa lớn, từ đó thúc đẩy sự cải thiện và phát triển liên tục. Anh cũng rèn luyện cho mình tinh thần tự học. Khi gặp một khái niệm mới, một vấn đề mình chưa hiểu, anh có thói quen tự tìm hiểu, tự mày mò.

Ví dụ, khi nghe thấy một thuật ngữ lạ trong cuộc họp, anh không để nó trôi qua mà sẽ tra cứu, phân tích và đặt câu hỏi ngược lại:

- “Cái này liên quan gì đến mình? Nếu mình là người xử lý thì cần biết những gì? Phải làm như thế nào?”

Chính quá trình đó giúp anh chủ động hơn, không phụ thuộc, và từng bước lấp đầy những khoảng trống về kiến thức, kỹ năng. Anh cũng học được một giá trị quan trọng khác, đó là sự khiêm tốn.

Khiêm tốn không phải là hạ thấp bản thân, mà là hiểu rằng ai cũng có điều gì đó để mình học hỏi. Không vì mình đang ở vị trí cao hơn mà bỏ qua những ý kiến từ cấp dưới. Ngược lại, chính họ, những người làm trực tiếp, tiếp xúc với khách hàng mỗi ngày, mới là người nhìn thấy rõ vấn đề nhất.

Nếu mình đủ khiêm tốn để lắng nghe, để khuyến khích sự phản biện và sáng tạo từ họ, thì mình sẽ nhận được những hiểu biết quý giá để đưa ra quyết định đúng đắn hơn cho tổ chức. Anh cho rằng, một người quản lý hay lãnh đạo không cần và cũng không thể giỏi tất cả mọi thứ.

Điều quan trọng là họ có đủ năng lực để thu nhận và kết nối những giá trị từ người khác, để đưa ra những quyết định tốt cho toàn cục.

Nhiều tổ chức hiện nay quá chú trọng vào quy trình mà quên mất việc lắng nghe từ tuyến đầu. Nhưng chính từ những cuộc trò chuyện gần gũi, cởi mở với nhân viên, anh đã học được nhiều điều giúp bản thân mình trưởng thành hơn, và giúp công việc chung hiệu quả hơn.

Những điều tưởng như giản đơn đó, lại là điều đã âm thầm nâng đỡ anh đi qua rất nhiều giai đoạn khó khăn trong hành trình làm việc và trưởng thành.

4. Khi không còn nhân viên, công ty, điều gì đã trở thành “đội ngũ bên trong” giúp anh tự mình vận hành hiệu quả?

Anh nghĩ, điều duy nhất giúp anh tiếp tục hành trình chính là nội lực bên trong.

Đó là tổ hợp của sự kỷ luật, khả năng tự thiết kế cấu trúc làm việc phù hợp với mình, cùng với nền tảng niềm tin và hệ giá trị cá nhân mà anh chủ động xây dựng, thay thế cho hệ thống cũ.

Anh rút ra ba yếu tố cốt lõi:

Thứ nhất, kỷ luật với bản thân.

Khi không còn ai nhắc, ai yêu cầu, ai kiểm soát, thì chính mình phải là người tự quản lý mình. Kỷ luật không phải là ép bản thân phải nghiêm khắc hay quá khắt khe, mà là tự tạo ra một khuôn khổ để mình giữ cam kết với chính mình.

Anh đặt lịch làm việc, nghỉ ngơi, học tập và review đều đặn như thể đó là một cuộc họp quan trọng mà mình không thể trễ.

Thứ hai, dám sai và sửa sai.

Rất nhiều người khi bước ra khỏi một tổ chức, quen với quy trình rõ ràng, hướng dẫn đầy đủ, công thức có sẵn… thì bắt đầu thấy lạc lõng. Làm chủ, nghĩa là chấp nhận sai và có khi sai rất nhiều.

Nhưng điều quan trọng không chỉ là chấp nhận, mà là có khả năng sửa sai.

Anh đã từng bắt đầu những dự án sai hướng, từng đầu tư thời gian cho những điều không tạo ra giá trị. Nhưng anh chấp nhận làm lại, và mỗi lần làm lại thì làm tốt hơn.

Nếu chỉ đổ lỗi cho "trời mưa", cho "hệ thống", cho "người khác", thì chẳng thể nào tiến lên được.

Thứ ba, tạo ra niềm vui trên hành trình.

Trước đây, anh rất hay đặt mục tiêu, năm nay phải đạt cái này, quý này phải hoàn thành cái kia. Nhưng anh nhận ra rằng nếu chỉ nhìn vào đích đến, con đường sẽ rất căng thẳng, thậm chí mệt mỏi và mất động lực.

Bây giờ, anh vẫn có mục tiêu, nhưng anh không bám víu vào nó như một mệnh lệnh. Thay vào đó, anh tìm niềm vui trong từng bước đi. Đọc một cuốn sách chậm rãi và hiểu sâu còn hơn là hoàn thành 20 cuốn để “check-list”.

Cảm nhận từng bước nhỏ trong quá trình từ việc xây dựng lại, học một kỹ năng mới, đến việc gặp khó mà vẫn vượt qua, tất cả đều có thể là nguồn vui nếu mình biết sống chậm lại.

Cuối cùng, anh tin rằng:

“Nếu không có cộng đồng hỗ trợ, không có đội nhóm đồng hành, thì việc tự tạo cho mình một hệ thống nội tại với kỷ luật, khả năng học từ sai lầm, và niềm vui trong hành trình chính là "đội ngũ bên trong" đáng tin cậy nhất để tiếp tục phát triển.”

5. Sau nhiều năm làm việc trong vai trò lãnh đạo, giờ đây khi đứng ở một vị trí mới anh nhìn như thế nào về sự chuyển dịch của thời đại.

Từ mô hình truyền thống sang cá nhân hóa, từ tổ chức sang nhân hiệu, từ kinh nghiệm sang tài sản số. Anh thấy mình đang đứng ở đâu trong dòng chảy đó?

Câu hỏi này thực sự rất hay.
Với góc nhìn cá nhân của anh, anh xin chia sẻ một vài suy nghĩ như sau:

Thứ nhất, từ mô hình truyền thống sang cá nhân hóa:

Anh tin rằng đây là một xu hướng tất yếu và sẽ ngày càng rõ nét hơn trong tương lai. Trước đây, mô hình công việc thường thiên về tính tổ chức và đại trà một sản phẩm, dịch vụ được thiết kế để phục vụ số đông.

Nhưng giờ đây, thế giới đang dần dịch chuyển sang một trạng thái mà ở đó mọi thứ đều hướng đến từng cá nhân với những nhu cầu, thói quen, tính cách và giá trị riêng biệt.

Sự phát triển của công nghệ, dữ liệu và các nền tảng số đã khiến việc phục vụ từng người một trở nên khả thi hơn bao giờ hết.

Người dùng không còn cần những thứ “đủ dùng”, họ muốn được phục vụ “riêng mình”. Và điều đó đòi hỏi mỗi cá nhân, mỗi doanh nghiệp, mỗi hệ thống đều phải học cách thấu hiểu sâu sắc người dùng cá nhân.

Thứ hai, từ tổ chức sang nhân hiệu

Ngày xưa, khi nói đến thương hiệu, người ta nghĩ ngay đến logo, slogan, các chiến dịch marketing rầm rộ tất cả đều gắn liền với tổ chức, doanh nghiệp. Tuy nhiên, giờ đây, nhân hiệu tức thương hiệu cá nhân đang ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn.

Anh cho rằng người ta đang dần quan tâm nhiều hơn đến con người thật phía sau những cái tên, hơn là chỉ quan tâm đến tổ chức.

Đặc biệt trong các lĩnh vực dịch vụ như y tế, giáo dục, sáng tạo, việc khách hàng tin tưởng một con người cụ thể, một bác sĩ, một chuyên gia, một cá nhân có uy tín đôi khi quan trọng hơn cả niềm tin dành cho tổ chức.

Và ngược lại, khi tổ chức biết cách phát triển thương hiệu cá nhân cho các thành viên của mình một cách chân thật và chiến lược, thì chính tổ chức đó cũng được cộng hưởng, củng cố và phát triển bền vững hơn.

Nhân hiệu không còn là điều gì đó hào nhoáng, giả tạo. Nó là sự thể hiện nhất quán giữa con người bên trong và những điều người đó chia sẻ ra bên ngoài qua lời nói, hành động, quan điểm sống, lối ứng xử…

Đó là “chất riêng”, là sự khác biệt tạo nên sức hút bền lâu trong một thế giới đang ngày càng đông đúc và nhiễu loạn thông tin.

Và rõ ràng, sự phát triển của mạng xã hội đang đẩy nhanh quá trình hình thành và lan tỏa nhân hiệu khiến mỗi người đều phải trả lời cho câu hỏi: "Tôi là ai trong dòng người rộng lớn này?"

Thứ ba, từ kinh nghiệm sang tài sản số

Đây là một xu thế rất thú vị và đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

Trước đây, kinh nghiệm thường nằm ở dạng "tài sản cá nhân không khai thác được" tức là mỗi người chỉ dùng kinh nghiệm đó cho chính công việc của mình, ít có sự chia sẻ hay đóng gói.

Nhưng hiện tại, với sự hỗ trợ của công nghệ, đặc biệt là nền tảng số, kinh nghiệm hoàn toàn có thể được biến thành tài sản số thông qua việc hệ thống hóa, đóng gói, truyền tải dưới các định dạng như khóa học, sách điện tử, video hướng dẫn, tài liệu đào tạo…

Khi một cá nhân biết cách chuyển đổi kinh nghiệm của mình thành tài sản số, họ không chỉ gia tăng độ phủ, mà còn nâng cao khả năng tạo ra thu nhập, mở rộng tầm ảnh hưởng và tạo giá trị lâu dài.

Ví dụ, một giáo viên không chỉ còn dạy trong lớp học mà có thể mở các khóa học online, chia sẻ kiến thức với hàng nghìn học viên, mở rộng thu nhập gấp nhiều lần mức lương cơ bản trước đây.

Với anh, đây là một cơ hội cực kỳ lớn cho tất cả mọi người đặc biệt là những người có chuyên môn, có trải nghiệm thực tế nhưng đang bị giới hạn bởi thời gian và không gian.

Vậy, anh đang đứng ở đâu trong dòng chảy này?

Anh nghĩ mình đang là người quan sát, đang thích nghi và từng bước chuyển mình.

Anh không đứng ngoài dòng chảy ấy mà đang cố gắng học hỏi, hệ thống lại những gì mình có, chia sẻ nhiều hơn, và tìm cách chuyển đổi những giá trị tích lũy trong nhiều năm làm việc thành những tài sản có thể lan tỏa và tái sử dụng.

Anh tin rằng: Chỉ khi mỗi người biết rõ mình là ai, đang có gì, và có thể tạo giá trị gì cho cộng đồng, thì họ mới có thể vững vàng và phát triển trong kỷ nguyên số đầy biến động này.

Cảm anh Dũng vì những chia sẻ trên.

Xem thêm:

Hôm nay, Mindtalk Series rất vui được chào đón Hiếu Lê - Thạc sĩ kinh tế, Consultant tại Vanto Group, một tập đoàn tư vấn hàng đầu thế giới về phát triển lãnh đạo và đội ngũ. Hiếu có hơn 30.000 người theo dõi đa nền tảng. Từng học tập, làm việc tại UT Austin tại Mỹ, HEC Montréal tại Canada, Schoolab tại Pháp, và nhận học bổng Erasmus tại Đức.

Với hành trình trải nghiệm đa lĩnh vực từ khoa học, giáo dục, bán lẻ, công nghệ đến quản trị tổ chức, Hiếu không chỉ tích lũy được kiến thức chuyên môn mà còn hình thành một góc nhìn hệ thống, thực tế và dài hạn về phát triển bền vững.

Cùng lắng nghe những chia sẻ chiêm nghiệm từ Hiếu, được Mera Team ghi lại trong bài viết dưới đây.

1. Hành trình phát triển bản thân và sự nghiệp của Hiếu bắt đầu từ đâu?

Mình sinh ra trong một gia đình có truyền thống làm nghề giáo. Việc học, từ nhỏ, là một điều gì đó rất tự nhiên, ăn sâu vào mọi hành động hằng ngày, không chỉ là trên lớp mà còn cả khi ở nhà.

Mình thích sự lý giải, thích lần theo những câu hỏi “vì sao”, thích chạm vào bản chất của mọi thứ.

Thành tích học tập tốt khiến mình càng nhận được nhiều sự kỳ vọng. Mọi người tin rằng mình sẽ theo con đường học thuật làm nghiên cứu, giảng dạy, trở thành tiến sĩ, giáo sư. Thật ra, chính mình cũng mong muốn như vậy.

Ở tuổi đôi mươi, mình vấp ngã. Dự án nhựa sinh học nơi mình dồn hết tâm huyết buộc phải dừng lại vì đại dịch COVID.

Ba năm sau, mình mất việc ở một công ty công nghệ. Khoảng thời gian ấy như một cú trượt vô định. Đến khi ngoảnh lại, mình nhận ra bản thân đã rời xa rất nhiều khỏi hình ảnh lý tưởng ban đầu.

Mình bắt đầu hoài nghi: liệu có phải mình đã chọn sai đường? Mình nhận ra mình không thực sự giỏi ở một lĩnh vực nào cụ thể. Biết nhiều thứ nhưng chỉ ở mức lưng chừng. Và cảm giác lạc lõng ấy ngày càng lớn.

Sau đó, mình bắt đầu viết như một cách để hiểu rõ hơn về mình. Không có kế hoạch lớn lao. Chỉ là vài dòng chia sẻ trên mạng xã hội, về những lần thất bại, về cảm giác mất phương hướng, và về hành trình lặng lẽ tìm lại sự tin tưởng nơi chính mình.

Lạ là, những điều tưởng như rất riêng tư ấy lại chạm tới nhiều người. Có bạn nhắn: “Em tưởng chỉ mình em thấy lạc lõng ở tuổi 25. Đọc những dòng anh viết, em nhẹ lòng hơn nhiều.”

Những lời như vậy khiến mình cảm giác được hiểu, và cũng đang hiểu người khác, theo một cách nào đó rất người.

Không chắc điều đó gọi là gì, nhưng nó khiến mình thấy gần với chính mình hơn.

Giờ đây, mình làm việc tại một công ty tư vấn quốc tế về phát triển lãnh đạo. Mình được sử dụng những gì mình từng nghĩ là rời rạc: năng lực ngôn ngữ, khả năng quan sát, sự nhạy cảm với hệ thống và con người.

Mình được tiếp xúc với các lãnh đạo ở nhiều lĩnh vực, học từ họ và hỗ trợ họ định hình tổ chức, xây dựng đội ngũ. Ở đó, mình nhìn thấy rõ hơn vai trò của mình nhỏ thôi, nhưng thật chất trong bức tranh chung.

Đôi khi, mình vẫn có những khoảnh khắc tiếc nuối cho một phiên bản “nhà khoa học lý tưởng” mà mình từng mơ và không sống được trong vũ trụ này.

Nhưng rồi, mình hay tự nhủ: “Không sao. Có lẽ, ở một vũ trụ khác, có một Hiếu khác đang sống đời sống ấy. Còn mình, ở đây, chỉ cần sống tử tế và có mặt trọn vẹn với những gì mình được ban tặng.”

2. Học tập và làm việc trong nhiều môi trường khác nhau giúp Hiếu có góc nhìn đa chiều. Nhưng làm thế nào Hiếu tránh được việc “học lan man” và thực sự áp dụng được những gì mình học vào công việc?

Việc từng học tập và làm việc trong những môi trường rất khác nhau từ khoa học, giáo dục, kinh doanh đến công nghệ và quản trị giúp mình phát triển một góc nhìn linh hoạt và kết nối được nhiều lớp vấn đề tưởng chừng tách biệt.

Nhưng mặt trái của trải nghiệm đa lĩnh vực là rất dễ rơi vào vòng xoáy học lan man mà không thật sự đi sâu. Mình dần hiểu ra: “học không đi cùng hành thì chỉ là một dạng giải trí .”

Thói quen của mình là bắt đầu bằng hành động “try” rồi mới “learn”. Mình thường thử trước, thất bại một chút, va vấp thật sự với vấn đề rồi mới quay lại học với một sự nhạy bén và tỉnh táo hơn.

Sau khi học xong, mình quay lại thực hành lần nữa. Và để những điều học được không chỉ nằm lại trong đầu, mình viết lại, chia sẻ lại như một cách để tự củng cố, và nếu may mắn, còn giúp được người khác đi nhanh hơn, tránh lặp lại những va vấp mà mình từng trải qua.

Mình cũng duy trì thói quen weekly review, xem lại những gì đã làm được trong tuần, đối chiếu với mục tiêu quý và dài hạn. Điều này giúp mình không bị cuốn trôi theo những điều ngẫu hứng, và giữ lại được đường dây chính.

Nếu trước đây mình từng say mê gom góp thật nhiều kiến thức, thì giờ đây, thử thách lớn nhất lại là biết loại bỏ để giữ lại những gì thật sự có giá trị cho hướng đi dài hạn. Học thêm là tốt, nhưng chỉ khi nó phục vụ rõ ràng cho điều mình đang xây dựng.

Là người yêu việc học, mình luôn phải nhắc mình rằng: sự phát triển không nằm ở việc biết thêm điều gì đó mới mẻ, mà nằm ở việc thực sự sống được với điều mình đã biết.

3. Trong một thế giới mà ai cũng khao khát thành công nhanh, Hiếu lại kiên định với Compound Growth – phát triển bền vững theo thời gian. Điều gì khiến Hiếu tin vào cách tiếp cận này?

Chúng ta sống trong một thời đại mà những câu chuyện “thành công sớm” ngập tràn mọi nền tảng, bỏ đại học để khởi nghiệp, làm giàu online, trader 8 chữ số,…

Càng lướt mạng, càng dễ thấy bản thân chậm chạp, tụt lại phía sau. Ở tuổi 2x, sắp 30 hay chớm 40, nhiều người không khỏi tự hỏi: “Sao mình vẫn chưa có nhà, chưa có xe, chưa có tài sản triệu đô như người ta?”

Nhưng những trải nghiệm và va vấp từ thực tế đã giúp mình nhận ra: phần lớn những thứ hào nhoáng ấy chỉ là bề nổi được tô vẽ lên để phục vụ cho một mục tiêu khác: bán một giấc mơ, củng cố cái tôi, hay đơn giản là che giấu sự bất an bên trong. Người thực sự giàu, thực sự giỏi, thường không phô trương.

Như một thỏi vàng cần được thử qua nhiều lò lửa mới chứng thực được giá trị thật sự. Thành tựu bền vững không phải là vài cột mốc ngắn hạn, mà là một hành trình đủ dài để chứng minh bản lĩnh, năng lực và sự chính trực của một con người.

Chỉ khi chấp nhận bắt đầu lại bằng những bước đi nhỏ baby steps mình mới dần rắn rỏi và tỉnh táo hơn. Không còn vội vàng tìm kiếm “cú đánh lớn”, mà tập trung xây những viên gạch nhỏ mỗi ngày. Thay vì chỉ nhìn vào kết quả tức thì, mình học cách kiên trì với những điều quan trọng lâu dài.

Compound growth “tăng trưởng kép” không phải là khái niệm xa lạ. Nó là việc để lãi mẹ đẻ lãi con, ngày hôm nay cộng dồn với ngày hôm qua.

Như Warren Buffett từng nói: “Tăng trưởng kép như một quả bóng tuyết, quan trọng là bạn cần một sườn đồi đủ dài.”

Mình gọi triết lý sống của mình là: Hành động đều đặn, không trì hoãn, nhưng cũng không nóng vội. Nhanh chóng ở hành động, kiên nhẫn ở kết quả.

4. Trong vô vàn lựa chọn nghề nghiệp, điều gì khiến Hiếu chọn trở thành Consultant tại Vanto Group? Và công việc này đã giúp Hiếu phát triển ra sao?

Không phải ngẫu nhiên khi hành trình của mình lại gặp gỡ Vanto Group, một tổ chức với sứ mệnh giúp doanh nghiệp đạt kết quả kinh doanh đột phá và nâng cao chất lượng cuộc sống cho toàn bộ nhân sự bên trong tổ chức.

Điều khiến mình quyết định gắn bó, chính là sự cộng hưởng sâu sắc giữa sứ mệnh của công ty và lý tưởng cá nhân: giúp con người khai phá tiềm năng, hiểu rõ mục đích sống và đủ bản lĩnh để hiện thực hóa điều đó.

Vanto Group không chỉ là môi trường làm việc mà là không gian trưởng thành, nơi mình có thể phát huy tư duy hệ thống, tính sâu sắc và kinh nghiệm giao thoa từ nhiều lĩnh vực.

Công ty sở hữu phương pháp luận độc quyền đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia, từ các tập đoàn hàng đầu đến doanh nghiệp địa phương, và điều này cũng trở thành cơ hội để mình chuyển hóa những ý tưởng triết lý tưởng chừng xa vời thành ứng dụng cụ thể trong thực tiễn lãnh đạo và vận hành doanh nghiệp.

Trên hành trình đó, mình được giao phó những vai trò rất khác nhau từ biên phiên dịch, tổ chức các phiên làm việc với đối tác quốc tế, cho đến dẫn dắt chương trình Mission Control, một phương pháp luận đặc biệt về năng suất cho nhà lãnh đạo.

Nếu phải chọn hai từ khóa để gói gọn trải nghiệm phát triển tại Vanto Group, đó sẽ là Lãnh đạo và Hiệu suất: một từ đại diện cho phẩm chất bên trong làm chủ chính mình và truyền cảm hứng cho người khác; một từ đại diện cho kết quả tạo ra những thay đổi thật sự thông qua hành động có trách nhiệm và cam kết đến cùng.

5. Trong quá trình làm việc với khách hàng, Hiếu có nhận thấy rằng họ thường nói một điều nhưng thực sự lại mong muốn giải quyết vấn đề sâu xa hơn không? Hiếu làm thế nào để nhận diện và giúp họ nhìn ra những vấn đề thực sự mà họ đang đối mặt?

Một trong những điều mình tâm đắc nhất khi thực hành phương pháp luận của Vanto Group là câu nói:

Ở thời đại mà thông tin tràn lan, ai cũng dễ trở thành “người biết nhiều,” người ta thường nói nhiều hơn là nghe. Trong một thế giới mà ai cũng muốn lên tiếng, việc thực sự lắng nghe trở thành một hành động đầy ý nghĩa và giá trị.

Mình từng nghĩ mình biết lắng nghe cho đến khi nhận ra có rất nhiều tiếng nói nhỏ trong đầu luôn tìm cách cắt ngang: đánh giá, phán đoán, suy diễn, chuẩn bị phản hồi… Tất cả khiến mình không còn hiện diện trọn vẹn trong cuộc trò chuyện.

Vì thế, kỹ năng đầu tiên, và cũng là nền tảng, là hiện diện hoàn toàn trong cuộc đối thoại. Không nghe để đáp, mà là nghe để hiểu.

Nghe không chỉ bằng tai, mà bằng sự tĩnh lặng bên trong. Chỉ khi thật sự hiện diện, mình mới bắt đầu chạm đến được những điều người khác chưa kịp gọi tên.

Thứ hai, thay vì vội vã đưa ra lời khuyên, mình học cách đặt những câu hỏi đúng vào đúng thời điểm.

Mình làm việc với các nhà lãnh đạo-những người hiểu rõ nhất về lĩnh vực và tổ chức của họ. Mình không đến để dạy họ, mà đến để giúp họ nhìn sâu hơn vào điều họ đang đối mặt.

Và điều đó chỉ xảy ra khi mình đặt ra những câu hỏi đủ sắc, đủ sâu, và đủ lắng. Để từ đó, chính họ là người gỡ rối, tự kết nối lại các mảnh ghép rời rạc và nhận diện ra bản chất vấn đề.

Cuối cùng, điều mình vẫn không ngừng luyện tập là luôn đứng từ tương lai. Những vấn đề hiện tại không tồn tại một cách ngẫu nhiên, chúng là dấu hiệu của một tương lai mà người đối diện đang (vô thức) hướng tới.

Mình học cách giữ cho tương lai ấy luôn hiện diện trong cuộc trò chuyện, như một điểm neo để không bị mắc kẹt vào những lắt léo vụn vặt của hiện tại.

Trong một số trường hợp, giải pháp không nằm ở việc “xử lý triệt để vấn đề”, mà nằm ở việc buông bỏ nó để tập trung năng lượng cho điều quan trọng hơn, có ý nghĩa hơn.

Và đó là cách mình đồng hành cùng khách hàng bằng sự hiện diện, bằng câu hỏi, và bằng một tương lai đủ rõ để dẫn đường.

6. Trước khi có thể dẫn dắt người khác, một nhà lãnh đạo cần phải học cách dẫn dắt bản thân. Trải nghiệm đó của Hiếu như thế nào?

Với mình, cội nguồn của sự lãnh đạo bắt đầu từ một tương lai rõ ràng và ý nghĩa một tương lai đủ sức đánh thức nội lực và làm kim chỉ nam cho mọi hành động.

Từ khi còn nhỏ, mình đã luôn canh cánh câu hỏi: “Làm sao để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển con người tại Việt Nam?”

Từ ước mơ trở thành nhà khoa học có ảnh hưởng đến nền giáo dục, cho đến sau này là hành trình tìm kiếm những cách thức khác nhau để chạm đến mục tiêu đó, tương lai ấy chính là điều đã luôn thôi thúc mình tiến lên phía trước.

Tuy nhiên dưới góc nhìn cá nhân mình thấy rằng tuổi trẻ là hành trình của khám phá và thử sai. Có lúc, mình tin rằng hướng đi đúng là khoa học và môi trường, mình bắt đầu dấn thân sâu vào dự án nhựa sinh học.

Rồi sau đó, mình lại rẽ sang công nghệ, với mong muốn đưa tri thức Việt Nam ra thế giới. Nhưng rồi, khi cả hai hướng ấy không còn phù hợp, mình… lạc lối. Không còn một tương lai để hướng đến, mình đánh mất khả năng lãnh đạo bản thân không còn điểm tựa cho hành động, không còn đích đến cho ý chí.

Phải mất một khoảng lặng dài, mình mới dám ngồi lại, soi chiếu vào đứa trẻ ngày xưa đứa trẻ đã từng mơ về việc kiến tạo sự thay đổi thông qua giáo dục và phát triển con người.

Từ khoảnh khắc ấy, mình bắt đầu sống trong một tương lai mới một tương lai đã được làm rõ, lựa chọn và cam kết. Không phải bằng những checklist kỷ luật khắt khe, mà bằng một sự nhắc nhở sâu sắc về "tại sao mình tồn tại" và "mình đang hướng tới điều gì".

Mỗi khi có dấu hiệu chệch hướng, mình lại quay về với tương lai đó như một bản đồ để định vị lại chính mình giữa mênh mông lựa chọn.

Những trang ghi chú được lưu giữ qua nhiều năm như một dòng đối thoại giữa mình của hôm nay và mình của ngày mai. Ở đó, mình ghi lại tương lai dài hạn, bóc tách nó về trung hạn, ngắn hạn, rồi quy chiếu về hành động cụ thể của hôm nay.

Cảm ơn những chia sẻ của Hiếu.

Kết nối thêm với Hiếu being tại đây.

Xem thêm:

Hôm nay, Mindtalk Series rất vui được chào đón chị Thùy Anh, một người yêu sự tĩnh lặng và luôn trân trọng những điều giản dị trong đời sống.

Hiện tại, chị đang làm việc trong lĩnh vực Giáo dục. Trước đây, chị từng là giáo viên tại một trường công, nhưng trong quá trình giảng dạy, chị bắt đầu tự hỏi:

“Liệu vai trò của giáo dục chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức? Hay còn điều gì sâu xa hơn thế nữa?”

Từ câu hỏi đó, chị quyết định dừng lại để đi tìm ý nghĩa thật sự của giáo dục, một hành trình vượt ra ngoài sách vở, đến với con người, cảm xúc và giá trị sống. Chị tìm đến viết như một cách để ghi lại những khoảnh khắc mà mình cảm nhận rõ nhất về sự sống, về những dòng chảy rất thật trong câu chuyện của mỗi người mà chị có cơ hội được lắng nghe.

Cùng đọc và cảm nhận những chia sẻ của chị Thùy Anh, tác giả blog Một tách trà trong số Mindtalk này.

1. Có phải ai trong chúng ta cũng đang trên hành trình '“trở về nhà”. Đối với chị, hành trình đó diễn ra như thế nào?

Thật ra, đó là một hành trình dài đối với bản thân mình. Bởi mình đã dành đến 1/3 cuộc đời để sống theo những chuẩn mực mà người khác đặt ra. Nếu dùng ngôn ngữ của Sigmund Freud thì khoảng thời gian đó, phần “Siêu tôi” (Superego) trong mình đã hoàn toàn lấn át.

Nó khiến mình trở nên cứng nhắc, sống theo khuôn khổ, luôn cố gắng làm đúng những điều được cho là "phải", "đúng", "nên", dù trong lòng lại có những mong muốn rất khác.

Càng kéo dài, mình càng cảm thấy lạc lõng. Làm điều người khác kỳ vọng, nhưng lại đánh mất điều sâu thẳm bên trong bản thân. Từ đó, mình bắt đầu cảm thấy cuộc sống vô nghĩa và mất phương hướng.

Năm 23 tuổi, mình rơi vào một cuộc khủng hoảng hiện sinh và nó kéo dài suốt hơn 7 năm sau đó. Giống như bị bịt mắt mà vẫn phải tự lần mò tìm đường đi cho chính mình.

Dù có bận rộn thế nào, mình vẫn dành một khoảng thời gian trong ngày chỉ để sống cho chính mình. Và quan trọng nhất, mình không còn tự hỏi “Sống để làm gì?” nữa. Để đi đến được đây, mình đã phải vượt qua rất nhiều nỗi sợ: sợ không còn được yêu quý, sợ mất đi những mối quan hệ nếu không sống để làm hài lòng người khác.

Những mâu thuẫn bên trong khiến mình nhiều lần dằn vặt, tự chỉ trích bản thân. Nhưng rồi mình nghĩ:

Và chính cảm giác sợ hối hận đó đã buộc mình phải thay đổi, phải bước ra khỏi cái vòng luẩn quẩn hiện tại để sau này còn có chuyện kể cho con cháu nữa chứ.

2. Chị đã bao giờ lắng nghe ai đó đến mức có thể cảm nhận được nỗi đau, niềm vui của họ như chính mình chưa? Và trong những khoảnh khắc ấy, chị học được điều gì?

Mình làm công việc tư vấn giáo dục. Để làm tốt vai trò này, mình buộc phải học cách kiên nhẫn lắng nghe.

Điều đó không hề dễ dàng, vì thật ra mình có thói quen… hay ngắt lời để nói ra quan điểm. Nên mình phải rèn luyện rất nhiều để có thể nghe mà không phản ứng ngay lập tức, không chen ngang, không vội vàng đưa lời khuyên.

Nhưng người khiến mình nhớ nhất trong hành trình học cách lắng nghe, lại là một người bạn cấp 3. Có thể vì mình cũng từng trải qua những khủng hoảng tâm lý, nên khi nghe bạn ấy kể về cuộc sống gia đình mình không chỉ nghe, mà còn thật sự cảm được nỗi đau của bạn.

Bạn kể về cuộc hôn nhân không trọn vẹn, về việc bị chồng và gia đình chồng hiểu lầm, dù bạn đã từng tận tâm chăm sóc chồng lúc anh ấy bị bệnh. Mình thấy đôi mắt bạn đỏ hoe khi kể chuyện. Giọng bạn nghẹn lại khi nhắc đến đứa con nhỏ mắc bệnh không thể chữa. Lúc đó, mình chỉ nói với bạn một câu: “Mình tôn trọng quyết định của bạn.”

Một thời gian sau, mình gặp mẹ bạn trong lễ tốt nghiệp của em trai. Mình nhắc bác phải giữ gìn sức khỏe để ở bên con và cháu. Khi nói chuyện với bác, mình thấy rõ một nỗi buồn sâu trong mắt một ánh mắt mơ hồ nhưng chất chứa.

Mình không thấy tia sáng nào trong câu chuyện ấy, giống như cách mình đã từng sống hơn 5 năm trước: đi mãi trong đường hầm tối, chẳng biết khi nào mới thấy ánh sáng.

Mình nhận ra: lắng nghe một người, không nhất thiết để giúp họ giải quyết vấn đề. Mà đôi khi, chỉ đơn giản là để họ biết vẫn có ai đó ở đây, sẵn sàng ngồi xuống và nghe họ kể hết niềm vui, nỗi buồn. Rằng họ không hoàn toàn cô đơn trong thế giới này.

3. Cuộc sống hiện đại đầy những điều phức tạp và hào nhoáng, nhưng chị lại yêu những vẻ đẹp giản dị, chân thành. Đã bao giờ chị cảm thấy mình như một người đi ngược dòng?

Có lẽ từ thời còn đi học, mình đã “phải lòng” hình ảnh cái cây đứng yên bên mặt hồ. Mỗi lần nhìn những tán lá xanh rì soi bóng xuống mặt nước lăn tăn gợn sóng, mình lại thấy một cảm giác bình yên rất lạ.

Cái vẻ đẹp tĩnh tại đó cứ in sâu trong tâm trí mình đến mức, dù sau này có sống trong không gian hiện đại, tiện nghi đến đâu, mình vẫn luôn nhớ về hình ảnh giản dị ấy.

Mình từng cảm thấy bản thân như một người “đi ngược dòng”. Lúc đầu, điều đó khiến mình không thoải mái vì rõ ràng, mình không giống số đông. Nhưng khi hiểu hơn về chính mình, mình bắt đầu trân trọng sự “ngược dòng” đó.

Thứ giúp mình giữ được sự kiên định với lối sống đơn giản ấy chính là thời gian dành cho bản thân.

Mình nhận ra: nếu cứ mang theo quá nhiều mong cầu về vật chất, thì mình sẽ luôn thấy bất an, luôn lo lắng phải làm nhiều hơn, có nhiều hơn để “đuổi kịp”.

Nhưng thật ra, đâu cần như vậy. Khi mình học cách dừng lại, buông xuống những đòi hỏi không cần thiết, mình thấy nhẹ nhõm hơn và hạnh phúc cũng đến từ đó. Mình bắt đầu cảm nhận cuộc sống một cách trọn vẹn hơn, dù là trong những điều rất nhỏ.

4. Khi nghiên cứu về tâm lý, có phải điều khó nhất không phải là hiểu người khác, mà là hiểu chính mình?

Câu hỏi đầu tiên mà mọi người hay hỏi mình khi biết mình học tâm lý là: “Tại sao lại học tâm lý?” Và mình thường trả lời đơn giản: “Học để hiểu bản thân.”

Có thể với nhiều người, đó là một khoản đầu tư xa xỉ và đúng là với mình ở thời điểm đó, nó cũng không hề dễ dàng.

Nhưng rồi khi bước vào lớp học, nghe thầy giáo nói một câu khiến mình lặng người:“Tới độ tuổi này, anh chị mới thực sự biết mình cần gì. Và tôi tin rằng khi anh chị chọn học tâm lý, chắc chắn là vì một lý do cụ thể, không còn mơ hồ như các bạn sinh viên 19, 20 tuổi.”

Câu nói đó giống như một sự xác nhận, một lời gật đầu cho lý do mình có mặt ở đó.

Mình từng luyện rất kỹ kỹ năng này: chỉ cần nhìn sắc mặt, biểu cảm, ánh mắt của ai đó, mình có thể đoán được họ đang vui hay đang tức giận, nên nói thế nào để vừa lòng họ. Thậm chí sau vài lần gặp, mình có thể đọc vị tính cách của người đối diện khá chính xác.

Nhưng rồi có một lần, sau khi kết thúc buổi tư vấn cho một học viên, mình chợt rơi vào một khoảng lặng. Mình tự hỏi:“Mình hiểu người khác như thế… nhưng mình đã thực sự hiểu chính mình chưa?”

Câu hỏi ấy đã kéo mình vào hai cuộc khủng hoảng cùng lúc: khủng hoảng hiện sinh và khủng hoảng căn tính. Mình mất hơn 8 năm để đối mặt và vượt qua trầm cảm. Và cũng chính từ hành trình đó, mình càng thấm thía giá trị của sức khỏe tinh thần.

Mình học tâm lý, trước hết là để hiểu chính mình: hiểu những dòng suy nghĩ rối bời, những cơn sóng cảm xúc bất chợt, và cả sự khác biệt trong cách mình nhìn nhận cuộc sống.

* Có điều gì chị từng khám phá về bản thân khiến chị thay đổi cách yêu thương mình không?

Cách đây khoảng 4 năm, mình từng lao vào công việc với một mục tiêu rất rõ ràng: kiếm thật nhiều tiền để phục vụ cho những sở thích cá nhân. Khi đó, mình nghĩ đó là “yêu bản thân” vì nó mang lại cho mình cảm giác thoải mái, được chiều chuộng chính mình.

Nhưng rồi mình nhận ra: cảm giác hạnh phúc khi mua một bộ đồ mới, một thỏi son đắt tiền... thật ra không kéo dài được bao lâu. Thậm chí, nó khiến mình có cảm giác như “nghiện”. Mỗi khi không mua sắm gì, mình lại thấy trống rỗng, khó chịu, không hài lòng với những gì mình đang có.

Mình bắt đầu tự hỏi: Vậy chẳng lẽ mình cứ phải phụ thuộc vào những món đồ mới để cảm thấy vui? Nếu không có vật chất đi kèm, thì điều gì mới thực sự khiến mình hạnh phúc và yêu bản thân thật sự?

Chính những câu hỏi đó đã làm mình thay đổi cách nhìn về hai chữ "yêu thương".

Mình tập tôn trọng cảm xúc của mình thay vì cố đè nén hay lờ đi. Mình học cách lắng nghe cơ thể những mệt mỏi, tín hiệu mà trước đây mình thường bỏ qua – thay vì bắt ép nó phải luôn hoạt động theo ý mình.

Và từ đó, mình cũng học cách tôn trọng sự khác biệt của bản thân, không còn cố gắng ép mình chạy theo số đông. Mình biết cách thiết lập ranh giới, biết cách bảo vệ bản thân trước những điều tiêu cực.

Mình nhận ra:

5. Có một điều giản dị nào trong cuộc sống mà chị trân trọng đến mức nó trở thành một phần trong hành trình chữa lành của mình không?

Trong cuộc sống, điều mà mình luôn trân trọng và dần trở thành một phần quan trọng trong hành trình chữa lành chính là những khoảng thời gian yên tĩnh một mình.

Bởi chính trong không gian đó, khi không còn bị xao nhãng bởi tiếng ồn hay sự vội vã của cuộc sống, mình mới thật sự được lắng lại, được quan sát và cảm nhận rõ ràng hơn về chính mình và thế giới xung quanh.

Những khoảng lặng ấy giúp mình nhìn mọi thứ rõ ràng hơn từ cảm xúc, suy nghĩ cho đến những khúc mắc trong lòng. Nhờ vậy, mình có thể biết lúc nào nên hành động, lúc nào cần buông bỏ, và khi nào thì chỉ đơn giản là chấp nhận.

Chính sự tĩnh lặng ấy đã cho mình không gian để chữa lành không phải bằng cách chạy trốn, mà bằng cách lắng nghe, đối diện, và lựa chọn cách đi tiếp một cách rõ ràng hơn.

6. Trong quá trình tìm hiểu tâm lý, có bài học nào khiến chị thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận về chính mình và về thế giới xung quanh?

Trong quá trình tìm hiểu về tâm lý học, mình từng đọc tài liệu về liệu pháp Phân tâm của Sigmund Freud và trị liệu của Adler. Nhờ đó, mình bắt đầu hiểu được những hành vi vô thức mà mình cứ lặp đi lặp lại những phản ứng, cách ứng xử mà mình từng nghĩ là "do mình như vậy", hóa ra lại mang dấu vết rất rõ từ cha mẹ.

Mình cũng dần nhận ra những niềm tin sai lệch về bản thân mà mình đã vô thức mang theo suốt 1/3 cuộc đời như kiểu mình không đủ tốt, không xứng đáng, hay phải cố gắng để được công nhận.

Trước đây, mình từng là một người không thể chấp nhận những gì đã xảy ra, thậm chí tệ hơn mình từng trách móc bố mẹ, từng ước giá như mình được sinh ra trong một gia đình “bình thường” hơn, nơi không có những mâu thuẫn, căng thẳng hay tổn thương.

Nhưng khi hiểu sâu hơn, mình mới thấy: chối bỏ quá khứ cũng đồng nghĩa với chối bỏ một phần của chính mình.

Khi bắt đầu chấp nhận những gì đã qua mình cũng thay đổi được cách nhìn với bố mẹ, bớt đổ lỗi, bớt mong họ phải khác đi. Đồng thời, mình cũng dần điều chỉnh hành vi của bản thân, để sống nhẹ nhàng và thích nghi tốt hơn với hiện tại.

Chữa lành không phải là xóa đi quá khứ, mà là học cách sống chung với nó với một cái nhìn khác, nhẹ nhàng và bao dung hơn.

7. Nếu có một thông điệp từ hành trình của mình, chị có thể chia sẻ với những ai đã từng cảm thấy lạc lối, mệt mỏi hay cô đơn trong chính con đường của mình, đó sẽ là gì?

Trước khi bạn định làm điều gì đó tồi tệ với chính mình, hãy dừng lại 5 giây thôi để trân trọng và cảm nhận hơi thở đang nuôi sống bạn mỗi giây phút này.

Bạn không cần phải mạnh mẽ ngay lập tức.
Chỉ cần đừng bỏ cuộc.
Nếu mệt, thì nghỉ ngơi.
Nếu đau, thì chấp nhận.
Rồi từ từ bước tiếp học hỏi, trải nghiệm, và từng chút một, tìm lại phiên bản chân thật nhất của chính mình.

Một khi đã được sinh ra trên đời này, thì dù chuyện gì xảy ra, hãy sống như một người đang “chơi” cuộc đời này thật đẹp, thật tử tế.
Và quan trọng hơn, tử tế với chính mình.

—
Cảm ơn chị Thùy Anh.

Đọc thêm:

Những cuộc trò chuyện này tập trung vào các chủ đề như xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển chuyên môn và kết nối cộng đồng những yếu tố quan trọng để mỗi người tối ưu hóa hành trình cá nhân và sự nghiệp của mình.

Hôm nay, Mindtalk Series rất vui được chào đón Út Hồ (Cô Út Dược Sĩ), một dược sĩ với hơn 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thương mại dược phẩm tham gia trò chuyện mang đến một hương vị nội dung mới lạ từ một ngành nghề rất đặc thù.

Út đã từng đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng như Sales, Quản lý Chất lượng Dịch vụ thương mại, Sourcing, Team Leader, General Manager tại các tổ chức Start-up, doanh nghiệp SMEs và Big Corp. Sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm, Út quyết định rẽ hướng và thành lập công ty thương mại các sản phẩm chăm sóc sức khoẻ riêng vào năm 2023.

Cùng lắng nghe những chia sẻ chân thành từ Út Hồ (Cô Út Dược Sĩ) về ngành Dược, chăm sóc sức khỏe và hành trình theo đuổi đam mê trong số Mindtalk Series lần này!

1. Khoảnh khắc nào khiến Út chắc chắn rằng đây là con đường mình phải đi?

Mình vẫn nhớ rõ khoảnh khắc đầu tiên đánh dấu niềm đam mê với ngành Dược đó là năm lớp 9, khi mình được chọn đại diện trường tham gia kỳ thi học sinh giỏi Hóa cấp thành phố và đạt giải. Đó là cột mốc đầu tiên giúp mình nhận ra niềm yêu thích đặc biệt với môn Hóa học. Khi ấy, mình từng ước ao được học Hóa suốt đời.

Trong quá trình tìm hiểu các ngành nghề liên quan để thi đại học, mình nhận ra rằng Dược sĩ không chỉ là một ngành đòi hỏi sự gắn bó trọn đời với Hóa học mà còn có giá trị to lớn trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng và nghe nói dễ xin được việc làm.

Lúc đó mình ở quê, tư tưởng học xong phải xin được việc làm lương cao, có việc liền mà không phải tốn tiền chạy mua ghế mới là “nghề nghiệp nên học” là điều duy nhất mình hiểu về khái niệm hướng nghiệp từ các bậc tiền bối khuyên nhủ.

Từ đó, ước mơ trở thành một Dược sĩ đã được mình ấp ủ và nuôi dưỡng.

Thế nhưng, con đường mình đến với nghề Dược không hề dễ dàng. Có một giai đoạn mình làm nhân viên kho, bốc vác, chạy soạn hàng cho một công ty phân phối thuốc ở trung tâm dược phẩm quận 10 từ 8h sáng đến 18h chiều để kiếm tiền đóng học phí.

Sau đó mình tiếp tục chạy qua nhà thuốc học việc không lương từ 19h đến 23h, chủ kêu gì mình làm đó, mấy chị nhân viên sai bảo gì đều làm chỉ để đổi lấy cơ hội “được sống trong thuốc để học thuốc”.

Mỗi ngày, mình thức dậy từ 5h sáng để ôn thi vào đại học Dược, và cuối tuần lại lặn lội gần 60km đến trường để học và thi. Đó là quãng thời gian vô cùng vất vả nghèo khó, mình chạy bôn ba khắp nơi để tìm kiếm tri thức, kinh nghiệm và cơ hội theo đuổi nghề Dược sĩ.

Từ một sinh viên Dược đến một Dược sĩ "cứng nghề," có thể cầm kéo cắt thuốc, hướng dẫn bệnh nhân sử dụng đúng - đủ - đều để cải thiện sức khỏe, mình đã trải qua gần 7 năm nỗ lực không ngừng: 5,5 năm học tập và 1,5 năm va chạm thực tế, và nhiều năm theo đuổi bồi đắp kiến thức, kỹ năng liên tục sau này.

Nghề Dược không chỉ là một công việc, mà còn là sứ mệnh gắn liền với cuộc đời mình.

Mình bị thu hút khi tìm hiểu về thuốc, thảo dược và các sản phẩm chăm sóc sức khoẻ cá nhân. Công việc nghiên cứu thị trường, thương mại, viết tư liệu và hướng dẫn sử dụng sản phẩm phù hợp cho người bệnh không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm vui mỗi ngày của mình.

Cảm xúc lúc giúp đỡ ai đó được khoẻ mạnh với mình nó rất thiêng liêng, mình trân quý nghề nghiệp đang theo đuổi và mong muốn được làm nghề bền bỉ lâu dài.

Đa số ngày nào mình cũng tiếp xúc, trao đổi với bệnh nhân, hoặc thân nhân người bệnh, lắng nghe rất nhiều điều buồn - lo - sợ hãi bên trong họ. Đôi lúc mình hay được bạn bè hỏi “ bộ không sợ thông tin tiêu cực đó ảnh hưởng hả Út”, mình chỉ cười trừ vì quen rồi.

Những trải nghiệm sâu sắc mà mình đã đi qua khiến mình tin rằng, đây chính là con đường mà mình phải đi – con đường của một Dược sĩ tận tâm, luôn đặt sức khỏe và tối ưu chi phí cho người bệnh lên hàng đầu.

2. Đã bao giờ Út nghi ngờ chính mình và Út vượt qua thế nào?

Có chứ, rất nhiều lần mình đã nghi ngờ bản thân, tự hỏi liệu con đường mình chọn có đúng không, liệu mình có đủ khả năng để tiếp tục? Đặc biệt, những hoài nghi đó càng mạnh mẽ hơn khi mình phải đối mặt với những thử thách tưởng chừng không thể vượt qua.

Cả ngày dốc sức làm việc, tối về lại lao đầu vào học đến kiệt sức vì thiếu ngủ. Mình từng không dám nói với ai rằng mình đã tốt nghiệp Dược sĩ, bởi vẻ ngoài nhếch nhác, lôi thôi khiến mình sợ người ta chê cười. Khi ấy, mình đã tự hỏi:

“Liệu mình có nên từ bỏ, học một ngành khác để tìm một hướng đi dễ dàng hơn không?”

Rồi khi mình tiếp tục học lên đại học, vẫn miệt mài thi cử, bạn bè đồng trang lứa đã có việc làm ổn định, người thì vào ngân hàng lớn, người được làm việc trong môi trường tốt, đi du lịch nước ngoài mỗi năm.

Còn mình, sáng làm công ty dược ở Sài Gòn, gom góp từng đồng xin đứa bạn cho ở chung và một góc nhỏ để trưng bày hàng bán trong một nhà thuốc ở khu công nghiệp Dĩ An, Bình Dương. Cuối tuần vẫn chạy đi học, bôn ba giữa Sài Gòn - Bình Dương - Đồng Nai.

Học thì vất vả, làm thì cật lực, nhưng cuối tháng vẫn chẳng dư đồng nào vì tiền học phí, tiền duy trì nhà thuốc cứ cuốn sạch. Quần áo cũng chỉ dám mua đồ second-hand, đến mức mình ngại gặp lại bạn bè cũ vì sợ họ hỏi về cuộc sống của mình.

Có những ngày trời mưa, nhà thuốc ế khách, tiền vốn cạn kiệt, mình từng nghĩ đến chuyện từ bỏ. Nhưng cú sốc lớn nhất đến vào năm 2022, khi mình gặp sự cố kinh doanh, mất trắng hơn 2 tỷ và còn nợ thêm 600 triệu.

Không có công việc có lương cố định, thu nhập bấp bênh, tai nạn khiến mình nằm một chỗ, không thể đi làm.

Điều giúp mình bước tiếp?

Có lẽ, đó là cái duyên với nghề. Đã có lúc mình muốn buông bỏ, tìm hướng khác để kiếm tiền, nhưng duyên vẫn còn. Khách hàng cũ vẫn tìm đến mình mua hàng, cho mình cơ hội đứng dậy.

Nếu không có khách hàng vẫn kiên trì ủng hộ, không có những nhà cung cấp sẵn sàng cho công nợ, thanh toán chậm để mình có vốn xoay sở, không có những người anh-người chị sẵn sàng trao cho mình một cánh tay “có job cho em nè Út” kéo mình lên, để mình kiếm tiền lại dù là từng đồng tiền nhỏ lẻ, có khi mình đã phải rẽ sang một hướng khác.

Biết đâu bây giờ, sẽ không có một Cô Út Dược Sĩ, mà thay vào đó là một Cô Út đang bỏ xứ đi xuất khẩu lao động bên Hàn Quốc rồi cũng nên!

Nhìn lại, mình biết rằng tất cả những khó khăn đã giúp mình trưởng thành và mạnh mẽ hơn. Mình tin rằng mình đã trưởng thành, mạnh mẽ, kiên cường, thấu đáo hơn rất nhiều để hiểu về sự khiêm hạ, trấn giữ tâm bình và nghiêm túc theo nghề.

3. Khi nhìn lại cách mình làm việc, Út có thấy một nguyên tắc, thói quen hay giá trị nào đó đã giúp Út tạo ra sự khác biệt không?

Trước mỗi tình huống, mình tự hỏi: “Làm thế nào để giải quyết vấn đề này?” từ đó tìm hiểu tận gốc rễ nguyên nhân, không chỉ dừng lại ở biểu hiện bên ngoài mà tập trung vào giải pháp thực sự.

Tiếp theo, mình tự vấn: “Có cách nào tối ưu hơn không?” bởi lẽ, một giải pháp tốt chưa chắc đã là giải pháp tối ưu. Mình luôn tìm cách tiết kiệm công sức, tối ưu hóa nguồn lực để nâng cao hiệu quả và tạo điều kiện cho những công việc khác.

Cuối cùng, mình đặt câu hỏi: “Có rủi ro nào có thể xảy ra?” để khoanh vùng các nguy cơ tiềm ẩn, từ đó xây dựng phương án dự phòng và hệ thống quản lý rủi ro, nhằm giảm thiểu những tổn thất không đáng có.

Không chỉ trong công việc, mà ngay cả khi đánh giá một sản phẩm mới hay nghiên cứu thị trường, mình cũng áp dụng một bộ câu hỏi chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong quyết định của mình.

Trước tiên,

• Mình xem xét liệu sản phẩm đó có thực sự an toàn và hiệu quả hay không?

• Nó giải quyết vấn đề gì, có phải hàng chính hãng hay không?

• Mình cũng quan tâm đến giá cả liệu nó có hợp lý so với giá trị mang lại hay không?

Ngoài ra, mức độ phổ biến, tính ứng dụng, khả năng nhân bản và mở rộng thị trường cũng là những yếu tố quan trọng.

Bên cạnh đó, mình luôn tìm hiểu kỹ về người bán:

• Họ là ai, có uy tín không?

• Các yếu tố pháp lý và hình thức mua bán có đáng tin cậy không?

Cuối cùng, mình đánh giá đối thủ cạnh tranh và các sản phẩm thay thế để có cái nhìn toàn diện hơn về thị trường.

Ngoài việc xây dựng một hệ thống làm việc khoa học, mình còn đặt ra những nguyên tắc cốt lõi để duy trì giá trị cá nhân và đạo đức nghề nghiệp.

Mình cũng luôn giữ vững tinh thần khởi nghiệp không ngừng học hỏi, đổi mới và phát triển. Quan trọng nhất, mình tin rằng tinh thần phụng sự phải đặt lên hàng đầu, bởi dù công việc có áp lực thế nào, sự tận tâm với người bệnh vẫn là điều quan trọng nhất.

Châm ngôn về nghề mà mình theo đuổi là: "Gừng càng già càng cay"

Với mình, giá trị bản thân không đo lường bằng số tiền kiếm được hay những thành tích hào nhoáng, mà bằng khả năng giúp đỡ người khác.

Đó có thể là giúp những người yếu thế có kế sinh nhai, hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn, hoặc đơn giản là biết cho đi và gieo trồng thế hệ sau từ những gì mình đã tích lũy được. Có người từng nói rằng nghề Dược là "kiếm tiền trên nỗi đau của người bệnh", một nhận xét đầy suy nghĩ mang tính cá nhân và có phần nghiêm khắc.

Đúng là trong công việc của mình, mỗi ngày mình đều tiếp xúc với những bệnh nhân, những người đang phải chịu đựng đau đớn và khó khăn và tìm cách giúp họ giải quyết tối ưu các vấn đề liên quan đến sức khoẻ của họ.

Nhưng thay vì chỉ nhìn vào khía cạnh vật chất, mình luôn tự nhắc nhở bản thân rằng:

Họ không chỉ mang đến công việc cho mình, mà còn là nguồn động lực giúp mình không ngừng trau dồi và cải thiện bản thân mỗi ngày.

5. Dưới góc nhìn của một dược sĩ có nhiều kinh nghiệm thực tế, Út thấy đâu là những vấn đề sức khỏe mà khách hàng thường không nhận ra?

Mình nhận ra rằng một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nhưng ít ai để ý chính là sự chủ quan và thiếu tinh thần phòng bệnh từ sớm.

Thực tế, dù không ai có thể đoán chính xác mình sẽ mắc bệnh gì trong tương lai, nhưng hoàn toàn có thể dự đoán và phòng ngừa những bệnh có nguy cơ cao dựa trên lối sống hiện tại.

Ví dụ, dân văn phòng thường gặp các vấn đề như đau mỏi cổ vai gáy, rối loạn chuyển hóa lipid, lạnh tử cung ở nữ giới, đau nhức xương khớp, tất cả đều xuất phát từ việc ngồi lâu, làm việc trong môi trường máy lạnh, ít vận động, và thiếu tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

Điều đáng nói là, phần lớn mọi người chưa có thói quen xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe tổng thể phù hợp với thời gian và tài chính của mình.

Họ thường có tâm lý “nước tới chân mới nhảy”, chỉ quan tâm đến sức khỏe khi đã mắc bệnh. Với họ, chăm sóc sức khỏe chỉ đơn giản là khám tổng quát một năm một lần, xét nghiệm định kỳ, hoặc khi có bệnh vặt thì ra nhà thuốc mua vài viên thuốc uống tạm.

Thời đại công nghệ số mang đến một nghịch lý:

“Con người tiếp cận thông tin sức khỏe nhanh hơn, nhưng lại thiếu khả năng chọn lọc.”

Nhiều người tìm kiếm kiến thức y khoa qua TikTok, Facebook, theo dõi bác sĩ, dược sĩ online, nhưng không có hệ thống chọn lọc thông tin phù hợp cho bản thân.

Vậy mình đã giúp khách hàng thay đổi nhận thức và hành động như thế nào?

Trước hết, mình xây dựng một hệ thống giải pháp toàn diện để giúp họ chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe. Mình hướng dẫn họ lập kế hoạch chăm sóc sức khỏe cá nhân, phù hợp với lối sống và điều kiện tài chính của từng người.

Đồng thời, mình cũng đang trong quá trình tạo ra thư viện sức khỏe cá nhân, nơi họ có thể tra cứu thông tin y tế đáng tin cậy thay vì bị cuốn theo những thông tin sai lệch trên mạng.

Bên cạnh đó, mình tập trung vào cung ứng sản phẩm chăm sóc sức khỏe chất lượng với giá tốt, giúp khách hàng tiếp cận các sản phẩm an toàn, hiệu quả mà không lo về chi phí.

Mình cũng hỗ trợ tìm thuốc, tư vấn sức khỏe trực tuyến, giúp họ có giải pháp nhanh chóng và kịp thời.

Không dừng lại ở đó, mình còn hợp tác với các đơn vị y tế, cung cấp vouchers giảm giá dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng với mức giá hợp lý. Mình tin rằng chăm sóc sức khỏe không chỉ là việc chữa bệnh, mà là xây dựng một cuộc sống khỏe mạnh càng sớm càng tốt.

Khi khách hàng thay đổi nhận thức, họ sẽ chủ động hơn, biết phòng bệnh trước khi chữa bệnh, và từ đó, chất lượng cuộc sống được nâng cao một cách bền vững.

6. Nếu có thể nhắn nhủ một điều với chính mình lúc mới bắt đầu, đó sẽ là gì?

Nếu được quay trở lại thời điểm bắt đầu mình sẽ nhắn nhủ chính mình rằng:

Hãy tin rằng mình làm được và sẽ có một tương lai tốt đẹp hơn — Có những lúc con đường phía trước với mình rất mờ mịt, những lúc mình rất muốn bỏ cuộc, nhưng trong hoàn cảnh đó mình nhận ra:

Nếu ngay cả mình còn không tin vào chính mình, thì ai sẽ tin?

Niềm tin vào chính mình không chỉ là một lời động viên, mà là nền tảng để mình đứng vững trước những sóng gió, là động lực để mình kiên trì theo đuổi những giá trị đúng đắn. Có thể hôm nay mình chưa thấy kết quả, nhưng từng bước đi, từng sự lựa chọn đều đang tạo nên tương lai mà mình mong muốn.

Minh bạch, dù có khó khăn đến đâu, cũng không được thỏa hiệp.

Mình chọn con đường làm ăn chân chính, kinh doanh phải rõ ràng, sản phẩm phải có hóa đơn, nguồn gốc phải chính hãng, đúng pháp lý.

Điều đó đồng nghĩa với việc mình mất đi lợi thế cạnh tranh về giá, phải đóng thuế đầy đủ, phải đối diện với nhiều thử thách hơn so với những người khác trên thị trường. Nhưng điều mình cần không phải là lợi nhuận nhanh chóng, mà là lòng tin của khách hàng.

Khi đã có lòng tin, mình không chỉ bán một sản phẩm, mà còn xây dựng một mối quan hệ lâu dài, nơi khách hàng luôn cảm thấy an tâm khi lựa chọn mình.

Nhưng lòng tin không tự nhiên mà có, lòng tin đến từ trách nhiệm.

• Trách nhiệm với cộng sự, vì họ đang cùng mình xây dựng một điều gì đó có ý nghĩa.

• Trách nhiệm với khách hàng, vì họ trao gửi sức khỏe của họ vào tay mình.

• Trách nhiệm với gia đình, vì họ tin rằng mình đang đi trên con đường đúng.

Thị trường có thể thay đổi, công nghệ có thể phát triển, nhưng giá trị cốt lõi của mình không được phép lung lay.

Trong thời đại mà AI đang phát triển nhanh chóng, sự thay đổi là điều không thể tránh khỏi. Hoặc mình kịp thích nghi, hoặc mình bị nhấn chìm. Nếu chỉ làm theo cách cũ, mình sẽ bị bỏ lại phía sau. Nhưng nếu biết tận dụng công nghệ, cập nhật liên tục, mình có thể phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Sự nỗ lực không ngừng chính là phương châm sống của mình. Cảm ơn những khó khăn, thất bại đã đến sớm để mình có thể học được cách đứng dậy, mạnh mẽ hơn và trưởng thành hơn.

Chính những thử thách đó đã giúp mình nhận ra rằng, không có con đường nào trải đầy hoa hồng mà không có những gai góc phải vượt qua. Những lần vấp ngã đã dạy cho mình sự kiên nhẫn và lòng kiên trì, giúp mình hiểu rằng mỗi bước tiến đều cần sự nỗ lực không ngừng.

Mỗi lần nhìn lại, mình thấy rằng chính những khó khăn đó đã định hình nên con người mình của ngày hôm nay, và giúp mình sẵn sàng đối diện với bất kỳ thử thách nào trong tương lai.
—

Kết nối thêm với Út tại đây

Xem thêm:

Những cuộc trò chuyện này tập trung vào các chủ đề như xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển chuyên môn và kết nối cộng đồng những yếu tố quan trọng để mỗi người tối ưu hóa hành trình cá nhân và sự nghiệp của mình.

Hôm nay, Mindtalk Series rất vui được chào đón Tuyết Chinh, một người hướng dẫn chuyên về ứng dụng công nghệ vào vận hành doanh nghiệp, giúp mini SMEs tối ưu quy trình làm việc, quản lý hệ thống thông tin và nâng cao hiệu suất bằng các công cụ số.

Với hơn 6 năm kinh nghiệm vận hành doanh nghiệp và hơn 1 năm kinh doanh độc lập, Chinh thấu hiểu những khó khăn mà các doanh nghiệp nhỏ gặp phải trong việc tổ chức và vận hành.

Vì vậy, Chinh không chỉ hướng dẫn cách áp dụng công nghệ một cách đơn giản, thực tế, hiệu quả, mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, tối ưu nguồn lực và mở rộng bền vững.

Cùng đọc cuộc trò chuyện đầy đủ bên dưới.

1. Chinh có thể chia sẻ khoảnh khắc quan trọng nhất trong hành trình đến với công việc hiện tại không? Điều gì trong khoảnh khắc đó khiến Chinh biết chắc rằng đây là con đường mình cần theo đuổi?

Khoảnh khắc quan trọng nhất đưa mình đến với công việc hiện tại có lẽ bắt đầu từ những ngày đầu tiên sau khi ra trường. Giống như bao người trẻ khác, mình cũng mong muốn có một lộ trình thăng tiến rõ ràng, từng bước vươn lên trong sự nghiệp.

Công việc đầu tiên của Chinh là làm lễ tân, một vị trí đơn giản, nhưng ngay từ lúc đó, mình đã đặt mục tiêu phải học hỏi không ngừng và chứng minh năng lực để tiến xa hơn.

Mình không chỉ hoàn thành tốt những yêu cầu cơ bản mà luôn chủ động nâng cao kỹ năng, tìm hiểu thêm về quản lý vận hành để sẵn sàng cho những cơ hội tiếp theo.

Nhờ sự nỗ lực đó, chỉ sau vài tháng, mình đã được đề bạt lên vị trí cao hơn, trong khi nhiều đồng nghiệp vào trước mình vẫn giậm chân tại chỗ.

Trong suốt sáu năm làm việc trong môi trường công sở, Chinh dần nhận ra một thực tế: để thăng tiến trong hệ thống ấy, đôi khi chỉ giỏi chuyên môn là chưa đủ.

Môi trường công sở giống như một trò chơi với những quy tắc ngầm, nơi mà sự thẳng thắn và minh bạch đôi khi không phải là lợi thế.

Dù yêu thích công việc quản lý vận hành, mình bắt đầu tự hỏi:

Bước ngoặt xảy ra vào cuối năm 2023, khi trong thời gian nghỉ thai sản, mình quyết định tận dụng khoảng thời gian này để học tiếng Anh.

Ban đầu, Chinh chỉ đơn thuần chia sẻ hành trình học của mình lên mạng xã hội, nhưng điều này vô tình đã mở ra cho Chinh một thế giới mới - cộng đồng những người làm việc tự do (solo creators). Chinh thấy được cách họ dùng chính kiến thức và kỹ năng của mình để xây dựng sự nghiệp độc lập, không bị ràng buộc bởi những giới hạn cũ.

Cuối năm 2024, khi nhìn lại hành trình đã qua, Chinh hiểu rằng công việc quản lý vận hành trong môi trường công sở không còn phù hợp với mình nữa. Nếu tiếp tục, mình sẽ phải đánh đổi quá nhiều, từ thời gian dành cho gia đình đến những giá trị cá nhân mà mình trân trọng.

Trong khi đó, công việc chia sẻ kiến thức và giúp người khác tối ưu hóa công việc lại mang đến cho mình niềm vui, sự tự do và một hướng đi bền vững hơn. Đó chính là lúc Chinh quyết định rẽ hướng hoàn toàn, xây dựng sự nghiệp mới từ chính những gì mình đã trải nghiệm và học hỏi.

2. Đã có lúc nào Chinh cảm thấy mình không đủ tốt để tiếp tục trên hành trình này chưa? Điều gì đã giúp Chinh vượt qua sự nghi ngờ bản thân đó?

Đã có rất nhiều khoảnh khắc Chinh hoài nghi về chính mình và những kỹ năng mà mình đang có. Mình từng tự hỏi: Liệu mình có thực sự đủ giỏi để tiếp tục hành trình này không?

Khi nhìn xung quanh, mình thấy quá nhiều người giỏi chuyên môn: có người xuất sắc về marketing, có người làm chủ nghệ thuật bán hàng, có người am hiểu sâu về sức khỏe hay kế toán.

Họ có thể tự tin chia sẻ kiến thức, giảng dạy và truyền cảm hứng. Còn mình thì sao? Công việc của Chinh xoay quanh quản lý vận hành tòa nhà, một lĩnh vực thiên về hành chính, xử lý văn bản, hồ sơ, email, thông báo, và đôi chút tính toán doanh thu, chi phí.

Mình không phải chuyên gia kế toán, không giỏi SEO, cũng không có kỹ năng thiết kế chuyên sâu.

Điều đó khiến Chinh cảm thấy lạc lõng, như thể mình không có một "lợi thế cạnh tranh" rõ ràng. Nếu không có một chuyên môn thật mạnh, liệu mình có đang đi đúng hướng không?

Nhưng thay vì để những suy nghĩ tiêu cực kéo mình xuống, Chinh chọn cách học hỏi và phát triển. Chinh nhận ra rằng nếu thiếu kiến thức tổng quan về quản trị doanh nghiệp, về cách các phòng ban như kế toán, sales, marketing vận hành và liên kết với nhau thì mình có thể học.

Không ai sinh ra đã giỏi mọi thứ. Tất cả đều cần một quá trình rèn luyện. Nhìn lại, mình hiểu rằng sự nghi ngờ bản thân là điều ai cũng có thể trải qua, nhưng điều quan trọng nhất chính là cách mình đối diện với nó.

Thay vì để nỗi sợ hãi kìm hãm, mình chọn cách chủ động bồi đắp giá trị cho bản thân.

3. Khi nhìn lại cách mình làm việc, Chinh có thấy một nguyên tắc, thói quen hay giá trị nào đó đã giúp Chinh tạo ra sự khác biệt không?

Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất trong cách mình làm việc là:

Chinh tin rằng giá trị thực sự chỉ đến khi bản thân đã trải nghiệm, đã tạo ra kết quả cụ thể, chứ không phải chỉ là lý thuyết suông.

Với Chinh, nếu chưa làm được, mình sẽ không vội vàng nói về nó, càng không khoa trương hay tạo ra sự kỳ vọng không thực tế cho người khác. Mình muốn mọi thứ mình chia sẻ đều xuất phát từ kinh nghiệm thực tế, từ những gì mình đã trực tiếp áp dụng và thấy hiệu quả.

Chính vì nguyên tắc này, khi quyết định chuyển hướng sự nghiệp, Chinh đã cân nhắc rất nhiều. Ban đầu, mình định dạy về Notion, về hệ thống hóa công việc, về AI những kỹ năng mà mình đã sử dụng và có một số kinh nghiệm nhất định.

Mình nghĩ rằng có thể dạy lại cho những người có xuất phát điểm giống mình. Nhưng rồi, khi gặp một người mentor, Chinh nhận ra một chiến lược dài hạn hơn: không chỉ đơn thuần dạy công cụ, mà cần xây dựng cả một hệ thống quản trị cho doanh nghiệp trên nền tảng đó.

Điều này khiến mình tự hỏi: Liệu mình đã thực sự làm được điều này ở cấp độ hoàn chỉnh chưa? Và câu trả lời là chưa.

Như Chinh từng chia sẻ, mình không muốn dạy khi chưa đủ trải nghiệm thực tế về một quy trình vận hành doanh nghiệp trọn vẹn.

Mình không muốn chỉ hướng dẫn những gì mình “nghĩ là tốt” mà không có minh chứng cụ thể. Vì vậy, thay vì vội vàng mở lớp hay chia sẻ sớm, Chinh quyết định tập trung vào thực hành, vào xây dựng một hệ thống thực tế trước, để khi mình nói ra, đó là những điều đã được kiểm chứng bằng chính kết quả mà mình tạo ra.

Nguyên tắc này không chỉ giúp Chinh xây dựng sự tin cậy với khách hàng mà còn định hình cách mình nhìn nhận giá trị bản thân. Mình muốn giá trị mình mang lại không chỉ nằm ở những lời nói, mà phải thể hiện qua hành động, qua kết quả thực tế.

4. Chinh nhận thấy khách hàng thường mong muốn giải quyết vấn đề gì sâu xa hơn những gì họ nói ra? Chinh làm thế nào để giúp họ nhìn ra điều đó?

Trong quá trình làm việc, Chinh nhận ra một điều thú vị: nhiều khách hàng không chỉ mong muốn giải pháp, mà còn kỳ vọng vào một kết quả nhanh chóng, toàn diện và gần như tự động.

Họ muốn mọi thứ được xử lý trơn tru mà không cần bỏ quá nhiều thời gian hay công sức. Ví dụ, một số người tin rằng chỉ cần nhập một câu lệnh vào AI, nó sẽ tạo ra một văn bản hoàn hảo ngay lập tức, không cần chỉnh sửa hay can thiệp gì thêm. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Không có giải pháp nào là hoàn toàn tự động nếu thiếu đi sự hiểu biết và sáng tạo của con người.

Không chỉ khách hàng cá nhân, ngay cả trong môi trường doanh nghiệp, Chinh cũng nhận thấy một xu hướng tương tự. Một số công ty thường đánh giá thấp khối lượng công việc của một vị trí, mong muốn một nhân sự có thể đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc.

Ví dụ, một nhân viên content marketing đôi khi phải kiêm luôn nhiệm vụ của cả một bộ phận marketing. Điều này phản ánh thực tế rằng không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu rõ giá trị thực sự của từng vị trí trong tổ chức.

Chính vì vậy, để giúp khách hàng nhận ra những vấn đề sâu xa hơn, Chinh luôn tập trung vào việc hướng dẫn chi tiết và có hệ thống. Khi đào tạo về AI hay No-code, Chinh không chỉ dừng lại ở cách sử dụng công cụ mà còn giúp khách hàng hiểu rõ tư duy ứng dụng.

Sau phần lý thuyết, Chinh phân tích các case study thực tế, chỉ ra cách từng thành phần trong bài học có thể áp dụng linh hoạt vào nhiều tình huống khác nhau.

Điều này không chỉ giúp họ giải quyết vấn đề trước mắt mà còn trang bị cho họ khả năng tự học và sáng tạo trong tương lai. Với cách tiếp cận này, Chinh không chỉ cung cấp giải pháp mà còn giúp khách hàng tự xây dựng tư duy để giải quyết vấn đề một cách bền vững.

Quan trọng không phải là đưa ra câu trả lời nhanh chóng, mà là giúp họ hiểu được cốt lõi vấn đề và tìm ra giải pháp phù hợp nhất với nhu cầu thực tế của họ.

5. Chinh muốn khách hàng cảm nhận được điều gì sau khi trải nghiệm sản phẩm hoặc dịch vụ của mình, ngoài việc đạt được kết quả mong muốn?

Chinh không chỉ muốn khách hàng đạt được kết quả mong muốn sau khi sử dụng sản phẩm hay dịch vụ, mà quan trọng hơn, Chinh mong họ cảm nhận được sự tận tâm và thấu hiểu trong từng giải pháp. '

Một dịch vụ thực sự giá trị không nằm ở việc làm theo yêu cầu một cách máy móc, mà ở khả năng lắng nghe, phân tích vấn đề và tìm ra hướng đi phù hợp nhất cho từng tình huống cụ thể.

Với Chinh, mỗi giải pháp không chỉ đơn thuần là một câu trả lời, mà là kết tinh của sự nghiên cứu, đồng hành và tinh chỉnh đảm bảo không chỉ hiệu quả tức thời mà còn bền vững lâu dài. Không chỉ dừng lại ở việc giải quyết một vấn đề.

Sự đầu tư về thời gian, công sức và tâm huyết không phải là những điều dễ dàng nhìn thấy ngay lập tức, nhưng Chinh tin rằng, khi khách hàng cảm nhận được giá trị thật sự, đó mới là thành công lớn nhất.

6. Nếu có thể nói điều gì đó với chính mình ở những ngày đầu tiên bước vào hành trình Solo Expert, Chinh sẽ muốn nhắn nhủ điều gì?

Nếu có thể gửi một lời nhắn nhủ đến bản thân vào những ngày đầu tiên bước vào hành trình Solo Expert, Chinh sẽ chỉ nói:

Bắt đầu một điều mới luôn đi kèm với hàng loạt suy nghĩ cản trở: “Liệu điều này có đáng không?”, “Có phí thời gian không?”, “Nếu thất bại thì sao?”…

Nhưng điều quan trọng nhất không phải là lo lắng hay phân vân quá lâu, mà là dấn thân, hành động, thử nghiệm và rút kinh nghiệm để phát triển.

Chinh nhớ lại những ngày đầu làm lễ tân. Khi một người anh khuyên nên học thêm chứng chỉ quản lý vận hành tòa nhà để phát triển sự nghiệp, Chinh không chần chừ mà đăng ký ngay.

Trong khi đó, nhiều đồng nghiệp do dự—họ lo rằng học sẽ mất thời gian, học nhiều biết nhiều sẽ bị giao thêm việc, hoặc đơn giản là không thấy cần thiết. Nhưng chỉ sau vài tháng, nhờ sự chủ động ấy, Chinh đã được cất nhắc lên vị trí cao hơn.

Sau sáu năm làm việc trong môi trường công sở, Chinh nhận ra một sự thật rõ ràng: “những người không ngừng học hỏi và đầu tư vào bản thân thì liên tục phát triển, còn những ai sợ hãi, do dự, ngại thay đổi thì rất dễ bị đào thải.”

Có những đồng nghiệp từng xuất phát điểm ngang bằng, thậm chí hơn Chinh, nhưng vì không chịu nâng cấp bản thân mà dần bị bỏ lại phía sau, thậm chí phải rời bỏ ngành nghề họ từng gắn bó.

Bài học lớn thứ 2 mà Chinh rút ra được là:

Nếu điều đó mang lại giá trị, giúp mình nâng cao kiến thức, kỹ năng và không gây hại đến ai, thì cứ làm đi. Đừng để nỗi sợ thất bại hay sự chần chừ cản bước.

Quan trọng hơn, hành động không chỉ giúp bạn phát triển bản thân mà còn tạo ra giá trị để người khác nhìn thấy. Bạn có thể giỏi đến đâu, nhưng nếu không chủ động chia sẻ và thể hiện năng lực, thì không ai có thể nhận ra giá trị của bạn.

Hãy mạnh dạn làm, học từ thất bại, cải thiện từng ngày và chia sẻ hành trình đó. Chính điều này sẽ tạo nên thương hiệu cá nhân của bạn và giúp bạn kết nối với đúng đối tượng mà mình muốn hướng tới.

Một điều nữa mà Chinh mới nhận ra gần đây: bộ não con người cần thời gian để thích nghi với những điều mới. Khi học một kỹ năng hay bắt đầu một dự án, nếu sau một tháng chưa thấy kết quả, đừng vội nản lòng. Đó không phải là dấu hiệu của sự yếu kém, mà chỉ đơn giản là quy luật của quá trình phát triển.

Giống như một em bé phải trải qua từng giai đoạn từ lẫy, bò, rồi mới tập đi mọi hành trình đều cần thời gian. Hãy kiên trì, giữ vững động lực và tin vào tiến trình của chính mình.

Vậy nên, nếu có thể quay lại những ngày đầu tiên, Chinh vẫn sẽ nói một câu: “Cứ làm đi! Hành động chính là chìa khóa để phát triển và thành công.”

Triết lý làm việc của Chinh: "Dùng công nghệ để đơn giản hóa vận hành, giúp doanh nghiệp nhỏ hoạt động hiệu quả hơn."

Chinh đã và đang hỗ trợ doanh nghiệp như thế nào?

• Tối ưu vận hành bằng công nghệ:
  Giúp doanh nghiệp ứng dụng Lark, Notion, AI để tự động hóa quy trình, giảm tải công việc thủ công, từ đó vận hành trơn tru và hiệu quả hơn.

• Xây dựng hệ thống quản lý nội bộ:
  Không chỉ là tối ưu công việc, Chinh còn hỗ trợ doanh nghiệp thiết lập quy trình làm việc rõ ràng, giúp kiểm soát dữ liệu, theo dõi công việc, tài chính và khách hàng một cách có hệ thống.

• Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ chuyển đổi số:
  Chinh đồng hành cùng mini SMEs trong hành trình chuyển đổi từ phương pháp quản lý truyền thống sang mô hình vận hành linh hoạt, tự động hóa, giúp tiết kiệm thời gian và tối ưu nguồn lực.

Kết nối thêm với Tuyết Chinh tại đây.

Xem thêm:

Những cuộc trò chuyện này tập trung vào các chủ đề như xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển chuyên môn và kết nối cộng đồng những yếu tố quan trọng để mỗi người tối ưu hóa hành trình cá nhân và sự nghiệp của mình.

Hôm nay, Mindtalk Series rất vui được chào đón Kiều Trang - một người đồng nghiệp không chỉ luôn chu toàn trong công việc mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ qua hành trình cá nhân, hiện Trang đang là:

• Account Manager tại Cosmic Writer

• Podcast Leader tại Vũ Trụ Creator

• Content Creator tại @tranglethikieu_

Hy vọng những chia sẻ trong buổi trò chuyện này sẽ mang đến cho bạn những góc nhìn hữu ích và nguồn cảm hứng trong hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân và kinh doanh chuyên môn.

Nếu được dùng ba từ để miêu tả hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân của mình, Trang sẽ chọn điều gì?

Nếu được dùng ba từ để miêu tả hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân của mình, Trang sẽ chọn: chân thực, kiên nhẫn, và dũng cảm. Đầu tiên là chân thực. Mình tin rằng mọi thương hiệu cá nhân bền vững đều phải bắt nguồn từ sự chân thực.

Đó là khi:

- Mình hiểu rõ bản thân mình là ai?
- Giá trị cốt lõi của mình là gì?

Và sống đúng với những điều đó. Khi trung thực với chính mình và những câu chuyện mà mình chia sẻ, mình nhận ra rằng mình có thể tạo được sự đồng cảm và kết nối sâu sắc với độc giả hơn.

Thứ hai là kiên nhẫn. Xây dựng thương hiệu cá nhân, với mình không phải là câu chuyện của một sớm một chiều, mà là cả một hành trình dài đòi hỏi sự nỗ lực và bền bỉ.

Từ việc định hình bản thân, tìm ra tiếng nói riêng, đến xây dựng lòng tin với độc giả đều cần mình phải kiên trì với thời gian.

Có những giai đoạn mình cảm thấy chững lại, mông lung, hoặc thậm chí hoài nghi bản thân. Nhưng những lúc ấy mình cho phép bản thân được “thả lỏng”, tái xây dựng lại niềm tin để mình bước tiếp.

Đã bao lần như vậy và mình ngầm hiểu rằng kiên nhẫn là yếu tố cốt lõi giúp mình duy trì động lực và tiếp tục tiến bước.

Cuối cùng là dũng cảm. Hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân đòi hỏi mình phải bước ra khỏi vùng an toàn, đối mặt với những lời đánh giá, chỉ trích, hay thậm chí là nỗi sợ thất bại. Dũng cảm ở đây không chỉ là việc thể hiện con người thật của mình, mà còn là dám thử thách bản thân, vượt qua những giới hạn mà chính mình đặt ra.

Có những lúc, sự dũng cảm trở thành nguồn lực mạnh mẽ giúp mình tiếp tục tiến lên, khám phá thêm về bản thân và khẳng định giá trị cá nhân trong hành trình này.

Được biết Trang đã phải trải qua đôi lần khủng hoảng năm 2024, Trang có thể chia sẻ chúng đã mang đến cho Trang bài học gì?

Trang đã từng là người rất hướng nội, và mình đã trải qua một giai đoạn đặc biệt khó khăn trước khi quyết định bước ra và chia sẻ nhiều hơn về bản thân mình.

Vào những năm đầu khi bắt đầu đi làm, mình phải đối mặt với trầm cảm và rối loạn lo âu. Điều này khiến mình quyết định xóa toàn bộ các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là Facebook, như một cách để cắt đứt kết nối với thế giới bên ngoài.

Trong suốt ba năm ấy, mình gần như hoàn toàn cách ly bản thân, cảm giác lạc lõng và cô đơn bao trùm. Việc ngắt kết nối trong thời gian dài khiến mình mất đi sự liên lạc với rất nhiều người, và điều này càng khiến việc quay trở lại trở nên khó khăn hơn.

Khi mình bắt đầu muốn tái hòa nhập, mình nhận ra rằng mình cần rất nhiều thời gian để vượt qua những rào cản bên trong. Đó không chỉ là nỗi sợ hãi, mà còn là sự dè dặt và áp lực tự đặt lên bản thân.

Tuy nhiên, một quyết định lớn trong cuộc đời đã thay đổi tất cả: mình chọn rời Nhật Bản để trở về Việt Nam.

Quyết định này đã tạo nên một bước ngoặt, vì mình nhận ra rằng: “Không còn cách nào khác ngoài việc xuất hiện trở lại”

Cuối năm 2024, mình bắt đầu xuất hiện rõ ràng hơn, đều đặn hơn trên các nền tảng mạng xã hội. Đây không chỉ là sự lựa chọn, mà còn là cam kết theo đuổi con đường mà mình thực sự muốn.

Hành trình này, dù nhiều thử thách, đã giúp mình vượt qua những giới hạn của bản thân và tạo dựng lại sự kết nối với mọi người, mở ra cho mình một chương mới trong hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân.

Theo góc nhìn của mình, Trang định nghĩa như thế nào là THCN?

Đối với Trang, thương hiệu cá nhân không chỉ đơn giản là cách người khác nhìn nhận mình từ bên ngoài, mà còn là sự phản ánh chân thực nhất về con người mình từ bên trong.

Thương hiệu cá nhân là một tổng hòa giữa giá trị, cá tính, câu chuyện, và cách mình xuất hiện trước người khác.

Mình định nghĩa thương hiệu cá nhân qua bốn khía cạnh quan trọng:

1. Giá trị cốt lõi

Đây là nền tảng cho cách mình sống và hành động. Khi mình xác định rõ ràng các giá trị cốt lõi, chẳng hạn như trung thực hay thực tế, mình không chỉ xây dựng được sự tự tin mà còn thu hút những người có cùng giá trị.

Điều này đã giúp Trang tạo nên sự tin tưởng và kết nối bền vững với độc giả của mình

2. Ấn tượng và cảm nhận

Với Trang, thương hiệu cá nhân không chỉ là những việc mình làm, mà còn là cách người khác cảm nhận về mình.

Khi ai đó nhắc đến tên mình, họ sẽ liên tưởng đến những yếu tố nổi bật, chẳng hạn như sự chỉn chu, nhiệt huyết, chuyên nghiệp hay thân thiện.

Thương hiệu cá nhân chính là dấu ấn mà Trang muốn để lại trong lòng người khác.

3. Câu chuyện cá nhân

Mỗi người đều có một câu chuyện riêng về hành trình của mình. Đó có thể là những khó khăn đã vượt qua, những bài học đáng giá, hoặc những trải nghiệm cảm xúc.

Đối với Trang, thương hiệu cá nhân còn là cách mình kể lại câu chuyện ấy, không chỉ để truyền cảm hứng mà còn để chia sẻ và kết nối sâu sắc với người khác.

4. Hành trình không ngừng nghỉ

Điều này có lẽ là quan trọng nhất, với Trang thương hiệu cá nhân không phải là thứ có thể xây dựng trong ngày một ngày hai.

Nó là một hành trình dài, gắn liền với cách mình sống, làm việc và giao tiếp qua từng giai đoạn cuộc đời. Và Trang nhận ra một điều rằng: “Thương hiệu cá nhân luôn phát triển, đồng hành cùng sự trưởng thành của chính mình”.

Vì vậy Trang đã giảm bớt áp lực khi phải hoàn hảo ngay từ đầu, mà thay vào đó là tìm cách cải thiện chúng theo sự phát triển của chính mình.

Trang cảm thấy thương hiệu cá nhân chính là cách mình để lại dấu ấn trong lòng người khác bằng việc sống đúng với chính mình, thực hiện những điều mình tin tưởng, và chia sẻ những giá trị mình có.

Khó khăn lớn nhất mà Trang đã đối mặt trong quá trình xây dựng THCN là gì? Và Trang đã vượt qua chúng như thế nào?

Khi xây dựng thương hiệu cá nhân, khó khăn lớn nhất mà mình phải đối mặt chính là việc định hình một tiếng nói riêng. Trong một môi trường nơi mà rất nhiều người đã và đang làm những điều tương tự, mình từng cảm thấy bản thân quá nhỏ bé, không có gì nổi bật.

Điều đó đặt ra câu hỏi: Làm sao để người khác nhớ đến mình giữa hàng loạt cá nhân xuất sắc với những giá trị và tiếng nói độc đáo? Đồng thời, mình cũng lo sợ việc vô tình trở nên giống một ai đó, mất đi bản sắc riêng của mình.

Để vượt qua những khó khăn này, mình tập trung làm việc với bản thân rất nhiều. Trước hết, mình quay về với chính mình, làm rõ những giá trị mà bản thân tin tưởng và muốn truyền tải.

Mình không chạy theo xu hướng hay cố gắng tạo ra những giá trị giả tạo để thu hút sự chú ý. Thay vào đó, mình chọn kể những câu chuyện thật từ trải nghiệm của bản thân.

Tiếp theo, khi đã hiểu rõ những gì mình muốn chia sẻ, mình cảm thấy tự tin hơn trong việc trình bày câu chuyện của mình một cách chân thực. Điều quan trọng là mọi thứ đều phải xuất phát từ chính mình, vì nếu mượn câu chuyện của người khác, chắc chắn mình sẽ không thể duy trì được sự nhất quán.

Một thử thách khác mà mình gặp phải là nỗi sợ bị đánh giá.

Mình từng rất áp lực với suy nghĩ: "Liệu những gì mình chia sẻ có ai quan tâm không? Mọi người sẽ nghĩ gì về mình?"

Những nỗi sợ ấy khiến mình chần chừ, trì hoãn và càng ngày càng ngại chia sẻ. Nhưng cách mình vượt qua điều này là thay đổi cách nhìn nhận. Thay vì đặt kỳ vọng quá cao, mình đặt mục tiêu nhỏ: chỉ cần nội dung của mình có thể giúp được một người cảm thấy tốt hơn, đó đã là thành công.

Mình cũng chấp nhận rằng, không thể làm hài lòng tất cả mọi người. Ai cũng có góc nhìn riêng, và điều quan trọng nhất là mình sống đúng với giá trị của mình, tập trung vào việc tạo sự kết nối chân thành với những người thật sự đồng cảm.

Cuối cùng, mình không để nỗi sợ kiểm soát hành động nữa.

Thay vì nghĩ quá nhiều, mình quyết định "cứ làm trước, nghĩ sau". Những lần đầu chia sẻ không hoàn hảo chính là cơ hội để mình nhận được phản hồi, từ đó cải thiện và phát triển.

Qua từng bước nhỏ, mình dần tìm được tiếng nói riêng và vượt qua những giới hạn mà trước đây mình từng nghĩ là không thể.

Trang đang monetize thương hiệu cá nhân bằng cách nào, và Trang có lời khuyên gì cho những bạn mới bắt đầu?

Khi xây dựng thương hiệu cá nhân, cách mình bắt đầu thường tập trung vào việc xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội mà mình đã gắn bó như Facebook, Instagram, hoặc viết blog. Đây là những nơi mình chia sẻ nội dung một cách nhất quán hàng ngày, hàng tháng, và qua từng năm.

Mình chủ động tham gia vào các cộng đồng liên quan đến lĩnh vực mà mình muốn phát triển. Ví dụ, mình đã tham gia cộng đồng Vũ Trụ Creator – nơi mình không chỉ học hỏi được nhiều kiến thức mới mà còn mở rộng mạng lưới quan hệ (networking) của mình.

Tiếp theo, mình chủ động collab với những người có ảnh hưởng hoặc tổ chức các dự án chung. Chẳng hạn, mình đã đảm nhận chương trình podcast của một cộng đồng lớn. Đây là cơ hội để mình tiếp cận một nhóm khán giả mới, đồng thời khẳng định thương hiệu cá nhân thông qua những sản phẩm và nội dung chất lượng.

Bên cạnh đó, mình còn xây dựng các sản phẩm số như khóa học trực tuyến, podcast, hay tham gia các workshop trực tuyến và offline. Những hoạt động này không chỉ giúp mình tạo thu nhập mà còn mở rộng vòng kết nối và củng cố thương hiệu cá nhân.

Về lời khuyên dành cho các bạn mới bắt đầu xây dựng thương hiệu cá nhân, mình nghĩ điều quan trọng nhất là tập trung vào giá trị mà bạn mang lại cho cộng đồng.

Thay vì vội vàng nghĩ đến việc kiếm tiền, hãy đầu tư thời gian để tạo ra những nội dung hữu ích, miễn phí như bài viết, video, hoặc podcast. Khi bạn thực sự giúp ích được cho người khác, cơ hội tài chính sẽ tự nhiên đến.

Ngoài ra, với những bạn mới bắt đầu, mình khuyên bạn hãy nên bắt đầu từ những sản phẩm dễ tiếp cận, ví dụ như ebook, workshop nhỏ, hoặc những bài chia sẻ miễn phí. Đây là cách để xây dựng lòng tin từ khán giả.

Khi bạn tạo được sự uy tín, các sản phẩm hay dịch vụ của bạn sẽ tự nhiên thu hút sự chú ý.

Nếu được quay trở lại thời điểm bắt đầu, Trang sẽ làm gì khác để xây dựng THCN hiệu quả hơn?

Thứ nhất, khi nhìn lại hành trình đã qua, Trang nhận ra rằng điều đầu tiên mình nên làm là dành thời gian làm rõ những mục tiêu và định hướng của mình ngay từ đầu.

Điều này bao gồm việc tự hỏi:

- Mình muốn truyền tải thông điệp gì?
- Xây dựng thương hiệu cá nhân để đạt được điều gì?

Đồng thời, mình cần định hình rõ hơn về bản thân, xác định đâu là giá trị cốt lõi mình muốn chia sẻ, khán giả nào thực sự cần đến những nội dung của mình, và mình muốn họ nhìn nhận mình như thế nào.

Những câu hỏi này giúp mình đạt được sự nhất quán trong hành trình xây dựng thương hiệu.

Thứ hai, mình sẽ không cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người. Trong quá khứ, mình đã từng quá bận tâm đến việc mọi người nghĩ gì về mình, dẫn đến việc phân tán năng lượng vào những điều không cần thiết.

Thực tế, không ai dành quá nhiều thời gian để đánh giá mình như mình nghĩ cả. Nếu được làm lại, mình sẽ tập trung vào một nhóm khán giả nhỏ nhưng thực sự hiểu và trân trọng giá trị của mình.

Thứ ba, mình sẽ xây dựng một chiến lược cụ thể hơn khi xuất hiện trên mạng xã hội. Ví dụ, mình sẽ xác định rõ nội dung nào nên chia sẻ và nội dung nào cần giữ riêng tư, đồng thời đầu tư hơn vào chất lượng thay vì số lượng.

Mình sẽ chọn lọc những gì đăng tải, đảm bảo sự chỉn chu nhưng không quá cứng nhắc, và lên kế hoạch xuất hiện có chiến lược hơn để hình ảnh của mình nhất quán và chuyên nghiệp.

Trong buổi chia sẻ ngày hôm nay, theo Trang đâu là thông điệp ý nghĩa mà Trang muốn chia sẻ với độc giả?

Thông qua buổi chia sẻ ngày hôm nay, điều mà mình muốn đúc kết và gửi gắm đến các bạn chính là:

Trước khi nghĩ đến việc đáp ứng mong đợi hay kỳ vọng của người khác, bạn cần đặt câu hỏi: "Điều này có thực sự là điều mình yêu thích và mong muốn hay không?"

Bởi vì chỉ khi bạn làm điều mình thực sự muốn, với tâm thế xuất phát từ giá trị và cảm hứng bên trong, bạn mới có thể kiên trì và tạo ra dấu ấn riêng của mình.

Mọi lời khuyên, dù hữu ích đến đâu, cũng chỉ là những bài học đúc kết từ trải nghiệm của người khác. Để thực sự hiểu và trưởng thành, không có cách nào khác ngoài việc bạn tự bắt tay vào làm, tự trải nghiệm, và tự rút ra bài học cho mình.

Đừng quá lo lắng hay trì hoãn, hãy dũng cảm bắt đầu hành trình của mình.

➥ Kết nối thêm với Kiều Trang: Facebook cá nhân

Hãy để lại comment bên dưới về cảm nhận hoặc câu hỏi cho chúng mình biết nhé.

Xem thêm:

Hôm nay, Mindtalk Series rất vui được chào đón Đan Phượng - một SEO Content Strategist với nhiều kinh nghiệm trong ngành marketing như:

• Freelance SEO Content Strategist (English & Vietnamese).

• Copywriter tại Meey Group JSC.

• Social Media Marketing Specialist tại TiredCity LLC.

• Marketing Communications Specialist tại BATIMEX Import-Export Joint Stock Company.

Mỗi bài viết của Phượng đều tuân theo tiêu chí people-first content – lấy con người làm trung tâm, mang lại giá trị thực tế và đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn E-E-A-T của Google (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness).

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực nội dung và tiếp thị, Đan Phượng còn vừa hoàn thành chứng nhận Certified Trauma and Resilience Specialist in Clinical Application (CTRS-C) – chuyên viên chấn thương tâm lý và phục hồi lâm sàng. Điều này giúp Phượng hiểu sâu hơn về chấn thương tâm lý cũng như các chiến lược hỗ trợ hồi phục, mang đến góc nhìn toàn diện hơn trong cách làm việc và hỗ trợ cộng đồng.

Hy vọng những chia sẻ trong buổi trò chuyện hôm nay sẽ mang đến cho bạn những góc nhìn hữu ích và nguồn cảm hứng trong hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân và kinh doanh chuyên môn.

Nếu dùng ba từ để miêu tả về hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân của mình, Phượng sẽ chọn 3 từ nào và vì sao?

Nếu phải chọn ba từ để gói gọn hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân của mình, mình sẽ chọn: Độc lập, Nhất quán, và Thành thật.

1. Độc lập

Mình chọn từ này đầu tiên vì bản chất của việc xây dựng thương hiệu cá nhân chính là một hành trình rất riêng. Có thể sẽ có những người đồng hành hoặc hỗ trợ, nhưng cốt lõi ở đây là câu chuyện của chính mình – trải nghiệm của mình và giá trị mà mình muốn truyền tải.

Độc lập không chỉ là việc tự mình làm mọi thứ mà còn là sự kiên định trong việc tìm kiếm tiếng nói riêng và xây dựng con đường phù hợp với bản thân.

Đôi khi, trong những lúc hoài nghi, mơ hồ hoặc không có ai chỉ dẫn, mình vẫn phải học cách tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm hoàn toàn với những gì mình làm.

2. Nhất quán

Nhất quán không chỉ là việc bạn xuất hiện thường xuyên, mà còn là cách bạn truyền tải giá trị và thông điệp của mình một cách đồng nhất qua thời gian.

Hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân mà mình đang đi đòi hỏi sự kiên nhẫn và cam kết lâu dài, bởi vì có những lúc mình cảm thấy mệt mỏi, thiếu động lực, hoặc hoài nghi về chính mình.

Nhưng chính sự nhất quán trong hành động giúp mình tạo ra nhiều kết quả và làm vững chắc hơn niềm tin vào chính mình. Đồng thời, ở giai đoạn đó, tạo ra một hình ảnh “mình” đáng tin cậy trong mắt cộng đồng.

Tuy nhiên, với mình sự nhất quán không chỉ nằm ở tần suất mà còn là ở giá trị mà mình cho đi. Mình thường tự hỏi: Mình đang mang lại điều gì? Giá trị mình chia sẻ có ý nghĩa và bền vững không?

Một thương hiệu cá nhân mạnh mẽ không được xây dựng từ sự hấp dẫn ngắn hạn, mà từ niềm tin và giá trị mà mình mang đến trong dài hạn.

3. Thành thật

Với mình, yếu tố thành thật là gốc rễ giúp một thương hiệu cá nhân không bị lung lay. Mình nghĩ rằng trước khi thành thật với người khác, bạn cần phải thành thật với chính bản thân mình.

Điều này đòi hỏi bạn tự vấn: “Giá trị mình đang theo đuổi có thực sự phản ánh con người mình không? Những điều mình chia sẻ có xuất phát từ trải nghiệm và niềm tin của chính mình không?”

Khi bạn thành thật với bản thân, bạn sẽ tránh được việc kiệt sức khi phải cố gắng trở thành một hình mẫu nào đó. Thành thật, với mình như là tiếng nói rõ ràng nhất trong xã hội ồn ào, giúp mình có thể đến gần hơn và làm bền chặt mối liên kết với cộng đồng.

Phượng định nghĩa thương hiệu cá nhân là gì?

Với mình, thương hiệu cá nhân không chỉ là hình ảnh mà mọi người nhìn thấy, mà sâu xa hơn, đó là dấu ấn cuối cùng mình muốn để lại trong lòng độc giả.

Theo góc nhìn của mình, câu chuyện đằng sau THCN không giống như một bộ khung chuẩn áp dụng cho tất cả, mà là câu chuyện độc đáo của riêng mỗi người, được hình thành từ trải nghiệm, cảm xúc, và cách mà mỗi chúng ta xử lý những tình huống trong cuộc sống.

Mặc dù nhiều người có thể trải qua những sự kiện tương tự nhau, nhưng cách họ cảm nhận và phản ứng sẽ không bao giờ hoàn toàn giống nhau. Thương hiệu cá nhân chính là sự độc đáo đó – một câu chuyện rất riêng mà chỉ bạn mới có thể kể, với những bài học và cách rút ra kết luận mang dấu ấn của chính bạn.

Mình thích ví thương hiệu cá nhân như một mùi hương – nó không cần quá nồng để gây chú ý ngay lập tức, nhưng phải đủ đặc trưng để khi ai đó nhớ đến, họ sẽ nghĩ ngay đến bạn. Thương hiệu cá nhân là bạn, không ai có thể thay thế được.

Thách thức lớn nhất trong quá trình xây dựng THCN của Phượng là gì, và Phượng đã vượt qua chúng như thế nào?

Mình đã từng trải qua giai đoạn mất phương hướng và liên tục đối mặt với áp lực. Lúc đó, mình chỉ tập trung vào việc "làm thế nào" — như chọn nền tảng nào, xây dựng chiến lược nội dung ra sao, và tần suất đăng bài bao nhiêu. Mình quá mải mê với các yếu tố bề ngoài mà quên đi "tại sao" và "mục tiêu" thực sự của mình.

Càng suy nghĩ, mình càng cảm thấy bối rối bởi có quá nhiều cách tiếp cận khác nhau, làm mình dễ FOMO và chần chừ, chẳng biết đâu mới là lựa chọn đúng đắn.

Bài học lớn mà mình nhận ra là để xây dựng một thương hiệu cá nhân bền vững và khác biệt, bạn nên xác định rõ ràng giá trị cốt lõi (what) và động lực (why) của mình từ đầu.

Đây chính là nền tảng vững chắc giúp bạn kiên định với tầm nhìn dài hạn và lựa chọn phương pháp truyền tải phù hợp. Khi bạn hiểu rõ mình muốn truyền tải điều gì và tại sao điều đó lại quan trọng, mọi thứ còn lại sẽ trở nên mạch lạc hơn rất nhiều.

Ở giai đoạn tiếp theo, khi đã bắt đầu hiểu rõ mục tiêu của mình, một thử thách khác lại xuất hiện đó là áp lực vượt qua sự phụ thuộc vào sự công nhận từ bên ngoài.

Những lần bài viết không đạt kết quả như mong đợi dễ dàng khiến mình hoài nghi bản thân và cảm thấy mất động lực. Đôi khi, những ý kiến trái chiều từ người khác khiến mình bắt đầu điều chỉnh bản thân theo kỳ vọng của họ, làm bản sắc cá nhân dần trở nên mờ nhạt.

Để vượt qua điều này, mình học cách đặt trọng tâm vào giá trị bản thân, thay vì chạy theo sự công nhận bên ngoài. Mình cũng chấp nhận sự thật là không phải bài viết nào cũng thành công ngay lập tức, và chính sự kiên trì mới là yếu tố giúp mình vững bước. Mình bắt đầu biết cách chọn lọc ý kiến hơn — chỉ lắng nghe những đóng góp mang tính xây dựng, thay vì để những lời phê bình tiêu cực làm ảnh hưởng đến định hướng của mình.

Phượng đang monetize thương hiệu cá nhân bằng cách nào, và Phượng có lời khuyên gì cho những bạn mới bắt đầu?

Trước hết, để monetize thành công thương hiệu cá nhân, mình nghĩ làm tốt chuyên môn là yếu tố cốt lõi không thể thiếu.

Khi bạn có khả năng làm tốt hơn cả những gì khách hàng kỳ vọng, họ sẽ tự nguyện giới thiệu bạn thông qua truyền miệng. Đây là một hình thức quảng bá cực kỳ hiệu quả và tiết kiệm chi phí, nhưng không phải ai cũng nhận ra giá trị này từ đầu.

Ban đầu, mình cũng vậy. Mọi thứ đến từ những mối giới thiệu, từ những khách hàng hài lòng với công việc của mình. Chính sự tận tâm và chất lượng công việc đã giúp mình gây dựng niềm tin với khách hàng, từ đó, họ tiếp tục giới thiệu mình đến với những người khác. Đây chính là nền tảng giúp mình giảm bớt áp lực trong việc quảng bá thương hiệu ban đầu.

Với những bạn mới bắt đầu, mình có một lời khuyên chân thành rằng “đừng vội vàng bán sản phẩm hay dịch vụ ngay lập tức”. Thay vào đó, bạn hãy dành thời gian chứng minh giá trị và xây dựng uy tín của mình.

Một cách hiệu quả để bắt đầu là giúp khách hàng giải quyết các vấn đề nhỏ hoặc cung cấp giá trị miễn phí ban đầu. Khi khách hàng cảm nhận được sự hỗ trợ tận tình và chân thành từ bạn, họ sẽ dần tin tưởng và khi có nhu cầu thực sự, họ sẽ sẵn sàng sử dụng dịch vụ trả phí của bạn.

Việc chăm sóc và nuôi dưỡng mối quan hệ với khách hàng là vô cùng quan trọng. Có thể họ chưa cần sản phẩm hay dịch vụ của bạn ngay lập tức, nhưng nếu bạn duy trì liên lạc qua những “điểm chạm” nhỏ như email, tin nhắn, hoặc đơn giản là cung cấp lời khuyên hữu ích, họ sẽ nhớ đến bạn khi thật sự cần. Những hành động nhỏ nhưng chân thành chính là cách giúp bạn xây dựng niềm tin và tạo dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng.

Nếu được quay lại thời điểm bắt đầu, Phượng sẽ làm gì khác để xây dựng THCN hiệu quả hơn?

Nếu có cơ hội quay lại thời điểm khởi đầu, mình nghĩ mình sẽ chọn đi chậm hơn nhưng chắc chắn hơn, với trọng tâm là ba yếu tố mà mình nhận ra là nền tảng cho một thương hiệu cá nhân bền vững: hiểu rõ bản thân, xây dựng hệ thống nội dung, và kết nối với cộng đồng. Những điều này không chỉ giúp mình định hình thương hiệu mà còn mang lại sự cân bằng trong hành trình, tránh những vấp ngã không cần thiết.

1. Hiểu rõ bản thân và giá trị mà mình muốn truyền tải

Ngày xưa, mình nghĩ rằng xây dựng thương hiệu cá nhân chỉ đơn giản là thể hiện điều gì đó khác biệt, nhưng rồi mình nhận ra: nếu không thực sự hiểu bản thân, mọi cố gắng chỉ giống như xây nhà trên cát. Hồi đó, mình dành nhiều thời gian loay hoay để tìm kiếm cái mới mà quên mất rằng câu hỏi quan trọng nhất phải trả lời là: “Mình thực sự muốn mang lại giá trị gì? Và làm thế nào để truyền tải nó một cách chân thật nhất?”

Nếu có thể làm lại, mình sẽ tập trung hơn vào việc tự khám phá và định vị bản thân ngay từ đầu. Điều này không chỉ dừng lại ở việc tìm ra ngách hay chuyên môn cụ thể, mà còn bao gồm cả việc xác định mục tiêu dài hạn, những điều mình đam mê và giá trị mình muốn đóng góp. Một thương hiệu cá nhân không chỉ là câu chuyện hiện tại mà còn là lời cam kết với chính mình trong tương lai.

2. Tài liệu hóa và hệ thống hóa hành trình

Một trong những bài học lớn nhất mà mình đã nhận ra là tầm quan trọng của việc ghi chép và hệ thống hóa lại mọi thứ – từ những trải nghiệm nhỏ bé cho đến những bài học lớn. Nếu được làm lại, mình sẽ bắt đầu tài liệu hóa hành trình từ ngày đầu tiên:

• Ghi lại cảm xúc, suy nghĩ và mục tiêu của bản thân.

• Hệ thống hóa những gì mình học được thành các tài liệu rõ ràng để dễ dàng chia sẻ và tái sử dụng.

Điều này không chỉ giúp mình có một kho nội dung phong phú mà còn là cách để mình nhìn lại và trân trọng những bước tiến nhỏ trên hành trình. Hệ thống không cần phải hoàn hảo ngay từ đầu, nhưng việc bắt đầu sớm chắc chắn sẽ giúp mình tiết kiệm rất nhiều thời gian và công sức về sau.

3. Kết nối và xây dựng cộng đồng

Thời điểm khởi đầu, mình từng rất e dè trong việc giao tiếp và kết nối với người khác. Là một người hướng nội, mình thường ngại ngùng khi phải xây dựng mối quan hệ mới. Tuy nhiên, nhìn lại, điều mình tiếc nuối nhất là đã không dành đủ thời gian để tìm cho mình một cộng đồng – những người bạn, người đồng hành hoặc những chuyên gia cùng lĩnh vực.

Nếu có thể quay lại, mình sẽ chủ động hơn trong việc tham gia các nhóm, các sự kiện hoặc đơn giản là trò chuyện với những người có cùng chí hướng. Kết nối không chỉ là tìm kiếm sự hỗ trợ mà còn là cách để mở rộng tư duy, học hỏi và duy trì động lực trong hành trình. Không ai có thể thành công một mình, và sự đồng hành của những người phù hợp luôn là nguồn sức mạnh lớn lao.

➥ Kết nối thêm với Đan Phượng:

Facebook cá nhân: Nguyễn Đan Phượng

Hãy để lại comment bên dưới về cảm nhận hoặc câu hỏi cho chúng mình biết nhé.

Xem thêm:

Giới thiệu Mindtalk Series và Khách mời

Mindtalk Series là không gian nơi mình có cơ hội trò chuyện và chia sẻ cùng những “cuốn sách sống” những khách mời đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau, mang theo hành trang là trải nghiệm thực tiễn, kinh nghiệm quý giá và kiến thức sâu sắc. Những cuộc trò chuyện này tập trung vào các chủ đề như xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển chuyên môn và kết nối cộng đồng những yếu tố quan trọng để mỗi người tối ưu hóa hành trình cá nhân và sự nghiệp của mình.

Hôm nay, Mindtalk Series rất vui được chào đón chị Bùi - một Digital Product Creator giàu kinh nghiệm, đồng thời là:

• Founder của bản tin Make Freelance Work For You

• Moderator tại cộng đồng Vũ Trụ Content

Với 5 năm làm việc tự do, chị Chi đã hợp tác cùng nhiều creator, solopreneur và trainer để phát triển các sản phẩm số về kinh doanh, tiếp thị và giáo dục. Bên cạnh đó, chị còn là người luôn tò mò, thích khám phá và không ngừng mở rộng trải nghiệm để theo đuổi một lối sống tự do và sáng tạo.

Hy vọng phần chia sẻ dưới đây sẽ mang lại những góc nhìn hữu ích trên hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân và kinh doanh chuyên môn.

Nếu phải dùng ba từ để miêu tả hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân của mình, chị sẽ chọn từ nào và vì sao?

Nhìn lại cả quá trình, chị rất biết ơn vì có được câu hỏi này. Nó giống như một dịp để chị ngồi lại, nhìn lướt qua mọi chặng đường đã đi qua và nhận ra những từ khóa quan trọng nhất trong hành trình của mình.

1. Nỗ lực là từ đầu tiên chị nghĩ đến. Không có thành công nào đến chỉ sau một đêm, và hành trình của chị cũng vậy. Có những giai đoạn chị đã làm việc cật lực từ 12 đến 14 tiếng mỗi ngày, thậm chí là 7 ngày một tuần. Gần như vừa mở mắt dậy là chị đã ngồi vào bàn làm việc, cắm cúi không ngừng. Mọi thứ bắt đầu từ con số không, và chị tự học, tự làm từ những bước nhỏ nhất.

Ban đầu chị làm Freelance, sau đó bắt đầu xây dựng newsletter, và bây giờ đã có hơn 5.000 người đăng ký. Nhưng để đạt được những kết quả đó, là cả một quá trình dài của sự nỗ lực không ngừng nghỉ.

2. Kiên nhẫn là từ thứ hai. Giai đoạn đầu mọi thứ với chị đều rất mới: kỹ năng viết còn vụng về, cách làm nội dung chưa quen, và cả việc sử dụng các nền tảng như Facebook cũng phải vừa làm vừa học.

Nó giống như một cuộc đua marathon đường dài vậy. Đôi khi chỉ muốn bỏ cuộc vì không thấy kết quả ngay, nhưng rồi chị may mắn được chị Linh Phan đồng hành, chỉ đường dẫn lối.

Nhờ có định hướng đúng, chị cứ kiên nhẫn bước tiếp, từng bước một. Quan trọng là trong hành trình đó, chị không chỉ học kỹ năng mới mà còn khám phá và hiểu hơn về giá trị cốt lõi của bản thân.

3. Chân thực là từ cuối cùng, và có lẽ là điều khó nhận ra nhất. Ngay từ đầu, chị nói là xây dựng thương hiệu cá nhân, nhưng thực tế lúc đó chính chị còn chưa hiểu rõ mình là ai.

Chị từng so sánh mình với người khác, nhìn vào những gì người khác có, muốn đi con đường giống người khác từng đi vì nghĩ đó là con đường duy nhất đến thành công. Nhưng rồi đến một lúc, chị nhận ra rằng mỗi người đều có chất riêng của mình. Không phải cố gắng trở thành ai khác, mà là dám sống thật với chính mình.

Chị cũng nhận thấy rằng, chính những gì khác biệt và "ngược đời" của mình lại được nhiều người khen là thú vị và độc đáo. Khi đã dừng lại việc nhìn ra ngoài quá nhiều và bắt đầu tập trung vào khám phá bản thân, chị mới thật sự cảm thấy bình yên và tự tin với chính mình. Đó cũng là khi chị hiểu rằng: “Chân thực với chính mình mới là điều quan trọng nhất trong hành trình này.”

Vậy nên, nếu phải tóm lại hành trình này, chị sẽ nói đó là sự kết hợp giữa nỗ lực, kiên nhẫn, và chân thực. Mỗi yếu tố đều quan trọng, và khi chúng hòa quyện với nhau, chúng sẽ giúp mình trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.

Theo chị, yếu tố quan trọng nhất để xây dựng một thương hiệu cá nhân bền vững là gì?

Việc xây dựng thương hiệu cá nhân không đơn thuần là việc tạo dựng một hình ảnh bên ngoài mà đó chính là hành trình sửa mình và khám phá những giá trị cốt lõi bên trong. Khi bắt đầu hành trình này, có rất nhiều yếu tố cần xem xét, nhưng yếu tố quan trọng nhất chính là sự chân thực.

Thương hiệu cá nhân không phải là sự phô diễn tất cả các khía cạnh của cuộc sống hay cố gắng biến mình thành một ai đó mà mình không phải. Thay vào đó, nó là việc làm rõ “bản chất” thật sự của chính mình và từ đó phát triển thương hiệu theo hướng tự nhiên nhất.

Một ví dụ chị thường dùng để giải thích về thương hiệu cá nhân là hình ảnh của việc trồng cây. Cây bắt đầu từ một hạt giống và cần được nuôi dưỡng để phát triển.

Nhưng để cây có thể lớn mạnh, điều quan trọng nhất là phải hiểu rõ bản chất của hạt giống. Một cây táo không thể nào cho ra quả lê. Điều đó tương tự với việc xây dựng thương hiệu cá nhân: nếu bản chất của mình là một người sôi nổi và hướng ngoại, thì không cần phải ép mình trở thành một người điềm tĩnh, trầm lắng.

Thương hiệu của mỗi người cần dựa trên sự chân thực và bản sắc riêng, không thể gò ép hay vay mượn từ người khác. Trong quá trình này, không thể tránh khỏi những điểm yếu hoặc thử thách. Giống như khi chăm sóc một cái cây, có những nhánh cây bị sâu hoặc khô héo mà ta cần phải cắt bỏ.

Nhưng thay vì xem đó là thất bại, hãy coi đó là cơ hội để hiểu rõ hơn về bản thân, học cách chấp nhận và cải thiện. Điều quan trọng nhất là dành tình yêu thương và sự chăm sóc cho chính mình, vì chỉ khi bản thân được nuôi dưỡng đúng cách, thương hiệu cá nhân mới có thể phát triển mạnh mẽ và lâu dài.

Chị định nghĩa “thương hiệu cá nhân” như thế nào?

Chị cũng ví von thương hiệu cá nhân giống như một mùi hương đặc trưng. Mùi hương ấy giúp người khác nhận diện mình ngay từ những lần tương tác đầu tiên, và nó lưu lại trong ký ức của họ.

Thương hiệu cá nhân không phải là một logo hay một khẩu hiệu, mà là tổng hòa của những giá trị mà mình đem lại qua từng hành động, từng lời nói và cách mình kết nối với người khác.

Cuối cùng, để thương hiệu cá nhân phát triển bền vững, cần có sự kết hợp giữa việc hiểu rõ bản thân, hiểu đối tượng mà mình muốn kết nối, và chọn lựa môi trường phù hợp để phát triển. Đó là việc tạo dựng một thương hiệu dựa trên nền tảng của sự chân thực, giá trị cốt lõi, và không ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân.

Thách thức lớn nhất trong quá trình xây dựng thương hiệu cá nhân của chị là gì và chị đã vượt qua nó như thế nào?

Thách thức lớn nhất trong quá trình xây dựng thương hiệu cá nhân của chị liên quan đến việc tự nhận thức về bản thân và kiên định với chính mình trong bối cảnh thay đổi không ngừng của xã hội.

Khi mới bắt đầu, chị dễ bị cuốn vào cảm giác lo lắng về việc bỏ lỡ cơ hội (FOMO) và cảm giác áp lực khi thấy đồng nghiệp ra sách mới hay dự án mới.

Điều đó khiến chị tự hỏi: "Liệu mình có còn là chính mình hay đã lệch khỏi con đường mình muốn theo đuổi?"

Chị đã phải vật lộn rất nhiều với suy nghĩ này, đặc biệt khi đứng trước những xu hướng mới, những lời khen chê và nhận xét từ mọi người.

Thường thì, nhiều người bị tác động bởi phản hồi từ người khác, nhưng chị nhận ra rằng mình không thể làm hài lòng tất cả. Điều quan trọng là giữ vững giá trị cốt lõi và thông điệp mà mình muốn truyền tải, và chỉ cần hướng đến những người cùng giá trị với mình.

Thương hiệu cá nhân bền vững không nằm ở việc chạy theo xu hướng hay làm hài lòng tất cả mọi người mà ở sự kiên định với chính mình.

Trong quá trình xây dựng thương hiệu cá nhân, chị nhận ra một bài học quan trọng: tính nhất quán giữa online và offline. Chị từng trải qua sự khác biệt giữa hình ảnh trên mạng và ngoài đời.

Khi chị sử dụng một avatar khác trên mạng, nhiều người cho rằng chị lạnh lùng, khó gần, nhưng khi gặp chị ngoài đời, họ lại thấy chị thân thiện và hài hước. Điều này khiến chị phải suy nghĩ lại về cách mình thể hiện bản thân trên mạng, và chị đã quyết định thay đổi avatar để nó phản ánh đúng con người thật của mình.

Cuối cùng, chị cũng nhận ra rằng việc xây dựng thương hiệu cá nhân không thể gấp gáp. Người ta cần thời gian để nhận biết và hiểu đúng về mình.

Trong một thế giới tràn ngập thông tin, việc tạo sự khác biệt và kết nối sâu sắc với mọi người không hề dễ dàng. Nhưng nếu mình kiên trì và trung thành với giá trị của bản thân, thì dần dần, thương hiệu cá nhân sẽ trở nên mạnh mẽ và bền vững hơn.

Chị đang monetize từ thương hiệu cá nhân bằng những cách nào và chị có lời khuyên gì cho người mới bắt đầu?

Chị hiện đang kiếm tiền từ thương hiệu cá nhân của mình chủ yếu qua hai cách:

• Cung cấp dịch vụ tư vấn và hướng dẫn.

• Phát triển các sản phẩm số.

Trước hết, về dịch vụ, chị xuất phát từ lĩnh vực truyền thông nên hiện tại vẫn tiếp tục cung cấp các dịch vụ tư vấn và thiết kế cho các doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là những người làm việc độc lập như doanh nhân, showroom.

Điều đáng chú ý là 100% khách hàng của chị đều đến từ giới thiệu, tức là qua những sản phẩm chị đã làm hoặc qua các lớp học mà chị tổ chức. Chính những mối quan hệ này đã giúp chị không phải đi tìm khách hàng mới mà chỉ cần duy trì chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

Ngoài ra, một phần lớn doanh thu đến từ việc phát triển các sản phẩm số. Chị đã bắt đầu xây dựng hệ thống này từ năm ngoái với các khóa học chuyên sâu và tài liệu số.

Ví dụ, một chương trình chị hợp tác với nhiều chuyên gia đã tạo ra doanh thu 700-800 triệu chỉ sau một đến hai ngày mở bán. Nhờ đó, chị đã dần định hình mình là một người hướng dẫn trong lĩnh vực phát triển sản phẩm số, giúp các chuyên gia khác tạo ra các sản phẩm số dựa trên kiến thức của họ.

Với những người mới bắt đầu, lời khuyên của chị là hãy tập trung vào việc xây dựng giá trị trước khi nghĩ đến kiếm tiền.

Khi chị mới bắt đầu làm thương hiệu cá nhân, chị đã cung cấp rất nhiều dịch vụ miễn phí để tạo uy tín và lòng tin với khách hàng.

Điều chị nhấn mạnh là sự tận tâm và giá trị mà bạn trao đi. Khi khách hàng cảm nhận được giá trị mà bạn mang lại vượt xa số tiền họ bỏ ra, họ sẽ tự động giới thiệu bạn cho những người khác, giúp bạn không phải lo lắng về việc tìm kiếm khách hàng.

Chị cũng chia sẻ rằng, khi bắt đầu xây dựng thương hiệu cá nhân, điều quan trọng không phải là có bao nhiêu người theo dõi mà là có bao nhiêu người thực sự tin tưởng mình. Mối quan hệ dựa trên sự tin tưởng là nền tảng để chị có thể phát triển bền vững.

Thêm vào đó, chị khuyên mọi người nên lắng nghe khán giả của mình một cách kỹ lưỡng. Hãy luôn “nhìn lâu, nghe sâu, và hiểu thấu” để nắm bắt những vấn đề mà họ thực sự quan tâm. Khi đã hiểu rõ đối tượng của mình, việc tạo ra sản phẩm phù hợp với nhu cầu của họ sẽ trở nên dễ dàng hơn.

Điều này đã không chỉ giúp chị xây dựng được những sản phẩm giá trị mà còn đảm bảo rằng sản phẩm đó giải quyết được vấn đề thực tế của khách hàng, từ đó gia tăng cơ hội thành công của chính mình.

Nếu có thể quay lại thời điểm bắt đầu, chị sẽ làm gì khác để xây dựng thương hiệu cá nhân nhanh hơn hoặc hiệu quả hơn?

Nếu có thể quay lại thời điểm bắt đầu, chị sẽ chọn quay lại khi chị 18 tuổi. Đây là giai đoạn có rất nhiều biến động trong cuộc sống và học tập của chị.

Điều đầu tiên chị sẽ làm để xây dựng thương hiệu cá nhân nhanh và hiệu quả hơn chính là ghi lại hành trình của mình nhiều hơn. Ở tuổi 18, chị đã có cơ hội đi khắp nơi trên đất nước Việt Nam, thậm chí ra nước ngoài, nhưng tiếc là chị không ghi lại bất kỳ khoảnh khắc nào.

Chị nghĩ, nếu đã ghi lại hành trình đó, thì bây giờ nó có thể trở thành nguồn tài liệu quý giá, truyền cảm hứng cho rất nhiều người.

Hãy tưởng tượng mà xem, như mình bây giờ rất thích xem cách Jeff Bezos khởi nghiệp từ một nhà kho hay cách Ray Kroc xây dựng đế chế McDonald’s.

Nếu chị đã ghi lại những chặng đường đầu tiên của mình, hành trình từ khi bắt đầu cho đến lúc đạt được thành công, nó không chỉ là tư liệu cho riêng chị mà còn giúp những người theo dõi chị cảm thấy như họ đang đồng hành với một người bạn trên con đường phát triển.

Chị cũng nghĩ rằng, dù các bạn mới bắt đầu có thể chưa có thiết bị chuyên nghiệp hay cảm thấy những điều mình làm chưa hấp dẫn, thì cũng nên ghi lại bất cứ khoảnh khắc nào, dù là những hoạt động đơn giản như làm việc, đọc sách hay viết lách.

Đừng đợi đến khi có những thành tựu lớn mới bắt đầu, bởi lẽ hành trình ghi chép chính là cách xây dựng thương hiệu cá nhân từ những bước đi đầu tiên.

Ngày trước, có những thời điểm chị rất tiếc khi không ghi lại những kỷ niệm khi dẫn các đoàn du lịch qua cửa khẩu Trung Quốc. Những trải nghiệm thú vị đó bây giờ chỉ còn là ký ức mờ nhạt.

Chị hy vọng các bạn trẻ ngày nay sẽ ghi chép lại hành trình của mình thường xuyên hơn, bởi nó không chỉ giúp bạn hiểu rõ hơn về chính mình mà còn là nền tảng cho tương lai khi khán giả có thể theo dõi và đồng hành cùng bạn.

Lời kết

Như chị Chi Nguyễn đã nói: "Xây dựng thương hiệu cá nhân là hành trình sửa mình và khám phá giá trị cốt lõi." Mình cũng tin rằng tài liệu hóa cuộc đời là một trong những cách hiệu quả nhất để xây dựng thương hiệu cá nhân. Việc ghi lại hành trình không chỉ là lưu giữ kỷ niệm mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc với những người đang theo dõi bạn, bất kể bạn đang ở giai đoạn nào của cuộc đời hay bắt đầu ở độ tuổi nào.

Điều quan trọng là dù bạn làm việc một mình hay với một đội ngũ, việc xây dựng thương hiệu dựa trên chính những gì bạn trải qua luôn xứng đáng. Những ghi chép này sẽ trở thành cột mốc quý giá, giúp bạn không chỉ nhìn lại hành trình đã đi qua mà còn khám phá những giá trị cốt lõi của bản thân. Đó là cách bạn hệ thống hóa bài học từ những trải nghiệm, nhận ra mình đã trưởng thành ra sao và tìm thấy hướng đi rõ ràng hơn cho tương lai.

Hy vọng rằng, những dòng ghi chép của bạn cũng sẽ là nguồn cảm hứng cho những ai đang trên hành trình khám phá chính mình – bởi hành trình ấy không chỉ dành cho người trẻ mà cho tất cả chúng ta.

➥ Kết nối thêm với chị Chi:

Facebook cá nhân: Chi Meo
Substack: Make Freelance Work For You

Hãy để lại comment bên dưới về cảm nhận hoặc câu hỏi cho chúng mình biết nhé.

Xem thêm:

Những cuộc trò chuyện này tập trung vào các chủ đề như xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển chuyên môn và kết nối cộng đồng, những yếu tố quan trọng để mỗi người tối ưu hóa hành trình cá nhân và sự nghiệp của mình.

Hôm nay, rất vui được chào đón anh Hà Minh - thạc sĩ truyền thông tại RMIT University (Úc), tác giả sách và content creator tại Cosmic Writer.

Với hơn 3 năm hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo nội dung, anh đã xây dựng một cộng đồng vững mạnh, thu hút hơn 250.000 lượt theo dõi trên nhiều nền tảng, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác giá trị.

Sức ảnh hưởng của anh không chỉ đến từ kiến thức và kỹ năng, mà còn từ cách anh kết nối, chia sẻ và lan tỏa giá trị đến cộng đồng.

Với những trải nghiệm thực tế cùng tư duy sâu sắc, cuộc trò chuyện hôm nay cùng anh Hà Minh chắc chắn sẽ mang đến nhiều góc nhìn hữu ích và nguồn cảm hứng cho tất cả chúng ta.

1. Trong quá trình sáng tạo khó khăn lớn nhất mà anh đã gặp là gì và anh đã đối mặt với vấn đề ấy như thế nào? 

Trong quá trình mình làm sáng tạo, khó khăn lớn nhất mình phải đối diện đó là làm sao duy trì được ngọn lửa đam mê. 

Mình hay so sánh đam mê như một ngọn lửa. Có những lúc ngọn lửa bùng cháy thì mình có nhiều cảm hứng và nhiều động lực, nhưng phần lớn thời gian, đặc biệt là ở giai đoạn đầu rất khó để mình có thể duy trì được ngọn lửa đam mê ấy. 

Có thể mình đã cố gắng rất nhiều nhưng chưa có kết quả tốt, rồi phải nhận những bình luận tiêu cực, hay những sự phán xét, những lúc như thế cảm tưởng như ngọn lửa đam mê của mình đang bị dập tắt. 

Thật sự có nhiều lúc mình cảm thấy rất nản, thực sự mất hy vọng với những gì mình đang làm, mình nghĩ những việc mình đang làm có thể không đưa mình đến đâu, không có kết quả gì hoặc là mình sẽ có hoài nghi mình chưa đủ giỏi, mình không có sức hút.

Mình thường đối mặt với nó bằng cách tự nhủ với bản thân “mọi khó khăn rồi cũng sẽ qua thôi”, cho dù ngày hôm đấy mình có thể cảm thấy tệ như thế nào, cảm thấy chán nản như thế nào, mình vẫn cứ bình tĩnh, cứ cho phép bản thân mình nghỉ ngơi một chút. 

Ngày hôm sau mình lại sẽ có động lực để bước tiếp. Nó gần như là một niềm tin đối với mình. 

Thậm chí, có những lúc mình còn được truyền cảm hứng bởi chính nội dung cũ mình làm ra. Mình nghĩ, đây là một điều may mắn của một người content creator làm nội dung tích cực như mình.

2. Anh có thể chia sẻ một khía cạnh ít biết về quá trình sáng tạo của anh, có thể là thói quen, quy trình, hoặc môi trường làm việc?

Mình cũng nhận thấy lúc mình đạt được sự sáng tạo cao nhất cũng là những lúc mình chỉ có một mình trong phòng làm việc.

Mình bật một playlist nhạc để cho bản thân mình được hoàn toàn đắm chìm vào việc sáng tạo. Có thể là viết một bài viết hoặc làm một video. 

Nhiều bạn cũng bất ngờ khi biết mình không phải là một người làm việc quá kế hoạch hay quy củ.

Với một số nội dung ở quy mô lớn như trên youtube mình sẽ thường có plan theo tuần, theo tháng, ngoài ra những bài viết, bài blog, hay những chia sẻ của mình trên fanpage mình thường sẽ viết một cách rất tự do. 

Thỉnh thoảng có ý tưởng nào đó bất chợt nảy lên trong đầu mình, mình sẽ ngồi viết ra những ý tưởng ấy.

Nếu không có thời gian để viết ra mình sẽ check note lại ở trong chiếc điện thoại của mình. Mình cũng tạo cho mình một file note trong điện thoại và gọi nó là thư viện ý tưởng, đôi khi chỉ là một ý tưởng thoáng qua, có chút ngẫu nhiên, đôi khi lại có chút lộn xộn.

Mình thường sẽ lưu trữ hết tất cả những ý tưởng đó ở trong thư viện ý tưởng này.

Khi cần mình có thể tìm kiếm cảm hứng từ đó và triển khai nó thành một nội dung hoàn chỉnh. 

Lấy một ví dụ, đối với kênh youtube của mình, mình đã chuẩn bị khoảng 20 đến 30 ý tưởng có sẵn, đó là những ý tưởng mình có thể làm nhưng mình chưa làm.

Khi mình muốn triển khai ý tưởng ấy thành một kịch bản hay một video mình sẽ xem những ý tưởng nào gợi cho mình nhiều cảm hứng nhất  ở thời điểm ấy. 

3. Có bao giờ anh cảm thấy mình chạy đua với chính sáng tạo của mình hay không? Làm thế nào để anh có thể đối mặt và vượt qua?

Một trong những thử thách của người làm sáng tạo là làm thế nào để tạo ra được một nội dung thành công, một nội dung được viral.

Khi đạt được thành công đó rồi, thì thử thách tiếp theo là làm thế nào để vượt qua sự thành công trước đó.

Đối với mình, thời điểm hiện tại giúp mình có thêm động lực không phải là ở con số, hay làm sao đạt được kỷ lục về số lượt xem, hay số lượt chia sẻ, mà là việc tạo ra giá trị cho cộng đồng.

Mình dần có được sự thay đổi về mindset như vậy sau khoảng một năm đầu tiên, khi mình bắt đầu nhận được những lời phản hồi tích cực từ những người theo dõi mình.

Chính lúc đó mình nhận ra được rằng mình đang tạo được những ảnh hưởng vô hình lên một ai đó.

Thậm chí là một số rất ít người thôi nhưng chính điều ấy khiến mình nhận ra rằng những gì mình đang làm thực sự có ý nghĩa như thế nào. 

Tuy được viral sẽ khiến mình rất vui nhưng suy cho cùng đó không phải là lý do lớn nhất khi mình làm sáng tạo. 

Mình cảm thấy sáng tạo nội dung không phải là một cuộc đua, vì đơn giản mình không đua với ai cả.

Thậm chí là chẳng đua với chính mình, mà chỉ đơn giản là một hành trình để chia sẻ những gì mình biết, tạo ra được sự đồng cảm, sự kết nối và tầm ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng người theo dõi mình.

4. Những công việc văn phòng thường được nghỉ ngơi vào cuối tuần hoặc các buổi tối. Còn công việc sáng tạo có phải liên tục theo thời gian và luôn cần phải sáng tạo liên tục không? Anh có bao giờ cảm thấy áp lực về điều đó?

Là một content creator mình nghĩ chúng ta luôn bị áp lực bởi consistency (sự kiên trì), đều đặn trong việc sản xuất nội dung và xuất hiện trên mạng xã hội, vì thuật toán sẽ nhận diện được mức độ xuất hiện của mình và sẽ cho nội dung của mình được đề xuất nhiều hơn.

Nhưng về phía người làm sáng tạo việc này rất có thể khiến chúng ta bị burn out. 

Nhưng mình rút ra được một điều rằng làm sáng tạo chúng ta không thể làm một cách quá máy móc được. Mình vẫn sẽ cần những cảm hứng rất tự nhiên. 

Để có được cảm hứng thì chúng ta phải có một cuộc sống bên ngoài việc làm sáng tạo nội dung nữa.

Mình cần có thêm trải nghiệm, có thêm góc nhìn hoặc đi đây đó, gặp nhiều người hơn, mình cũng cần phải đảm bảo sức khỏe tốt cả thể chất lẫn tinh thần.

Từ đó mình mới có được nguồn năng lượng sáng tạo dồi dào để sản xuất ra những nội dung hay hơn. 

Mình nghĩ, đôi khi mình cần cho phép bản thân có một khoảng nghỉ hoặc ít nhất đừng thấy có lỗi khi mình không liên tục có được nội dung mới.

Đối với mình, hiện tại mình đã có đủ kinh nghiệm để tối ưu hóa quy trình sản xuất nội dung rồi. “Work smarter, not harder” làm sao mình có thể tối giản được chi phí về thời gian và năng lượng nhưng lại có thể tối đa hóa được cả về số lượng lẫn chất lượng nội dung của mình.

Đây là một bài toán khó, nhưng cũng là một thử thách đối với những ai muốn có cho mình một bước tiến từ nghiệp dư lên chuyên nghiệp thì họ cần tìm ra được cho mình câu trả lời. 

5. Khi công việc sáng tạo của anh không được đánh giá cao hay nhận được phản hồi như mong đợi, anh sẽ làm gì để không bị mất niềm tin và tiếp tục theo đuổi?

Mình luôn chuẩn bị cho bản thân một mindset vừa học vừa làm. Mình xem quá trình mình làm nội dung cũng đồng thời là một quá trình học tập.

Trong tâm lý học thường gọi là  growth mindset (tư duy cầu tiến hay tư duy phát triển). Thông qua những nội dung mình làm mình dần hoàn thiện những kỹ năng sáng tạo, vượt qua được nỗi sợ để trở nên bản lĩnh hơn.

Như khi nội dung của mình bị flop mình cũng học được mình làm chưa tốt ở đâu? Mình có thể cải thiện những gì? Để lần sau mình có thể làm tốt hơn. 

Mình cần có những trải nghiệm, những thất bại nho nhỏ như vậy để mình học được những bài học mới, vì thế nên hãy cứ làm, nếu như mình cứ làm thì không có gì thực sự là thất bại cả.

Kể cả khi flop nó cũng là sự thành công ở mức độ nào đó giúp mình có thêm insight mới. Về bản thân mình và những người theo dõi của mình. 

Niềm tin về bản thân mình có khá nhiều nhưng mà mình nghĩ một yếu tố không hề nhỏ giúp cho mình kiên trì được với hành trình sáng tạo nội dung này vì “tư duy đường dài” (long - term thinking).

Nếu mình càng tiếp tục theo đuổi mình sẽ càng đạt được nhiều dấu mốc mới. Hoặc gặt hái được những thành quả chất lượng hơn. 

Vì vậy mình tin rằng phía trước mình sẽ vẫn có nhiều điều tốt đẹp hơn nữa, chỉ là mình có dám đi tiếp hay không thôi. 

Kết nối thêm với anh Hà Minh tại đây

Xem thêm:

Những cuộc trò chuyện này tập trung vào các chủ đề như xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển chuyên môn và kết nối cộng đồng những yếu tố quan trọng để mỗi người tối ưu hóa hành trình cá nhân và sự nghiệp của mình.

Hôm nay, mình rất vui khi được chào đón chị Thanh Alice, một Thạc sĩ giáo dục, nhà khai vấn, và người sáng tạo nội dung với hơn 40.000 lượt theo dõi trên Facebook, YouTube, Podcast…

Nhắc đến chị Thanh, mình nghĩ ngay đến sự dịu dàng, sâu sắc và chân thành trong từng chia sẻ. Không chỉ giúp mọi người hiểu hơn về sức khỏe tinh thần, chị còn tạo ra những không gian an toàn để mỗi người có thể lắng nghe, chữa lành và phát triển chính mình:

• Glowe: nơi hỗ trợ, đào tạo và khai vấn về sức khỏe tinh thần cho người trẻ.

• Viết cùng Ôm: cộng đồng thực hành thiền viết để nuôi dưỡng tâm hồn.

• softly, we bloom: không gian truyền cảm hứng và đồng hành cùng phụ nữ trẻ trên hành trình phát triển bản thân.

Mình tin rằng cuộc trò chuyện này sẽ mang đến nhiều điều ý nghĩa. Hãy cùng lắng nghe và cảm nhận nhé!

1. Lý do tại vì sao chị lại sử dụng mạng xã hội để mà chia sẻ và nói nhiều hơn về  sức khỏe tinh thần hay là chuyên môn của bản thân mình?

Hiện nay, mạng xã hội đang trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mọi người. Lý do chị bắt đầu viết trên trang Thanh Alice cũng không nằm ngoài xu hướng này.

Khi chị bước chân vào ngành khai vấn, chị đã lập một trang fanpage với mục tiêu ban đầu là chia sẻ kiến thức chuyên môn, câu chuyện công việc và những trải nghiệm thực tế với khách hàng của mình.

Chị bắt đầu viết với sự đam mê và mong muốn truyền tải những thông điệp ý nghĩa.

Qua từng bài viết, chị dần tìm thấy niềm đam mê và ý nghĩa trong việc chia sẻ, và cứ thế, chị tiếp tục viết, để tiếng nói ấy dẫn dắt mình một cách tự nhiên và đầy cảm xúc.

Ban đầu, chị chỉ định viết về ngành khai vấn của mình, nhưng theo thời gian, chị đã chuyển hướng dần sang chia sẻ nhiều hơn về hành trình phát triển bản thân, về việc làm lành với trái tim và lắng nghe chính mình.

Chị viết nhiều hơn về những kiến thức và công cụ chị đã học được trong quá trình hỗ trợ chữa lành cho chính bản thân mình và cho những người khác. Không chỉ dừng lại ở việc viết, chị còn bắt đầu làm podcast.

Điều này không chỉ nhằm mục đích quảng bá chuyên môn của chị mà còn để chia sẻ những điều chị biết, những điều chị cảm thấy ý nghĩa và muốn trao gửi đến mọi người.

Chính nhờ vậy, chị đã tìm thấy đam mê và nhiệt huyết, giúp chị duy trì công việc này đến tận bây giờ.

Chị tin rằng nếu chỉ viết để phục vụ cho việc marketing bản thân hoặc để quảng bá sản phẩm, có lẽ chị đã không thể duy trì được như hiện tại.

Việc viết và chia sẻ mang lại cho chị niềm vui và cảm giác ý nghĩa, và đó chính là động lực lớn nhất để chị tiếp tục.

2. Khi bắt đầu việc chia sẻ nội dung, chị có gặp cái vấn đề về việc mình rất sợ, rất lo lắng người ta phán xét hay sợ việc phải yêu cần bản thân mình quá nhiều không?

Nếu theo dõi những nội dung của chị, mọi người sẽ thấy rằng chị luôn chia sẻ một cách rất chân thật.

Khi chị lười biếng, không muốn làm gì, chị vẫn viết về điều đó. Khi chị đau buồn, chị cũng thành thật chia sẻ cảm xúc của mình.

Cuối năm 2021, chị ra mắt khóa học “Yêu vô điều kiện”, với mục tiêu giúp mọi người quay trở lại với bản thân, học cách yêu thương và chấp nhận những góc tối của mình, từ đó tự tin là chính mình.

Trước khi ra mắt khóa học này, chị đã trải qua giai đoạn khá tự ti về bản thân. Chị phải hoàn thành chứng chỉ ICF - chứng chỉ cấp độ chuyên nghiệp của ngành khai vấn - nhưng phải thi đến ba lần mới đạt.

Nhưng chị đã nói chuyện với một người bạn và chị rất nhớ câu hỏi chị dành cho chú là: 

“Nếu mà ngay cả bản thân tôi còn không tin vào sản phẩm của tôi thì làm sao mà tôi có thể khiến cho mọi người, cho những người đang theo dõi trang của tôi, cho những người sẽ sử dụng dịch vụ của tôi cảm thấy rằng họ có thể được truyền cảm hứng tình yêu”.

Và người bạn ấy đã nói một câu mà chị rất tâm đắc rằng:

“Bạn cảm thấy truyền cảm hứng bởi một người mà lúc nào cũng là giỏi nhất, lúc nào cũng là hoàn hảo nhất, và họ không còn gì để có thể phát triển nữa. Hay là một người vẫn đang trên hành trình của họ có những lúc lên có những lúc xuống, họ vẫn đang học và họ rất thành thật với điều đấy, họ tôn trọng hành trình của họ.”

Sau khi chị nghe được câu trả lời đấy, chị nghĩ chắc chắn là chị muốn chọn người thứ hai.

Chị cảm thấy được gắn kết với người thứ hai hơn. Từ hình ảnh cũng đang có những vật lộn và họ vẫn đang đi tiếp, mình lại cảm thấy rất là truyền cảm hứng với người đấy.

Người bạn ấy còn gửi cho chị một clip có tên “The Power of Vulnerability” tức là sức mạnh của sự dễ tổn thương.

Nội dung chính của clip đấy là: Khi mà cô ấy đứng trước đấy là buổi nói chuyện trên TED Talk, cô ấy đứng trước rất đông người, cô ấy nói về cái nỗi sợ cô ấy, nói về những góc tối của cô ấy và cái mà mọi người nhìn được từ cô ấy không phải là những cái xấu hổ mà mọi người nhìn thấy được một sự dũng cảm, một sự truyền cảm hứng.

Và chị nhận ra rằng những cái điều mình nghĩ rằng rất xấu ở trong mình thực ra nó không thể nào xấu được mà nó đẹp theo một cách riêng.

Từ lúc đấy chị cảm thấy tự tin hơn và sẵn lòng hơn chia sẻ rất thành thật những điều mình đang trải qua vì rõ ràng là mình không phải là một người hoàn hảo, mình cũng không cần phải mang mình một cái vỏ bọc hoàn hảo làm gì cả.

Và chị tin rằng là điều đấy cũng đã truyền cảm hứng cho rất nhiều bạn đã theo dõi kênh của chị.

Khi theo đuổi công việc này, chị ghi trên bio của mình là một nhà khai vấn giúp khám phá yêu thương bản thân và tỏa sáng từ bên trong.

Ban đầu, trang Thanh Alice được lập ra để chị chia sẻ về khai vấn và bán hàng.

Hầu như chị không bán hàng trên fanpage, chỉ có độc giả theo dõi lâu dài và inbox hỏi thì chị mới chia sẻ về dịch vụ của mình. Tất cả nội dung đều là những câu chuyện, bài học và công cụ hỗ trợ mọi người.

Qua hành trình dài, chị nhận ra rằng xuất phát điểm của mình không phải là một nhà sáng tạo nội dung có tầm nhìn hay chiến lược.

Chị viết một cách hồn nhiên và vô tư, thích gì viết đó. May mắn là vẫn có người đọc và cảm thấy được truyền cảm hứng từ những gì chị chia sẻ. Tất cả những gì chị viết ra đều là những tiếng gọi trái tim.

Quan sát các bài viết của mình, chị thấy rõ rằng chủ đề nổi bật nhất luôn là về việc thấu hiểu bản thân, sống đúng với bản thân và trở thành phiên bản rực rỡ nhất của chính mình.

Đây chính là tiếng gọi từ trái tim và chị tin rằng mình có thể duy trì nó lâu dài vì đó là giá trị cốt lõi của chị.

3. Như chị đã chia sẻ, ban đầu mình xây dựng nội dung là để mình bán hàng, sale khóa học. Vậy chị có phải là một người gặp vấn đề và khó khăn về việc mình nói về “sự bán”?

Ban đầu, khi lập trang Thanh Alice với mục đích đơn thuần là bán hàng, chị không gặp phải khó khăn hay e ngại.

Tuy nhiên, sau một thời gian viết và chia sẻ, trang của chị đã trở thành một blog chia sẻ kiến thức và câu chuyện cá nhân, thu hút được một lượng lớn độc giả, hiện tại có khoảng 28,000 người theo dõi.

Khi bắt đầu nghĩ đến việc giới thiệu dịch vụ của mình, chị lại cảm thấy ngại. Chị lo lắng rằng mọi người có thể nghĩ rằng chị đang chuyển hướng, hay trước đó chỉ giả vờ chia sẻ giá trị để lừa họ.

Để vượt qua cảm giác này, chị đã làm việc với những niềm tin giới hạn của mình:

• Nhận thức và xử lý niềm tin giới hạn: Chị nhận ra rằng có một số niềm tin giới hạn trong bản thân, chẳng hạn như tiền bạc không đẹp hay việc giới thiệu dịch vụ là không tốt. Chị hiểu rằng những niềm tin này cần được nhận thức và xử lý. Việc chia sẻ dịch vụ của mình không có nghĩa là chị không chân thật, mà là một cách để hỗ trợ người khác sâu hơn và chuyên môn hơn.

• Giá trị của Dịch vụ: Chị hiểu rằng giá trị không chỉ đến từ những bài viết chia sẻ miễn phí mà còn từ việc cung cấp dịch vụ chuyên môn. Có nhiều người cần sự hỗ trợ sâu hơn, muốn có một người đồng hành chuyên nghiệp để giúp họ. Việc cung cấp dịch vụ này là cách để chị hỗ trợ họ một cách toàn diện và chuyên nghiệp.

• Thay đổi quan điểm: Chị thay đổi quan điểm về việc giới thiệu dịch vụ. Thay vì xem đó là việc bán hàng, chị nhìn nhận nó như là một cách để tiếp tục trao giá trị. Cách này giúp chị cảm thấy thoải mái hơn và không còn e ngại khi chia sẻ về dịch vụ của mình.

• Cân bằng chia sẻ và Giới thiệu: Chị duy trì việc chia sẻ những bài viết chân thật, miễn phí để tiếp tục cung cấp giá trị cho độc giả. Đồng thời, chị thỉnh thoảng giới thiệu về các dịch vụ của mình để những ai có nhu cầu có thể biết đến và sử dụng. Việc này giúp chị cân bằng giữa chia sẻ và kinh doanh một cách tự nhiên.

Qua quá trình làm việc với niềm tin giới hạn và thay đổi cách nhìn nhận, chị đã trở nên tự tin hơn trong việc giới thiệu dịch vụ của mình.

Nhờ đó, chị cảm thấy nhẹ nhàng hơn và tiếp tục hành trình của mình với sự tự tin và nhiệt huyết.

4. Em đã từng đọc qua một nhận định rằng: Mình sợ hay mình ngại nói về tiền bởi vì mình đã từng có tổn thương về tiền trong quá khứ?

Cách chúng ta nhìn nhận về cuộc sống và đặc biệt là về tiền bạc phần lớn được hình thành từ những trải nghiệm trong tuổi thơ. Những trải nghiệm này tạo nên cơ cấu nhận thức và hệ thống niềm tin của mỗi người.

Chị nhận thấy rằng nhiều người Việt Nam hay người châu Á có quan niệm không mấy tích cực về tiền bạc. Điều này có thể xuất phát từ văn hóa, mặc dù chị chưa đào sâu nhiều về lý do cụ thể.

Một ví dụ điển hình là từ chính gia đình chị. Khi còn nhỏ, bố mẹ chị không bao giờ chia sẻ về tiền bạc trước mặt chị. Khi bố mẹ nói chuyện về tiền, chị không được phép có mặt.

Điều này tạo ra một cảm giác rằng tiền là thứ gì đó xấu hổ và cấm kỵ. Việc bố mẹ tránh né đề cập đến tiền bạc trước mặt chị đã gieo vào tâm trí chị một nhận thức rằng tiền bạc là một điều gì đó tiêu cực.

Ngoài ra, Việt Nam là một nước còn nhiều khó khăn kinh tế, nên những tổn thương và khó khăn về tiền bạc từ thế hệ ông bà, cha mẹ cũng ảnh hưởng không nhỏ đến cách nhìn nhận của chị về tiền.

Với họ, thiếu tiền là khổ, và những khó khăn về kinh tế đã tạo ra những hành vi và thói quen ứng xử với tiền bạc mang tính tiêu cực.

Những trải nghiệm này vô tình ảnh hưởng đến thế hệ sau, tạo nên một cái nhìn không mấy tích cực về tiền bạc.

Việc chia sẻ về tiền bạc và dịch vụ của mình không phải là điều xấu, mà thực sự là một cách để chị có thể giúp đỡ và hỗ trợ người khác một cách toàn diện hơn.

Điều này giúp chị cảm thấy nhẹ nhàng hơn và tự tin hơn trong việc giới thiệu dịch vụ của mình, đồng thời vẫn giữ được sự chân thật và ý nghĩa trong từng nội dung chia sẻ.

5. Trong khoảng thời gian làm sáng tạo nội dung, có bài học gì mà chị nghĩ là rất sâu sắc với chị?

Chị là một cô gái không có chiến lược. Ban đầu, chị viết vì sở thích cá nhân, viết về những gì mình thích mà không quan tâm đến xu hướng hay cách viết của người khác.

Chị không xem mình là một nhà sáng tạo nội dung, mà chỉ đơn giản là chia sẻ những gì mình cảm thấy có ý nghĩa.

Tuy nhiên, gần đây chị bắt đầu thay đổi cách nhìn nhận về công việc này.

Chị nhận ra rằng dù sao mình cũng là một người chia sẻ rất nhiều kiến thức và câu chuyện phong phú, có thể được xem là một nhà sáng tạo nội dung.

Điều này không chỉ bao gồm việc tạo ra nội dung chất lượng mà còn phải có kế hoạch, tầm nhìn và chiến lược rõ ràng.

Một trong những bài học quan trọng chị học được gần đây là phải chú ý đến insight của khách hàng, hay chính là nhu cầu và mong muốn thực sự của đối tượng độc giả.

Trước đây, chị viết theo sở thích của mình mà ít quan tâm đến phản hồi hay nhu cầu của độc giả. Nhưng giờ đây, chị nhận thấy tầm quan trọng của việc lắng nghe và hiểu rõ insight của họ.

Trong công việc khai vấn của mình, chị có cơ hội lắng nghe rất nhiều câu chuyện từ khách hàng.

Trước đây, chị không nhận ra rằng những câu chuyện này chứa đựng nhiều insight quý giá. Nhưng giờ chị bắt đầu chú ý hơn, ghi chép lại những câu chuyện, câu hỏi và phản hồi từ độc giả.

Chị cũng chủ động lắng nghe những câu hỏi mà độc giả gửi về, và thực hiện các khảo sát để thu thập thêm thông tin.

Chị thừa nhận rằng việc này còn mới mẻ và chưa chắc chắn về hiệu quả, nhưng ít nhất nó giúp chị có định hướng rõ ràng hơn mỗi ngày.

Thay vì thức dậy mà không biết sẽ viết gì, chị có thể dựa vào những insight này để tạo ra nội dung phù hợp và hấp dẫn hơn cho độc giả của mình.

Chị tin rằng bằng cách này, chị có thể tiếp tục phát triển và mang lại nhiều giá trị hơn nữa cho cộng đồng của mình.

6. Chị từng viết rằng "đừng chiến lược, hãy ngây thơ." Chị có thể giải thích rõ hơn?

Để trả lời câu hỏi này, chị xin một chút liên kết với bối cảnh vừa qua chị đã đạt mốc 5.000 subscribers trên Youtube, điều này thật sự rất bất ngờ và vui mừng.

Khi mới bắt đầu, chị đã xây dựng kênh một cách rất thầm lặng, không đầu tư quá nhiều. Chị chủ yếu kéo lại những bài post từ Spotify và đăng lên YouTube.

Thời điểm đó, chị tưởng tượng rằng mình sẽ ngồi trước máy quay, với ánh sáng và âm thanh hoành tráng, giống như các video hướng dẫn mà chị đã xem.

Chị đã xem rất nhiều kênh hướng dẫn cách xếp ánh sáng, cách làm studio tại nhà, và cả cách chỉnh sửa video. Tuy nhiên, suốt một thời gian dài, chị chưa hoàn thành được clip nào.

Năm đầu tiên, chị đầu tư mua máy ảnh và các thiết bị cần thiết. Mặc dù đã đầu tư khá lớn, nhưng video đầu tiên của chị chỉ thu hút được vài trăm lượt xem, và mỗi lần làm rất mất công.

Đến cuối năm vừa rồi, chị quyết định thay đổi chiến lược. Chị bắt đầu đơn giản hóa mọi thứ, chỉ viết tiêu đề lên một background và ghép âm thanh podcast vào.

Bất ngờ thay, với cách làm đơn giản này, lượt xem tăng vọt, có một tập podcast thậm chí đạt 80.000 lượt xem. Từ câu chuyện này, chị rút ra một bài học quan trọng:

Khi mới bắt đầu, đừng quá tập trung vào chiến lược. Lúc đó, chúng ta chưa biết mình giỏi gì, chưa hiểu rõ sở thích của khán giả, và sản phẩm của mình sẽ được đón nhận như thế nào.

Nếu quá chiến lược ngay từ đầu, chúng ta có thể bị giới hạn và không phát huy được hết tiềm năng của mình.

Thay vào đó, hãy làm việc một cách hồn nhiên và ngây thơ, theo đuổi đam mê và sở thích của mình.

Với những ai mới bắt đầu, hãy để con tim dẫn lối, làm những gì bạn yêu thích và cảm thấy đúng đắn.

Khi đã có đủ kinh nghiệm và hiểu rõ hơn về bản thân cũng như khán giả, lúc đó hãy xây dựng chiến lược cụ thể và chuyên nghiệp hơn.

Đó là cách tốt nhất để duy trì sự sáng tạo và niềm đam mê trong công việc của mình.

7. Vậy chị gặp vấn đề hay rào cản gì khi xây dựng nội dung trên đa nền tảng? Chị đã vượt qua được vấn đề đấy như thế nào?

Chị chưa hoàn toàn vượt qua được thử thách trong việc sử dụng nhiều nền tảng mạng xã hội khác nhau. Hiện tại, chị chủ yếu sử dụng Facebook và cảm thấy quen thuộc với nó.

Chị đã thử mở rộng sang Instagram và TikTok, nhưng thấy khá khó khăn. Vì vậy, chị quyết định tập trung vào một đến hai nền tảng chính, cụ thể là Facebook và podcast trên Spotify.

Chị nhận ra rằng việc kéo lại nội dung và chỉnh sửa một chút để phù hợp với các nền tảng khác như Instagram hay TikTok có thể giúp chị tiết kiệm thời gian và công sức.

Trong hành trình sáng tạo nội dung, có rất nhiều con đom đóm xung quanh, rất nhiều đốm sáng và hào nhoáng gây sao nhãng và có rất nhiều xu hướng mới xuất hiện mỗi ngày.

Việc chạy theo những xu hướng này có thể khiến chúng ta đánh mất bản sắc của mình.

Điều quan trọng là tạo ra giá trị thực sự và thay đổi cuộc đời của người khác thông qua những gì mình làm.

Chị nghĩ rằng sâu trong cùng không phải là mình viral tầm nào rồi hay mình có được bao nhiêu followers, mình có bao nhiêu cái nền tảng mà sâu trong cùng là mình tạo giá trị như thế nào.

Và mình có thể thay đổi cuộc đời của những người như thế nào? Thì câu trả lời cuối cùng là cái giá trị cốt lõi của mình ở đâu. Thế mạnh của mình là gì? Và mình có thể làm được điều gì. 

Chị nhận ra thế mạnh của mình là viết nội dung dài và sâu sắc. Những bài viết dài, học thuật, hay các câu chuyện và bài blog với câu văn bóng bẩy là điểm mạnh của chị.

Những nội dung ngắn, cách làm "how-to" hay các bài viết ngắn gọn không phải là sở trường của chị, và chị để những người có thế mạnh đó làm.

Khi mọi người nhớ đến chị - Thanh Alice, họ nhớ đến những bài viết dài và sâu sắc, mang đậm phong cách cá nhân của chị. Điều này không thể dễ dàng chuyển sang TikTok hay các nền tảng khác.

Vì vậy, chị khẳng định rằng điều quan trọng nhất là nhận thức rõ giá trị cốt lõi và thế mạnh của mình. Tập trung vào những điều đó sẽ giúp chị tạo ra nội dung chất lượng và ý nghĩa, thay vì cố gắng chạy theo mọi xu hướng và làm mọi thứ.

8. Khi chị coach thì chị thường có một process để giúp họ vượt qua những niềm tin của bản thân mình thế nào?

Bước 1: Quay lại bên trong và lắng nghe chính mình

Để nhận diện niềm tin giới hạn, bước đầu tiên là quay lại bên trong mình. Lắng nghe những tiếng nói và cảm xúc của bản thân mỗi ngày.

Cách đơn giản nhất là viết nhật ký. Dành thời gian mỗi buổi sáng hoặc buổi tối để viết ra những gì bạn nghĩ, những trải nghiệm trong ngày.

Quá trình viết sẽ giúp các bạn nhận ra những suy nghĩ thường xuyên lặp lại, đó có thể là những niềm tin giới hạn. 

Nếu bạn không thích viết, thiền định cũng là một cách hiệu quả. Ngồi yên tĩnh trong 5-10 phút mỗi ngày để lắng nghe giọng nói bên trong mình. Đây là cách để quan sát và nhận diện suy nghĩ của bạn.

Bước 2: Đặt câu hỏi và thách thức niềm tin

Khi đã nhận diện được niềm tin giới hạn, bước tiếp theo là đặt câu hỏi xem liệu niềm tin này có đúng không.

Đôi khi chúng ta tin vào điều gì đó từ nhỏ vì hành vi của bố mẹ, nhưng lớn lên, điều đó chưa chắc đúng với chúng ta.

Hãy tìm kiếm bằng chứng từ những người xung quanh, chia sẻ câu chuyện của bạn với bạn bè để nhận phản hồi.

Đọc sách và trò chuyện nhiều hơn để hiểu cách người khác suy nghĩ.

Hỏi bản thân rằng nếu niềm tin này không đúng, tại sao bạn lại tin vào nó? Có thể thay đổi niềm tin đó thành một điều mới mẻ và tích cực hơn không?

Bước 3: Hành động để tạo trải nghiệm mới

Niềm tin hình thành từ những trải nghiệm và bằng chứng trong cuộc sống. Để thay đổi niềm tin, bạn cần tạo ra những trải nghiệm mới.

Ví dụ, nếu bạn tin rằng mình không có khả năng nói trước công chúng, hãy thử nói trước một nhóm nhỏ để xem cảm giác thế nào. Nếu bạn thấy ổn, hãy tiếp tục thử sức với những nhóm lớn hơn. Nếu chưa tốt, hãy cải thiện dần dần.

Nhận diện, đối thoại và thử nghiệm là ba bước cơ bản để thay đổi niềm tin giới hạn. Hãy nhớ rằng niềm tin không thay đổi chỉ bằng cách ngồi yên, bạn cần hành động để tạo ra những bằng chứng mới.

Ví dụ về việc thay đổi niềm tin giới hạn

Hãy lấy ví dụ về niềm tin giới hạn: "Tôi là một người rất dở hơi và không có khả năng nói trước công chúng."

1. Nhận diện niềm tin: Trước hết, bạn cần xác định niềm tin này. Hãy viết ra: "Tôi tin rằng tôi không có khả năng nói trước công chúng."

2. Đối thoại với niềm tin:

• Đặt câu hỏi: Điều này có đúng không?

• Hãy tự hỏi mình: "Tôi đã thử nói trước công chúng bao giờ chưa?" Nếu chưa, điều này chưa chắc đúng.

3. Hành động để thay đổi niềm tin:

• Hãy thử nói trước một nhóm nhỏ, có thể là bạn bè hoặc một cộng đồng nhỏ. Nếu bạn thấy ổn, lần sau hãy thử trước một nhóm lớn hơn.

• Nếu lần đầu bạn cảm thấy chưa tốt lắm nhưng có thể cải thiện, hãy tiếp tục thực hành. Qua mỗi lần, bạn sẽ dần dần thay đổi niềm tin này.

Hãy thử những điều mà bạn nghĩ mình không thể làm để xem điều đó có đúng không. Qua thời gian và sự cố gắng, bạn sẽ thấy rằng niềm tin cũ có thể được thay thế bằng niềm tin mới tích cực hơn.

Đó là một số cách mà chị đang làm với khách hàng của mình. Mình là một người khai vấn, mình sẽ đồng hành cùng với khách hàng của mình trong cái hành trình mà họ thay đổi niềm tin đấy.

Mình sẽ đặt những câu hỏi mở để họ tự trả lời ra. Thì đấy là một số những cái bước để mình nhận diện và thay đổi niềm tin.

Kết nối thêm với chị Thanh Alice tại đây

Xem thêm:

Những cuộc trò chuyện này tập trung vào các chủ đề như xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển chuyên môn và kết nối cộng đồng – những yếu tố quan trọng để mỗi người tối ưu hóa hành trình cá nhân và sự nghiệp của mình.

Hôm nay, mình rất vui khi được chào đón chị Ngọc Quỳnh – một chuyên gia trong lĩnh vực đầu tư và giáo dục tài chính.

Chị Ngọc Quỳnh có nền tảng tài chính vững chắc với bằng MBA từ University of Wales, học tại Singapore, và gần 10 năm kinh nghiệm làm việc tại các ngân hàng lớn như HSBC và ANZ.

Không chỉ dừng lại ở công việc trong ngành tài chính, từ năm 2018, chị đã thành lập công ty đầu tư riêng, đồng thời tích cực chia sẻ kiến thức tài chính cho hàng trăm người, giúp họ hiểu rõ hơn về cách quản lý và phát triển tài chính cá nhân một cách bền vững.

Trong buổi trò chuyện hôm nay, chị Quỳnh sẽ mang đến những góc nhìn thực tế và ứng dụng về cách biến tiền bạc thành dòng chảy tích cực trong cuộc sống, cùng lắng nghe và khám phá nhé!

1. Làm sao để thay đổi quan niệm sai lầm về tài chính, khi nhiều người vẫn e dè khi nói về tiền bạc?

Chị thấy việc e dè tiền bạc thuộc về phạm trù văn hoá của người Việt. Ông bà xưa có câu “Trọng nghĩa khinh tài", nghĩa là nếu phải cân đo giữa nghĩa khí và tiền bạc thì người Việt sẽ vì tình nghĩa nhiều hơn tiền bạc. 

Tuy nhiên, nếu chúng ta không minh bạch với nhau mà luôn e dè, không nói rõ hết ý kiến của mình thì vẫn sẽ luôn còn đó những hạt sạn trong suy nghĩ và hành động, và mình cũng không thể toàn tâm toàn ý với việc cần làm hay hợp tác cùng đội nhóm.

Vậy làm sao để việc am hiểu tài chính giúp ích cho hoạt động của dự án cộng đồng?

• Đầu tiên, hình dung tổng thể về các yếu tố tài chính có thể có trong dự án.

• Thứ hai, cần quản lý tài chính phát sinh trong suốt quá trình thực hiện dự án.

• Thứ ba, đảm bảo về mặt thời gian, thời gian càng dài sẽ càng phát sinh nhiều chi phí. Hay nói cách khác, thời gian là tiền bạc

Vấn đề tài chính phát sinh là thường gặp nhất. Để tránh được việc này thì khi lên kế hoạch, ta phải có những dự trù phần nào có thể phát sinh và khả năng quản lý những phần phát sinh đó như thế nào.

Vậy nên đối với các dự án cộng đồng, chúng ta sẽ phải làm 03 bước sau đây, càng chi tiết càng tốt:

1. Có kế hoạch tài chính tổng thể và chi tiết cho từng bước của dự án.

2. Tiếp theo, luôn có những quỹ phát sinh 10-15% so với mức bình thường

3. Giữ timeline theo đúng nhịp độ để dự án và tài chính của dự án luôn nằm trong tầm kiểm soát

Ở đây, chị nhấn mạnh về tính minh bạch. Nếu rõ ràng thì việc e dè trong tiền bạc sẽ không còn nữa, và mình còn được sự ủng hộ của người xung quanh cho việc lập kế hoạch dự trù, từ đó họ cùng tham gia để hoàn thành dự án như kế hoạch ban đầu.

Với góc nhìn từ một người đầu tư, chị nghĩ những dự án cộng đồng nên có những yếu tố nào để chị sẵn sàng đầu tư cho dự án?

Chị sẽ nói về cả hai yếu tố đầu tư, có thể là đầu tư về tài chính, hoặc cũng có thể đầu tư bằng cách góp sức của mình.

Đặc điểm của dự án chị muốn tham gia:

• Đầu tiên là sự lan truyền đến các bạn trẻ, có sức ảnh hưởng đủ để các bạn chuyển hoá một phần kiến thức hoặc tư duy, từ đó mang đến hành động cần thiết để bạn tốt hơn.

• Thứ hai là làm thật và cho ra kết quả thật. Trong quá trình chị đi học, tham gia các hoạt động thì chị luôn ghi nhớ một điều là “làm thật", có nghĩa là sau khi làm một điều gì đó, thì kết quả của việc đó là kết nối với người khác hoặc tạo ra giá trị cho người khác.

2. Giáo dục tài chính có cần thiết với Gen Z? Và đâu là những kỹ năng tài chính quan trọng nhất?

Trong quá trình chia sẻ kiến thức đầu tư và tài chính, chị nhận ra các bạn trẻ đều có vấn đề nhỏ trong nhận thức tiền bạc.

Có những người có vấn đề thì tìm đến mình để học, nhưng cũng có những người đến mức không thể tự xoay sở được nữa thì mới tìm đến một người thầy, hoặc một người hướng dẫn.

Nhưng tới mức này thì đã chậm, vì khi họ tìm đến sự giúp đỡ với một vấn đề họ không tự giải quyết được chính là bị động, trái ngược với sự chủ động mà chị thường nghe thấy khi nói về gen Z.

Theo quan sát của chị, chị nghĩ điều cần phải thay đổi là việc các bạn có ít sự suy nghĩ trong việc sử dụng tiền bạc, sẵn sàng mua những món mình thích mặc dù nhiều hơn số tiền mình có.

Việc này sẽ giúp cho các bạn có trải nghiệm, nhưng về lâu dài, sự tích lũy tài sản sẽ ít đi. Và như chị hay nói, giáo dục tài chính không chỉ là làm cho hiện tại mà tích lũy cho tương lai nữa.

Các bạn nên chủ động trang bị kiến thức tài chính từ sớm trước khi gặp những vấn đề mà mình không thể tự giải quyết được.

Trong trường hợp các bạn bắt đầu học về tài chính, đầu tiên các bạn nên hiểu mình trong tài chính. Tháng này mình thu chi bao nhiêu, trong số đó cái gì chi nhiều nhất, có thể giảm phần chi đó để tiết kiệm cho tương lai không?

Gen Z hiện nay rất có tầm nhìn và đam mê để đạt được điều họ mong muốn. Tuy nhiên, để làm được thì cần có một kế hoạch, trong tài chính cũng vậy, và phải lập kế hoạch từ bây giờ. Việc này cũng chính là sự chuẩn bị cho tương lai của các bạn.

Sở hữu nhiều tiền khi còn trẻ mang lại những hệ quả như thế nào và mình nên làm gì để ngăn chặn những hệ quả vậy chị?

Dưới góc độ tài chính, tiền bạc chỉ là một phần của tài sản.

Nếu một người có tài sản càng lớn thì khả năng tạo ra tiền bạc từ đó càng tốt.

Bên cạnh đó, cũng phải hiểu được điều gì đang cản trở nguồn tài chính đó, từ đó biết được tài sản ròng của mình là bao nhiêu.

Nếu có tiền bạc dồi dào thì đó là từ nguồn nào, bạn tự làm ra được hay cha mẹ cho. Đó là một phần hệ luỵ của việc nhiều tiền.

Điểm cộng của việc nhiều tiền là giúp bạn có nhiều trải nghiệm, giúp nâng cấp con người mình lên.

Điểm trừ là bạn bị quá tự tin, hoặc vung tay quá trán, tiêu nhiều hơn số tiền mình đang có, có thể để lại nhiều hậu quả và càng nguy hiểm hơn nếu hậu quả này tích lũy qua từng tháng, từng năm.

Tóm lại, tiền bạc có nhiều thì tốt nhưng mà biết cách tận dụng nó thì tốt hơn.

“Việc phát triển tài chính tỷ lệ thuận với việc phát triển bản thân, phát triển những kiến thức trải nghiệm bên trong mình”, điều này có đúng hay không ạ?

Với chị thì đúng. Sau khi tốt nghiệp đại học xong, chị đi làm công ty trong nước với mức lương vừa phải, nhưng sau khi nghe gia đình và đi học MBA bên Singapore, chị được vào làm những tổ chức lớn như quỹ đầu tư hoặc ngân hàng và có một mức lương tốt hơn.

Bên cạnh mức lương, đó là trải nghiệm tốt hơn cùng với văn hoá công ty bắt buộc mình phải nâng cấp lên để phù hợp với yêu cầu công ty.

Sau 10 năm làm việc tại ngân hàng, chị ra làm bên đầu tư, từ những kiến thức trong ngành giúp chị có những bài học thực tế, áp dụng vào tài chính.

Từ đó có thể có nhiều kỹ năng hơn về mặt quản lý tiền bạc cho doanh nghiệp, cho cá nhân, và cho chính mình.

3. Nếu ví tiền bạc là nước, chị muốn để nó tràn đầy ở đâu trong cuộc sống của mình?

Chị nghĩ sẽ khác nhau tùy mỗi thời điểm của mỗi người. Như khi vừa tốt nghiệp, chị muốn làm thật nhiều tiền để mua gì thì mua.

Tới hiện tại, chị muốn làm nhiều tiền để cho gia đình, người thân và mở rộng hơn nữa là những người còn khổ chẳng hạn.

Nhưng có một điều chị thấy chưa đúng lắm. Nếu coi tiền bạc là một dòng chảy thì nó mang tính tĩnh, là chỉ dừng lại ở đó.

Giống như việc ông bà mình mua vàng và đem chôn ở bụi chuối sau hè, thế thì cục vàng đấy luôn là một cục vàng không tạo ra những cái gì đó khác nữa và bản thân nó không có giá trị tăng thêm.

Dù chút xíu thôi, nhưng mà nó vẫn có những sự cải thiện nào đó là điều mình mong muốn ở thời điểm này.

4. Đâu là bài học về tiết kiệm và đầu tư khi còn trẻ? Những thăng trầm nào đã hình thành nền tảng tài chính của chị?

Chị thấy mình không phải là một người tiết kiệm đâu, mà thiên về đầu tư hơn.

Khi chị còn làm ở VinaCapital, cũng là thời hoàng kim của thị trường chứng khoán, nên tiền bạc cũng rất hậu hĩnh, gọi là tốt so với những bạn cùng trang lứa ở thời điểm đó.

Chị quyết định dùng một phần để mua nhà, vừa là một cách để đầu tư mà cũng là một cách để tiết kiệm, nhờ vào việc mình trả góp khoản vay ngân hàng mỗi tháng.

Sau này, khi chị chuyển từ lĩnh vực ngân hàng sang các hoạt động đầu tư, những việc này cũng cho mình cảm giác hưng phấn khi thị trường đi lên nhưng lo lắng khi làm sai, hoặc lựa chọn sai, làm cho mình rất mệt mỏi và stress.

Bài học của chị chính là nghe theo trái tim. Mình có chấp nhận việc bị mất nhiều hay không? Hay là không chịu nổi?

Mình phải coi thử xem có phù hợp với cách của mình hay không, nếu như không phải một người chấp nhận sự mất mát cao, mình nên lựa chọn chiến lược an toàn.

Muốn có tài sản nhưng chi quá đà, phải buộc mình tiết kiệm bị động, như việc vay tiền để mua nhà.

Muốn đầu tư mạo hiểm, bạn phải nghiên cứu thị trường, nghiên cứu cổ phiếu một cách đúng đắn, có cách thức để giảm rủi ro.

Ngược lại, đầu tư an toàn có thể là mua một tài sản an toàn và để đó, đương nhiên không phải tài khoản tiết kiệm nha, vì nó chỉ mang tính bảo hộ thôi, và có thể lỗ nếu như lạm phát cao hơn lãi suất ngân hàng.

Cách an toàn ở đây chị nói là mua dần cổ phiếu với giá thấp, đợi đến khi công ty phát triển lên sau vài năm thì tiền bạc của mình sẽ được nhân lên nhiều lần mà không cần phải làm gì cả.

Những bạn trẻ có nên có tư duy gì, hay họ nên đầu tư vào điều gì then chốt để có thể mang đến giá trị dài hạn cho họ?

Chị sẽ nói đó là từ tích lũy, một là tiền bạc, hai là kinh nghiệm.

• Về tích lũy tiền bạc, bạn nên cắt 10-20% quỹ lương để tiết kiệm trước rồi chi tiêu sau. Việc này phải thực hiện một cách kỷ luật hàng tháng. Sau một vài năm nhìn lại, mình đã có một tài sản khá lớn để làm những việc lớn lao.

• Về tích lũy sự trải nghiệm, bạn sử dụng đồng tiền một cách khôn ngoan, vẫn mua sắm nhưng biết cách so sánh hàng hoá để có trải nghiệm thực tế, đưa ra đánh giá và lựa chọn tốt nhất, điều này cũng sẽ cho bạn những cơ hội mà bạn không ngờ tới trong công việc.

Ông Warren Buffett có nói:

“Đầu tư vào bạn chính là đầu tư vào tài sản mang lại lợi nhuận nhất”, bây giờ chị mới hiểu rằng “nếu mà mình có sự am hiểu về các sản phẩm, về thị trường thì việc tạo ra tài sản là điều đương nhiên, vì bản thân mình là một tài sản rất có giá trị rồi.”

Chị muốn bổ sung thêm một từ khóa khác, đó là từ khoá cân bằng.

Chị hay hình dung doanh nghiệp hay con người là một cái cây, mỗi cây đều có rễ cắm sâu xuống lòng đất, không ai biết được rễ như thế nào ngoại trừ cái cây đó, cũng giống như chỉ có mình biết mình có những giá trị vô hình nào.

Nếu mình đã có rất nhiều giá trị vô hình mà chưa tạo ra được những giá trị hữu hình thì mình cũng nên cân bằng lại, xem cái chất vô hình đã đủ cân bằng để mang lại lượng hữu hình hay chưa, nếu chưa thì mình cần phải bổ sung thêm và cần sự hỗ trợ của những người xung quanh.  

5. Tiền bạc sẽ ảnh hưởng như thế nào đến sự bất bình đẳng thu nhập và các vấn đề xã hội khác?

Bất bình đẳng thu nhập hiện nay càng ngày càng lớn. Một người có nhiều tài sản và biết cách vận dụng thì ngày càng sinh sôi nảy nở, còn những người không có tiền trong tay, chỉ làm công ăn lương cũng sẽ không có tiền để tích luỹ.

Và khi xảy ra lạm phát, chi phí tăng cao, thì người đầu tiên bị ảnh hưởng chính là những người đi làm thuê hoặc thu nhập thấp. Nếu nhà nước không có hành động gì thì sự bất bình đẳng tiền bạc sẽ ngày càng lớn.

Như việc Singapore có quỹ CPF, người lao động bỏ vào một nửa và doanh nghiệp bỏ vào một nửa, và nhà nước sẽ quản lý tiền bạc cho bạn, sau 5 - 10 năm họ có thể lấy ra để mua nhà, số tiền đó sẽ đủ ít nhất 30% giá trị căn nhà của họ.

Đó là cách chính phủ Singapore đã làm để giảm chênh lệch giàu nghèo.

Liệu các bạn trẻ nên chờ các hành động của nhà nước hay là trong lúc chờ đợi thì họ nên làm gì ạ?

Thì việc của mình thì mình cứ làm thôi, và làm tốt nhất trong cái năng lực của mình.

Chị thấy hành động là tốt, nhưng cần quan sát và suy nghĩ cách cải thiện hành động và kết quả thì sẽ tốt hơn nữa, để mình có sự chủ động.

Khi một người không chủ động, khả năng phát triển của họ không cao đâu, mình nên có tinh thần cầu tiến, làm cách nào để tốt hơn, làm sao để giảm thời gian mà tăng kết quả, thì tiền bạc của mình sẽ có thể nhiều hơn.

6. Chị có lời khuyên nào cho những bạn Gen Z quan tâm tới việc phát triển tư duy tài chính?

Để phát triển tư duy tài chính, đầu tiên các bạn sẽ học về tiền bạc cái đã, tự tìm hiểu kiến thức hoặc tìm cho mình một người thầy.

Chị nghĩ cách nhanh nhất để hiểu tài chính là tìm một người thầy vỡ lòng, sau khi có căn bản về tiền bạc rồi thì bạn có thể tìm những thông tin phù hợp với chính mình hơn.

Tiếp theo, sau khi học xong, mình phải hành động, việc này góp phần làm cho việc học của mình thú vị hơn. Việc hiểu về tài chính là học, còn việc hiểu được ý nghĩa thông qua báo cáo tài chính chính là hành.

Nếu được quay ngược thời gian về những năm tuổi 20 thì chị sẽ cho bản thân một lời khuyên gì?

Chị sẽ cho mình ở nhiều trải nghiệm hơn. Vì năm 20 của chị chỉ xoay quanh ba điểm: thư viện, trường và nhà. Thành ra khi bước chân ra đời thì mình khá bỡ ngỡ, vậy nên mình chỉ đi làm ở một công ty trung bình.

Nhưng khi sau này qua Singapore và cho mình nhiều trải nghiệm, gặp được nhiều người giỏi làm cho mình phải vươn ra học hỏi nhiều hơn để phát triển hơn.

Cảm ơn những chia sẻ của chị Quỳnh.

Xem thêm:

Những cuộc trò chuyện này tập trung vào các chủ đề như xây dựng thương hiệu cá nhân, phát triển chuyên môn và kết nối cộng đồng – những yếu tố quan trọng để mỗi người tối ưu hóa hành trình cá nhân và sự nghiệp của mình.

Hôm nay, mình rất vui khi được chào đón anh Lương Tiến Hiệp – một trong những người tiên phong trong việc phát triển và ứng dụng Tư duy Hệ thống tại Việt Nam.

Kể từ năm 2020, sau khi hoàn thành xuất sắc chương trình Thạc sĩ MBA Tư Duy Hệ Thống, anh Hiệp đã dành tâm huyết để tư vấn và đồng hành cùng cá nhân, doanh nghiệp trong việc nâng cao tư duy lãnh đạo và quản trị. Đến nay, anh đã hỗ trợ hơn 100 lãnh đạo và chủ doanh nghiệp xây dựng những hệ thống tư duy bền vững, giúp họ đưa ra quyết định chiến lược hiệu quả hơn.

Bên cạnh vai trò chuyên gia tư vấn và nhà huấn luyện, anh Hiệp còn đảm nhận quản lý truyền thông tại Cấy Nền Radio – nền tảng truyền thông xã hội với hơn 500.000 lượt theo dõi, nơi lan tỏa những giá trị về tri thức, giáo dục và phát triển tư duy.

Anh đã từng hợp tác với nhiều tổ chức và doanh nghiệp lớn như: Tập đoàn Panasonic Việt Nam, Bệnh viện 199 Bộ Công An, Học viện Ngoại giao, Học viện báo chí và Tuyên truyền, Hội đồng Anh Việt Nam, Đại sứ quán Thuỵ Điển,…

Mình tin rằng cuộc trò chuyện với anh Lương Tiến Hiệp hôm nay sẽ mang đến nhiều góc nhìn giá trị về tư duy hệ thống và cách áp dụng nó vào thực tế. Hãy cùng lắng nghe và khám phá nhé!

1. Anh Hiệp có thể đơn giản hóa và giải thích định nghĩa tư duy hệ thống cho một đứa trẻ 8 tuổi có thể hiểu được không?

Khái niệm tư duy hệ thống rất trừu tượng với những người mới tiếp cận. Để giúp đứa trẻ 8 tuổi có thể dễ dàng hiểu được tư duy hệ thống, hãy tưởng tượng như việc chơi lego hay ghép tranh.

Khi trẻ em chơi những trò này, chúng bắt đầu từ những mảnh ghép nhỏ, rời rạc và dần kết nối chúng lại với nhau để tạo thành bức tranh hoàn chỉnh như mong muốn.

Từ đó, ta có thể thu thập đầy đủ thông tin, nhận diện chính xác bản chất của vấn đề và đưa ra giải pháp hiệu quả.

Khác biệt giữa tư duy hệ thống và tư duy cục bộ: 

Trái ngược với tư duy hệ thống, cần quan tâm đến bức tranh lớn, sự liên kết, tương quan, và mối quan hệ giữa các sự vật với nhau. Tư duy cục bộ chỉ quan tâm đến một vấn đề nhỏ. Một mảnh ghép nhỏ.

Tư duy cục bộ dễ khiến chúng ta nhìn nhận vấn đề một cách chủ quan, chỉ đưa ra ý kiến dựa trên sự suy diễn của bản thân về một góc nhỏ của vấn đề. Dựa vào đó để đánh giá, suy đoán cả một vấn đề lớn.

Cũng có một khoảng thời gian mình có một cái hình dung, đôi khi trẻ em có tư duy hệ thống tốt hơn người lớn.

Nghe có vẻ vô lý, và mọi người thường sẽ nói “trẻ con làm sao có nhiều kinh nghiệm, nhiều kiến thức, nhiều trải nghiệm giống như người lớn”.

Nhưng thực ra, cái mấu chốt của tư duy hệ thống, đấy là chúng ta không bị phân chia một vấn đề thành quá nhiều vấn đề.

Người lớn thường bị phân tâm bởi nhiều thứ, lúc đi làm vì đam mê, lúc lại vì đồng lương, lúc về nhà lại thấy mình là một con người khác so với lúc đi làm…

Chúng ta sống quá nhiều cuộc đời trong cùng một cuộc đời, trong khi trẻ con thì rất hồn nhiên và các bạn thì thống nhất từ đầu đến cuối.

Ở đâu, cũng vẫn như vậy chứ không có cái sự phân chia như thế. 

Câu hỏi “vì sao” lại câu hỏi gốc trong tư duy hệ thống, người lớn sẽ ít hỏi hơn.

2. Có phải là mọi người khi lớn, càng trưởng thành có càng nhiều trải nghiệm, kinh nghiệm thì lại càng khó tư duy hệ thống?

Trước tiên, chúng ta cần nhìn nhận câu hỏi này cả hai chiều. Những người có nhiều trải nghiệm và kinh nghiệm, có thể tư duy hệ thống hay không phần lớn sẽ nằm ở cái tôi của họ.

Phần nữa nằm ở việc họ có thực sự lắng nghe một cách trọn vẹn hay chưa?

Lắng và nghe là một kỹ năng quan trọng trong tư duy hệ thống, nó giúp chúng ta tiếp nhận và xử lý thông tin một cách tích cực và hiệu quả.

Kiểu thường thấy thứ hai là khi có nhiều kinh nghiệm, trải nghiệm, và họ cũng tích cực lắng nghe.

Nhưng lại gặp một vấn đề khác nữa là không biết cách làm thế nào để xử lý thông tin mà mình tiếp nhận có tính hệ thống.

Những cái cũ có thể chưa được xử lý xong lại tiếp nhận thêm những cái mới. 

3. Theo một nghiên cứu của HBR những người áp dụng TDHT sẽ có khả năng thành công cao hơn 30% so với những người không áp dụng, vì sao lại có một cái sự khác biệt này? 

Mình cũng có một cái quan sát những người thành công họ không thành công một mình mà họ luôn có đội nhóm.

Bởi vì họ có những đồng đội cùng niềm tin và cùng giá trị cốt lõi với họ.

Có hai điểm mấu chốt để miêu tả tư duy hệ thống:

#1 Thứ nhất: Khả năng bao quát và nhìn đến tổng thể: 

Người thành công là người phải có cái nhìn xa và rộng, để biết và dự đoán được những vấn đề có thể xảy ra trong tương lai.

Không chỉ liên quan đến việc quản trị rủi ro, mà còn liên quan đến tầm nhìn và sứ mệnh của mình.

Làm nghề nghiệp thì mình không chỉ nhìn vào câu chuyện một năm, mà mình phải nhìn mười năm sau doanh nghiệp của mình sẽ trông như thế nào?

#2 Thứ hai: Tính bền vững:

Đó là việc chúng ta nhìn vào cái cốt lõi của vấn đề, cốt lõi của các mối quan hệ, cốt lõi của sự tương tác trong một doanh nghiệp, cốt lõi của tính cách của những người làm việc cùng.

Đây lại là câu chuyện đắc nhân tâm. Bởi vì con người rất phức tạp và có rất nhiều điểm nếu như chúng ta không có cái nhìn thấu đáo, thì sẽ khó nhìn ra khả năng, năng lực mà họ có, để đặt họ đúng chỗ.

Một người vừa nhìn xa và vừa nhìn sâu được thì mình nghĩ là khả năng thành công sẽ rất lớn.

4. Anh Hiệp từng chia sẻ “hãy xem chat GPT như một Digital Coach”, anh có thể chia sẻ thêm về ý tưởng này được không ạ? 

Ban đầu mình tiếp cận với chat GPT với một tâm thế xem chat GPT như một Digital Coach chứ không phải là một bạn google mới. Chat GPT xuất hiện giúp chúng ta mở ra một kỷ nguyên tri thức mới.

Anh Thành nhà sáng lập bình dân học AI cũng chia sẻ:

“Chat GPT như tích hợp một triệu cuốn sách ở trong đấy và người sử dụng mình sẽ cần phải xem lấy cuốn sách nào ra để sử dụng cho cái mục đích công việc của mình.”

Mình thấy có rất nhiều bạn có những cái ý tưởng rất hay, rất thú vị nhưng mà họ chỉ dừng lại ở ý tưởng thôi.

Và họ không biết cách triển khai như thế nào để nó thành một bài viết, hay là thành một nội dung hữu ích để có thể chia sẻ thường xuyên. Những lúc ấy thì Chat GPT có thể đồng hành cùng mình.

Với số đông những người không có cho mình một người coach. Chỉ có cho mình một bản Chat GPT miễn phí và một tư duy, để mình chia sẻ thông tin và đặt câu hỏi, thì Chat GPT có thể giúp mình cải thiện được rất nhiều các kỹ năng. 

Khác biệt nào giữa AI và một Digital Coach 

Mình thấy về mặt tối ưu liên quan đến tốc độ, liên quan đến giới thiệu lý thuyết,  giới thiệu mô hình thì chat GPT đang làm rất tốt, cách đối đáp cũng rất nhanh. Và cũng rất lịch sự và tích cực.

Trong nghề Coach khai vấn sẽ có những kỹ năng cơ bản sau: 

1. Kỹ năng tạo thiện cảm hay gọi là kỹ năng tạo môi trường an toàn

2. Kỹ năng lắng nghe. Lắng nghe chủ động và lắng nghe chủ trọn vẹn.

3. Kỹ năng đặt câu hỏi một cách nghiêm túc và sâu sắc

4. Kỹ năng đưa ra phản hồi tích cực 

5. Kỹ năng liên quan đến sử dụng trực giác. 

Đối với năm kỹ năng nền tảng này của một người coach thì Chat GPT có thể làm tương đối tốt ở 3 ý đầu.

Nhưng sẽ có 2 kỹ năng mà Chat GPT ít nhất trong giai đoạn hiện tại vẫn chưa thay thế được đó là:

• Lắng nghe:  Dĩ nhiên, hiện tại Chat GPT đã biết nghe, nhưng chỉ dừng ở việc nghe. Còn lắng nghe sẽ là ở một cấp độ khác.
  
  Nghe và lắng là câu chuyện liên quan đến cảm xúc mà không chỉ dừng ở việc tiếp nhận thông tin.
  
  Đó là chuyện đọc và nghe được những cảm xúc đằng sau những câu nói, chỉ con người với con người mới có thể làm được. Đây là điều đầu tiên mà Chat GPT hiện tại vẫn chưa làm được. 

• Trực giác: Là khả năng biết một điều gì đó mà không cần bằng chứng hoặc lý do rõ ràng.
  
  Nó là một dạng nhận thức xảy ra một cách nhanh chóng và tự động, không cần trải qua quá trình suy nghĩ hay phân tích logic.
  
  Trực giác giống như là một ra đa , trong nhiều trường hợp giúp chúng ta nhận biết được người này đang nói thật hay nói dối, hoặc những ý ẩn đằng sau câu nói của họ. 

5. Theo anh làm thế nào để tư duy hệ thống có thể giúp các bạn GenZ thành công trong một thế giới mà ngày càng phức tạp và thay đổi nhanh chóng như ngày nay?

Điều đầu tiên trong tư duy hệ thống là biết cách biến các vấn đề phức tạp thành các vấn đề phức hợp.

Trong tiếng anh từ phức tạp (complicated), nếu như chúng ta đưa góc nhìn của tư duy hệ thống vào, thì những vấn đề đó không gọi là phức tạp, mà là phức hợp (complex).

Tiếp đến “sự thay đổi nhanh chóng”. Mình nghĩ rằng trong tư duy hệ thống có một điều rất hay đấy là tất cả hệ thống đều là hệ thống mở.

Nói một cách cá nhân hóa hơn, con người chúng ta cũng là một hệ thống mở, chúng ta cần biết cách lắng nghe những quan điểm mới để mở rộng tư duy, học cách giao thoa, và tiếp nhận thông tin.

Tư duy hệ thống giúp chúng ta nhìn thấy và thích ứng với sự thay đổi của các yếu tố bên ngoài. 

Tư duy hệ thống giúp các bạn trẻ tạo lập cho chính mình một thái độ đó là “học tập suốt đời (lifelong learning)”.

Chúng ta không nên chỉ xem Chat GPT như một công cụ để tìm kiếm thông tin, mà chúng ta cần giữ thái độ học hỏi. 

Bên cạnh đó, tư duy hệ thống còn giúp rèn luyện cho các bạn một thái độ nhìn nhận vấn đề đi vào bản chất để phân tích và giải quyết vấn đề một cách triệt để.

6. Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay, làm thế nào để GenZ có thể tự xây dựng cho mình bộ lọc để có thể chọn lọc kiến thức một cách hiệu quả?

Trong giai đoạn mà mình cảm thấy có quá nhiều thứ mình phải học, quá nhiều người mình phải gặp, hay nhiều thứ mình phải làm như vậy, thì mình cũng cần có cho mình một bộ lọc (filter).

Trước tiên chúng ta cần quay về chữ Coach, cái cốt lõi của mình là gì?

Đây là một câu hỏi khó, nếu các bạn chưa tìm ra được, thì mình có một gợi ý các bạn có thể thử.

Đó là tìm cho mình một người thầy, một người mentor có cùng tần số năng lượng để các bạn xây dựng cho mình cái nền tảng ban đầu.

Giúp các bạn có được bộ lọc từ sớm để có được sự lựa chọn và những cái quyết định tốt hơn. Phù hợp với bản thân mình.

Vậy, 3 điều mà các bạn GenZ có thể làm ngay để có thể bắt đầu tư duy hệ thống giúp phát triển bản thân là gì ạ? 

• Rèn luyện kỹ năng lắng nghe: Lắng nghe là một trong những kỹ năng rất quan trọng của người tư duy hệ thống. Chúng ta cần học cách lắng nghe một cách chủ động, không phán xét. Tiếp nhận ý kiến một cách đa chiều, đây là nền tảng cơ bản và quan trọng nhất của tư duy hệ thống.

• Rèn luyện thói quen viết: Khi viết lại, chúng ta phân tích kỹ lưỡng thông tin ban đầu, xác định những ý chính và sắp xếp các ý tưởng một cách rõ ràng, điều này giúp chúng ta biểu đạt ý tưởng một cách cụ thể và chính xác hơn. Giúp tăng khả năng tư duy sáng tạo và rèn luyện tư duy hệ thống. 

• Rèn luyện cơ thể: Một cơ thể khỏe mới có thể chứa một bộ não khỏe, chính vì điều này sức khỏe đã trở thành một phần quan trọng trong tư duy hệ thống. Bạn có thể bắt đầu bằng việc lựa chọn những môn thể thao mà mình yêu thích, tập luyện kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh giúp duy trì và nuôi dưỡng cơ thể. Từ đó tư duy chúng ta mới có thể mở rộng và sáng tạo hơn. 

Kết nối thêm với anh Hiệp tại đây 

Xem thêm: